Κύκλωμα στις πολεοδομίες: Συλλήψεις, παραίτηση γγ και πόλεμος για τη μεταφορά των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο

Πολιτικές αναταράξεις προκαλεί η υπόθεση του κυκλώματος που φέρεται να δρούσε σε πολεοδομικές υπηρεσίες της Αττικής και αποκαλύφθηκε μετά τη μεγάλη επιχείρηση της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. η οποία οδήγησε σε συλλήψεις στελεχών και υπαλλήλων υπηρεσιών δόμησης. Η έρευνα, η οποία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, δεν προκαλεί μόνο σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία συγκεκριμένων πολεοδομιών, αλλά έρχεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για το μέλλον των Υπηρεσιών Δόμησης και την επικείμενη μεταφορά τους από τους δήμους στο Κτηματολόγιο, την οποία είχε ανακοινώσει ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Νωρίς το μεσημέρι της Δευτέρας έγινε γνωστή η παραίτηση του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ευθύμιου Μπακογιάννη. Ο ίδιος στην επιστολή παραίτησής του με ημερομηνία 7 Ιουνίου, η οποία έγινε αποδεκτή από τον υπουργό, Σταύρο Παπασταύρου επικαλείται προσωπικούς λόγους, το κλείσιμο ενός πολυετούς κύκλου στο υπουργείο (δεδομένου ότι βρισκόταν στη θέση του γ.γ. από τον Ιούλιο του 2019) και την επιστροφή στα ακαδημαικά του καθήκοντα. Ωστόσο, σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, ο κ. Μπακογιάννης έχει στενη συγγενική σχέση με πρόσωπα που έχουν συλληφθεί ως εμπλεκόμενα στο κύκλωμα των πολεοδομιών.

Ερωτηθείς σχετικά στο πλαίσιο της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης παρέπεμψε στην επιστολή παραίτησης του κ. Μπακογιάννη, με την αντιπολίτευση, πάντως, να επιμένει να ζητά εξηγήσεις από την κυβέρνηση: «Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει άμεσα εξηγήσεις για την υπόθεση του κυκλώματος διαφθοράς στις πολεοδομίες, όπου σύμφωνα με δημοσιεύματα εμπλέκονται συγγενικά πρόσωπα του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμιου Μπακογιάννη.

Η παραίτηση με την επίκληση «προσωπικών λόγων» και «επιστροφής σε ακαδημαϊκά καθήκοντα» και η παραπομπή εκ μέρους του Κυβερνητικού Εκπροσώπου σε αυτήν για να αποφύγει τη βάσανο των απαντήσεων, δεν κλείνει το θέμα ούτε θα το βάλει κάτω από το χαλί», σημείωσε σε ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ.

Υπενθυμίζεται ότι στο επίκεντρο της έρευνας των αδιάφθορων της αστυνομίας βρέθηκαν υπηρεσίες δόμησης σε διάφορες περιοχές της Αττικής, μεταξύ των οποίων και η Υπηρεσία Δόμησης των δήμων Κηφισιάς και Αμαρουσίου με τις υποθέσεις κυκλωμάτων να περνούν πλέον και τα ...σύνορα της πρωτεύουσας ύστερα από παλαιότερες περιπτώσεις στη Χαλκιδική και τη Ρόδο.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, οι αδιάφθοροι της ΕΛ.ΑΣ. διερευνούν καταγγελίες που σχετίζονται με τον τρόπο διαχείρισης πολεοδομικών υποθέσεων, την έκδοση αδειών, τη διενέργεια αυτοψιών, τον χειρισμό φακέλων αυθαιρέτων και άλλες διοικητικές πράξεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των πολεοδομικών υπηρεσιών. Η έρευνα φέρεται να ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025 και εξελίχθηκε επί μήνες πριν οδηγήσει στις πρόσφατες συλλήψεις και στην αποκάλυψη στοιχείων που εξετάζονται πλέον από τις δικαστικές αρχές.

Οι νέες αποκαλύψεις συμπίπτουν χρονικά με την προετοιμασία για την προωθούμενη μεταρρύθμιση των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης από τους δήμους στο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που έχει προκαλέσει ήδη έντονες αντιδράσεις από την πλευρά των δημάρχων και της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), οι οποίοι κάνουν λόγο για αφαίρεση μιας κρίσιμης αυτοδιοικητικής αρμοδιότητας.

Η κυβέρνηση από την πλευρά της μιλά για μια αναγκαία μεταρρύθμιση προκειμένου να αντιμετωπιστούν χρόνιες παθογένειες που καταγράφονται στις πολεοδομίες της χώρας, αλλά και περιστατικά διαφθοράς. Υπό αυτό το πρίσμα, οι τελευταίες αποκαλύψεις εκτιμάται ότι θα ενίσχυαν τα επιχειρήματα όσων υποστηρίζουν την ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης του συστήματος, φέρνοντας πιο κοντά τη δημιουργία του νέου φορέα «Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης» (ΕΟΚΕΔ). Ωστόσο οι χθεσινές εξελίξεις φαίνεται να περιπλέκουν εκ νέου την κατάσταση.

«Οι πολεοδομίες έχουν ουσιαστικά ιδιωτικοποιηθεί»

Από την πλευρά, τους οι δήμαρχοι επιμένουν ότι τα προβλήματα δεν συνδέονται με τον θεσμό της αυτοδιοίκησης αλλά με συγκεκριμένες δυσλειτουργίες, ελλείψεις προσωπικού και μεμονωμένες παραβατικές συμπεριφορές, οι οποίες δεν μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για την αφαίρεση των ΥΔΟΜ από τους δήμους.

Ο Α΄ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος υποστηρίζει πως οι Πολεοδομίες έχουν πρακτικά «ιδιωτικοποιηθεί», καθώς είναι ελάχιστες οι αρμοδιότητες που παραμένουν στους δήμους. Οπως επισημαίνει στο «ethnos.gr», το μεγαλύτερο μέρος των διαδικασιών έχει ήδη μεταφερθεί σε ιδιώτες μηχανικούς μέσω των ηλεκτρονικών πλατφορμών του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ). Προσθέτει πως οι οικοδομικές άδειες εκδίδονται ψηφιακά χωρίς ουσιαστικό προληπτικό έλεγχο από τις ΥΔΟΜ, ενώ οι έλεγχοι δόμησης πραγματοποιούνται από ιδιώτες ελεγκτές που επιλέγονται μέσω μητρώου: «Οι πολεοδομίες έχουν ουσιαστικά ιδιωτικοποιηθεί. Δεν ελέγχονται ούτε από το Δημόσιο ούτε από τους δήμους. Απλώς φιλοξενούνται σε δημοτικά κτίρια», σημειώνει χαρακτηριστικά συμπληρώνοντας πως οι δήμοι μπορούν μόνο να δώσουν βεβαίωση χρήσεων γης και όρων δόμησης και να κάνουν έναν δειγματοληπτικό τυπικό έλεγχο σε ένα μικρό ποσοστό αδειών που δεν ξεπερνά το 1,5% λόγω υποστελέχωσης.

Ο ίδιος αποδίδει την κυβερνητική πρωτοβουλία για μεταφορά των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο σε μια ευρύτερη προσπάθεια πλήρους ελέγχου του συστήματος, υποστηρίζοντας ότι οι νέες δομές θα ελέγχονται αποκλειστικά από διορισμένα στελέχη και όχι από αιρετούς εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης συνδέοντας το κυβερνητικό σχέδιο με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό και τις προσφυγές που είχαν ασκήσει δήμοι της χώρας, ενώ επαναλαμβάνει ότι σε περίπτωση που μεταφερθούν οι ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο η ΚΕΔΕ έχει αποφασίσει να προσφύγει στο ΣτΕ.

Τι λένε οι δήμοι Κηφισιάς και Αμαρουσίου

Οσον αφορά τους δήμους, υπάλληλοι των οποίων φέρονται να μετείχαν στο κύκλωμα, ζητούν πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης. Ο δήμος Κηφισιάς υποστηρίζει ότι είχε ήδη προχωρήσει σε παρεμβάσεις στην Υπηρεσία Δόμησης αρκετούς μήνες πριν την έναρξη της αστυνομικής έρευνας και πολύ πριν η υπόθεση λάβει δημοσιότητα.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της δημοτικής αρχής, ήδη από τις αρχές της θητείας της είχαν διαπιστωθεί δυσλειτουργίες και συμπεριφορές που δημιουργούσαν προβληματισμό σχετικά με τη λειτουργία της υπηρεσίας και την εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας και ο τότε διευθυντής της Υπηρεσίας Δόμησης απομακρύνθηκε από τη θέση ευθύνης που κατείχε και μετακινήθηκε σε άλλη υπηρεσία του Δήμου. Ωστόσο δεν παρέμεινε στη νέα του θέση και αργότερα αποσπάστηκε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής. Παράλληλα, ο Δήμος προχώρησε στην παύση της συμμετοχής του από το Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο Βορείου Τομέα, ενώ κινήθηκαν και οι διαδικασίες για την απομάκρυνσή του από την προεδρία του Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΣΥΠΟΘΑ).

Ο δήμος Κηφισιάς υπογραμμίζει πάντως ότι δεν διαθέτει αρμοδιότητα να παρεμβαίνει στο περιεχόμενο των πολεοδομικών πράξεων. Όπως αναφέρει, μπορεί να αποφασίζει για τη διοικητική οργάνωση των υπηρεσιών, την τοποθέτηση προϊσταμένων και τη συμμετοχή στελεχών σε συλλογικά όργανα, όχι όμως να επανεξετάζει οικοδομικές άδειες, εκθέσεις αυτοψίας ή άλλες πράξεις που εκδίδονται από τις Υπηρεσίες Δόμησης.

Κατά τη δημοτική αρχή, οι διαδικασίες έκδοσης αδειών, διαπίστωσης αυθαιρέτων και εφαρμογής της πολεοδομικής νομοθεσίας αποτελούν αυτοτελείς διοικητικές διαδικασίες που εφαρμόζονται με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τις εγκυκλίους του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Η δημοτική αρχή διαχωρίζει την υπόθεση από τη συνολική λειτουργία του προσωπικού του Δήμου, υπογραμμίζοντας ότι η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων ασκεί τα καθήκοντά της με εντιμότητα και επαγγελματισμό και ότι τυχόν παραβατικές συμπεριφορές συγκεκριμένων προσώπων δεν μπορούν να απαξιώσουν συλλήβδην το έργο των δημοτικών υπηρεσιών.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Δήμος Αμαρουσίου, η Υπηρεσία Δόμησης του οποίου επίσης βρέθηκε στο μικροσκόπιο των αρχών. Η δημοτική αρχή διακήρυξε «μηδενική ανοχή στη διαφθορά», υπογραμμίζοντας ότι η νομιμότητα, η διαφάνεια και η χρηστή διοίκηση αποτελούν αδιαπραγμάτευτες αρχές λειτουργίας των υπηρεσιών της.

Παράλληλα, τόνισε ότι από την πρώτη στιγμή παρείχε πλήρη πρόσβαση στα στοιχεία που ζήτησαν οι διωκτικές και εισαγγελικές αρχές και ξεκαθάρισε ότι μόλις διαβιβαστεί η δικογραφία θα κινηθούν άμεσα όλες οι προβλεπόμενες πειθαρχικές διαδικασίες για υπαλλήλους που τυχόν εμπλέκονται.

Μηχανικοί του Δημοσίου: Ιδιώτες και όχι δημόσιοι υπάλληλοι τα πρόσωπα με καθοριστικό ρόλο

Την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης ζητά και η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων καταδικάζοντας απερίφραστα κάθε φαινόμενο διαφθοράς. Επισημαίνει ωστόσο ότι πίσω από τέτοιες υποθέσεις υπάρχουν βαθύτερες παθογένειες του συστήματος.

Αναφορικά με το κύκλωμα που φέρεται να δρούσε στις Πολεοδομίες, καταγγέλλει μάλιστα ότι «πρόσωπα που περιγράφονται ως έχοντα καθοριστικό ρόλο δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά ιδιώτες οι οποίοι, αξιοποιώντας τη θέση, τις διασυνδέσεις και την επιρροή τους, επιδιώκουν να βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με κέντρα λήψης αποφάσεων και με στελέχη της δημόσιας διοίκησης. Συχνά ασκούν έντονες πιέσεις προκειμένου να επιβληθεί η δική τους βούληση ή να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένα συμφέροντα».

Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ επαναφέρει τη συζήτηση για τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και τα ΣΥΠΟΘΑ, ζητώντας να θεσπιστούν όρια θητειών ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα δημιουργίας μηχανισμών επιρροής.

Παράλληλα υποστηρίζει ότι τα πραγματικά αίτια τέτοιων φαινομένων είναι η απουσία αδιάβλητων διαδικασιών επιλογής στελεχών, οι πολιτικές πιέσεις προς τις υπηρεσίες, η τεράστια πολυνομία της πολεοδομικής νομοθεσίας, η κατάργηση ουσιαστικών δημόσιων ελέγχων στις οικοδομικές άδειες, η έλλειψη νομικής προστασίας των υπαλλήλων απέναντι σε ισχυρά οικονομικά συμφέροντα και η χρόνια υποστελέχωση των υπηρεσιών δόμησης.

Για τον λόγο αυτό εκφράζει έντονο προβληματισμό για τη σχεδιαζόμενη μεταφορά των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο, υποστηρίζοντας ότι εάν δεν αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες αιτίες του προβλήματος, οποιαδήποτε διοικητική μεταφορά θα αποτύχει.

Διαβάστε ακόμη

Χάος στη Νέα Υόρκη μετά το Νικς-Σπερς: Σοβαρά επεισόδια έξω από το Madison Square Garden

Αποκαλυπτική μελέτη: Ο κόσμος εισέρχεται σε νέα εποχή αυξημένης βίας - «Τα νούμερα είναι σοκαριστικά»

«Αναγκάστηκα να καθίσω στο πάτωμα»: Η Κατερίνα Βρανά καταγγέλλει τραγικές συνθήκες εξυπηρέτησης στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης

Λύθηκε το μυστήριο με την περίεργη οσμή αερίου στην Αττική - Τι έδειξαν οι έρευνες