Η Αγορίτσα Οικονόμου είναι από εκείνες τις ηθοποιούς που μπορούν να κερδίσουν τον θεατή με την εκφραστικότητα, το χιούμορ και την αμεσότητά τους. Διαθέτει ένα ιδιαίτερο υποκριτικό ταλέντο, εξαιρετική αίσθηση του κωμικού ρυθμού και την ικανότητα να αναδεικνύει ακόμη και τις πιο αντιφατικές πλευρές των χαρακτήρων που υποδύεται. Εξίσου όμορφη είναι και η προσωπικότητά της. Ζεστή, ευγενική, με καλοσύνη και μια αφοπλιστική ειλικρίνεια, μιλά με αγάπη για τη δουλειά της, τους ανθρώπους και όσα την απασχολούν, δίνοντας την εντύπωση ενός ανθρώπου που εξακολουθεί να αναζητά, να αμφισβητεί και να μαθαίνει.
Αυτή την περίοδο πρωταγωνιστεί στην «Καρυάτιδα!» του Γιώργου Καπουτζίδη, στο θέατρο Κάππα, υποδυόμενη την Αλεξάνδρα Βελλή, μια γυναίκα που προσπαθεί απεγνωσμένα να διατηρήσει την τέλεια δημόσια εικόνα της, την ώρα που όλα γύρω της ξεφεύγουν από τον έλεγχό της. Με το ταλέντο και το κωμικό της ένστικτο, η Αγορίτσα Οικονόμου καταφέρνει να κάνει την ηρωίδα της ταυτόχρονα απολαυστική και ανθρώπινη, αναδεικνύοντας τις ανασφάλειες που κρύβονται πίσω από την ανάγκη της για επιβεβαίωση. Παράλληλα, τη βλέπουμε στην τηλεοπτική σειρά «Τα φαντάσματα» του Star, στον ρόλο της Μπήλιως Καρατάσου, μιας αγωνίστριας του 1821 που έμαθε να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες της ζωής με αποφασιστικότητα και σκληρότητα.
Με αφορμή αυτές τις δύο διαφορετικές ηρωίδες, η αγαπημένη ηθοποιός μιλά για την πολιτική και την εμμονή με τη δημόσια εικόνα, τη δύναμη της κωμωδίας, τη θέση του πολιτισμού στην Ελλάδα, αλλά και για τις προσωπικές αναζητήσεις που αποκτούν μεγαλύτερη σημασία όσο περνούν τα χρόνια.
Στην παράσταση υποδύεστε την Αλεξάνδρα Βελλή, η οποία ενδιαφέρεται πολύ για την εικόνα που βγάζει προς τα έξω. Πιστεύετε ότι σήμερα στην πολιτική η εικόνα έχει γίνει πολλές φορές σημαντικότερη από την ουσία;
Ζούμε σε μια εποχή που στην πολιτική - είτε πρόκειται με «η» ως η τέχνη του πολίτη, είτε με «οι» ως τα πρόσωπα που την ασκούν, έχει γίνει πρωταρχικός σκοπός η εικόνα και όχι η ουσία. Η επικοινωνιακή διαχείριση έχει γίνει σημαντικότερη απο την ουσιαστική λύση. Στην παράστασή μας για παράδειγμα, η επιφάνεια και το «φαίνεσθαι» είναι το κύριο μέλημα όλων των εμπλεκομένων πολιτικών προσώπων. Αυτό βεβαίως δεν είναι τωρινό φαινόμενο. Αν ανατρέξουμε στην ελληνική πολιτική ιστορία, και όχι μόνο η προσωπική γοητεία, το επικοινωνιακό χάρισμα, η εικόνα των ηγετών έπαιζαν καθοριστικό ρόλο στην κάλπη. Η διαφορά είναι οτι σήμερα, με την έκρηξη της τεχνολογίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αυτή η ανάγκη για την απόλυτη εικόνα έχει γιγαντωθεί αντικαθιστώντας σχεδόν ολοκληρωτικά την πολιτική ουσία.
Υπάρχουν στοιχεία της Αλεξάνδρας που, όσο παίζετε τον ρόλο, αρχίσατε να καταλαβαίνετε ή ακόμη και να δικαιολογείτε περισσότερο;
Από τις πρώτες κιόλας πρόβες μέχρι και σήμερα, που έχει περάσει αρκετός καιρός, είναι πολλά αυτά τα στοιχεία, τα χαρακτηριστικά που διακρίνω στην Αλεξάνδρα. Έχει μια βαθιά ανασφάλεια και μια εσωτερική ανημπόρια. Θέλει να αποδείξει ότι είναι ικανή και ότι θα τα καταφέρει, θέλει να έχει τον απόλυτο έλεγχο, ενώ στην πραγματικότητα δεν ελέγχει τίποτα ούτε καν τον ίδιο της τον εαυτό. Είναι ένα παράδοξο που στα μάτια μου την κάνει αστεία και συμπαθή. Η Αλεξάνδρα και οι επιλογές της καθρεφτίζουν μ' έναν τρόπο όλους μας, στο κομμάτι της παραδοχής των λαθών μας. Μας είναι εξαιρετικά δύσκολο να αναλάβουμε την ευθύνη των πράξεών μας - φαντάζομαι πως όταν κάποιος βρίσκεται σε θέση εξουσίας, αυτό το βάρος της ανάληψης μπορεί να γίνει και ασήκωτο. Στην περίπτωση της ηρωίδας που υποδύομαι, αν αναλογιστούμε το παρελθόν της, τη διαδρομή της, τις προσπάθειές της να «μπαλώσει» ό,τι πλέον δεν μπαλώνεται, τον ατέρμονο αγώνα της να φαίνεται αψεγάδιαστη μέσα στο δαιδαλώδες του χάους της αυτό που αισθάνομαι για 'κείνη είναι κατανόηση, αποδοχή και αγάπη.
Ο Γιώργος Καπουτζίδης χρησιμοποιεί το χιούμορ για να μιλήσει για αρκετά σοβαρά θέματα. Τι θεωρείτε πιο δύσκολο, να κάνεις το κοινό να γελάσει ή να το κάνεις να καταλάβει γιατί γελά;
Θεωρώ πιο δύσκολο να οδηγήσεις το κοινό να καταλάβει γιατί γελάει. Το να προκαλέσεις ένα γέλιο είναι συχνά ζήτημα τεχνικής και μιας σωστής συγκρότησης στοιχείων που θα φέρουν αυτό το αποτέλεσμα. Το μεγάλο στοίχημα όμως είναι το πώς θα οδηγηθούμε αμφότεροι ηθοποιοί και θεατές σε μια διαδικασία κατανόησης και βαθιάς συνενοχής. Αν επιτευχθεί αυτός ο στόχος χαλαρώνει ο εσωτερικός μας εγωισμός, πέφτει η άμυνα της τέλειας εικόνας που νομίζουμε ότι έχουμε για τον εαυτό μας. Έτσι, στην πιο ήσυχη στιγμή μας βλέπουμε το «τέρας» να εξανθρωπίζεται μέσα από το γέλιο. Αυτή είναι μια μαγική στιγμή της κωμωδίας εν γένει, εν προκειμένω και της «Καρυάτιδας» του Γιώργου Καπουτζίδη. Γελάμε, χαλαρώνουμε, κατανοούμε, αποδεχόμαστε.
Η παράσταση ξεκινά από ένα μεγάλο εθνικό γεγονός, την επιστροφή της χαμένης Καρυάτιδας. Εσείς πώς αισθάνεστε κάθε φορά που ανοίγει ξανά η συζήτηση για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα;
Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, κάθε φορά που ανοίγει αυτό το θέμα νιώθω αμηχανία. Έχω την αίσθηση ότι βρισκόμαστε μέσα σ' έναν ατέρμονο διάλογο. Δεν αναφέρομαι καθόλου στην αυθεντική επιθυμία των πολιτών. Είναι κάτι που μας συγκινεί, μας συνδέει. Η αμηχανία μου πηγάζει απο τη θεσμική διαχείριση του ζητήματος. Αναρωτιέμαι αν υπάρχει ουσιαστικό αντίκρισμα ή αν πρόκειται για ένα θέμα που ανακινείται κυρίως για τις εντυπώσεις. Μου είναι δύσκολο να ξεχωρίσω πίσω απο τις διακηρύξεις και τις δηλώσεις - αμφότερων των εμπλεκόμενων πλευρών - αν υπάρχει πραγματική ουσία ή αν απλώς συντηρούν ένα θέμα για επικοινωνιακούς λόγους. Το κενό ανάμεσα στη δική μας επιθυμία και την έλλειψη αποτελέσματος, είναι που με κάνει να κρατώ μια απόσταση και να μην ξέρω τελικά τι ακριβώς αισθάνομαι.
Μέσα από την Αλεξάνδρα, η παράσταση σατιρίζει και τον τρόπο με τον οποίο η πολιτική διαχειρίζεται τον πολιτισμό. Πιστεύετε ότι στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε τον πολιτισμό ως κάτι πραγματικά σημαντικό ή πολλές φορές τον θυμόμαστε μόνο όταν μας συμφέρει;
Η πραγματικότητα δείχνει οτι στην Ελλάδα, δυστυχώς, δεν αντιμετωπίζουμε τον πολιτισμό ως κάτι ουσιαστικά σημαντικό. Τον θυμόμαστε κυρίως όταν μας συμφέρει. Βέβαια αυτό το σύνδρομο το μοιραζόμαστε και με τον αθλητισμό -δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιό μας. Μια μικρή, νωπή και επώδυνη υπενθύμιση: ήταν στην περίοδο της πανδημίας αυτό που συνέβη στους ανθρώπους που εργάζονται για τον πολιτισμό. Ήμασταν οι τελευταίοι που εντάχθηκαν στα μέτρα στήριξης, όταν όλοι οι άλλοι επαγγελματικοί κλάδοι είχαν ήδη συμπεριληφθεί. Μια πεντακάθαρη αντίθεση αναδείχθηκε τότε, από την μία η ανθρώπινη ευαλωτότητα και ο φόβος και απο την άλλη η θεσμική αδιαφορία και εγκατάλειψη του πολιτιστικού κλάδου. Ξεχνάμε ότι η λέξη «πολιτισμός» πηγάζει από την πόλη και τον πολίτη. Είναι όλα όσα μοιραζόμαστε για να ζούμε μαζί με σεβασμό και να κάνουμε την ζωή μας πιο ανθρώπινη. Ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια, είναι ζωτικής σημασίας για τον άνθρωπο.
Παράλληλα, στα «Φαντάσματα» υποδύεστε τη Μπήλιω Καρατάσου, η οποία έχει περάσει μια πολύ δύσκολη ζωή και δεν έχει μάθει να εκφράζει εύκολα όσα αισθάνεται. Πιστεύετε ότι πολλές φορές η σκληρότητα ενός ανθρώπου λειτουργεί ως τρόπος να προστατεύσει την ευαισθησία του;
Οι άνθρωποι στη συντριπτική μας πλειονότητα, δυστυχώς, δεν έχουμε μάθει να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας, πόσο μάλλον να τα επικοινωνούμε. Και αυτό από μόνο του είναι πολύ σκληρό. Είτε γιατί δεν μας εκπαίδευσαν, είτε γιατί τις φορές που το τολμήσαμε επικριθήκαμε, πληγωθήκαμε και ίσως τιμωρηθήκαμε. Έτσι κατασκευάσαμε μια πανοπλία, μια στολή που μέρος της είναι και η σκληρότητα, προκειμένου να κρύψουμε πόσο ευάλωτοι, φοβισμένοι και ευαίσθητοι είμαστε στην πραγματικότητα. Κάτι σαν μηχανή άμυνας. Στην περίπτωση της Μπήλιως Καρατάσου στη σειρά «Τα φαντάσματα» του Λευτέρη Παπαπέτρου στο star, τα πράγματα είναι λίγο πιο.. «κουκιά μετρημένα». Εκεί συνομιλούμε με μια αγωνίστρια του '21 όπου η ίδια η ιστορία και οι συνθήκες της ζωής της της επέβαλαν να είναι σκληρή. Για εκείνη, η σκληρότητα δεν ήταν ψυχολογικό καταφύγιο, αλλά ζήτημα επιβίωσης απέναντι σε έναν ορατό εχθρό και επιπροσθέτως σ'ενα ανδροκρατούμενο οικογενειακό περιβάλλον όπου έπρεπε να σταθεί. Οπότε το να επιστρατεύσει τη σκληρότητα - συνειδητά ή ασυνείδητα - φαντάζει μάλλον ως η μοναδική της επιλογή. Το κοινό σημείο ωστόσο, είναι ότι όσα χρόνια κι αν περάσουν η ανθρώπινη φύση στον πυρήνα της δεν αλλάζει. Απέναντι στον «εχθρό», είτε πρόκειται για τον Τούρκο στην περίπτωση της Μπήλιως είτε για τον σημερινό τον δικό μας αόρατο εχθρό του άγχους, της ανασφάλειας και της δυσκολίας του σήμερα, ο άνθρωπος αναγκάζεται να καταφύγει σε λύσεις που μέρος τους δυστυχώς είναι και η σκληρότητα. Θα ήθελα να πιστεύω και ελπίζω προς σ'αυτή την κατεύθυνση, πως οδεύουμε προς την αναζήτηση άλλων τρόπων και άλλων «όπλων» για να ανταποκριθουμε στο διάβα της ζωής μας.
Όσο περνούν τα χρόνια, τι έχει γίνει πιο σημαντικό για εσάς και τι έχει πάψει να σας απασχολεί όσο παλιότερα;
Όσο περνούν τα χρόνια καταλαβαίνω οτι δεν έχω τελειώσει ακόμα αυτό το «αλισβερίσι» ανάμεσα στο τι με απασχολούσε και τι πίστευα ή θεωρούσα σημαντικό τότε και στο τι τώρα. Δεν είναι εύκολο να τραβήξεις μια γραμμή. Βρίσκομαι σε μια διαρκή «διαπραγμάτευση» με τον εαυτό μου. Σήμερα είναι πια σημαντική η αναζήτηση της εσωτερικής μου ηρεμίας, καθώς και μια βαθύτερη ανάγκη για φροντίδα. Όλα αυτά που στην πορεία προς την ωριμότητά μας προσπαθούμε να διαχειριστουμε - τις ανασφάλειες, την αποδοχή των ατελειών μας, το να μην ετεροπροσδιοριζόμαστε, το να σταματήσουμε το κυνήγι της διαρκής επιβεβαίωσης, το να ανακαλύψουμε τι πραγματικά επιθυμούμε, να ανακαλύψουμε τον αυθεντικό μας εαυτό, να εστιάσουμε στην ποιότητα των σχέσεών μας - όλα αυτά κι άλλα τόσα, συνθέτουν μια ζωντανή αναζήτηση, μια διαρκή μετατόπιση μια εξελικτική πορεία προς το καλύτερο. Cross our fingers.. σε άπταιστα ελληνικά, θα τα καταφέρουμε!
INFO Η «Καρυάτιδα!» του Γιώργου Καπουτζίδη, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Μαυρογεώργη, παρουσιάζεται στο Θέατρο Κάππα, Κυψέλης 2, στην Κυψέλη. Παραστάσεις Τετάρτη και Κυριακή στις 20.00, Πέμπτη και Παρασκευή στις 21.00 και Σάββατο στις 18.00 και 21.00.
Η κωμική σειρά «Τα φαντάσματα», σε διασκευή σεναρίου Λευτέρη Παπαπέτρου, προβάλλεται κάθε Κυριακή στις 21.00 από το Star.
