Παραγωγικό μοντέλο: Μόνο δύο κλάδοι ξεπέρασαν το 2009 - Γιατί η Ελλάδα παραμένει 10% πίσω

Δεκαέξι χρόνια μετά το 2009, η ελληνική οικονομία εμφανίζεται αρκετά διαφορετική ως προς τη σύνθεσή της, όχι όμως και ως προς το συνολικό επίπεδο παραγωγής.

Οι κλάδοι που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στον διεθνή ανταγωνισμό έχουν ανακτήσει σημαντικό μέρος του χαμένου εδάφους, αλλά η πραγματική παραγωγή της χώρας εξακολουθεί να υπολείπεται αισθητά των προ κρίσης επιπέδων.

Η απόσταση παραμένει μεγάλη. Όπως γράφει το imerisia.gr, το 2025 η πραγματική παραγωγή ήταν κατά 10% χαμηλότερη σε σχέση με το 2009 και κατά 13% σε σύγκριση με το υψηλό του 2008. Σε όρους πραγματικής παραγωγής, δηλαδή χωρίς την επίδραση των μεταβολών στις τιμές, η ελληνική οικονομία βρίσκεται περίπου εκεί όπου βρισκόταν το 2003-2004.

Η εικόνα αποτυπώνεται στο Policy Brief του ΚΕΦΙΜ «Το ελληνικό παραγωγικό μοντέλο 2000-2025», των Χρήστου Λούκα και Νίκου Ρώμπαπα, το οποίο βασίζεται σε στοιχεία της Eurostat και παρακολουθεί τις μεταβολές στην παραγωγική διάρθρωση της χώρας σε βάθος 25ετίας.

Η βασική ανατροπή δεν βρίσκεται τόσο στη σχέση μεταξύ υπηρεσιών, βιομηχανίας και πρωτογενούς τομέα όσο στον προσανατολισμό της οικονομικής δραστηριότητας.

Η μεγάλη στροφή προς τις υπηρεσίες είχε πραγματοποιηθεί ήδη πριν από την κρίση. Από το 2009 μέχρι το 2025, τα μερίδια υπηρεσιών, βιομηχανίας και αγροτικής παραγωγής άλλαξαν κατά λιγότερο από μία ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ το καθένα.

Αντίθετα, εκεί που καταγράφεται ουσιαστική μεταβολή είναι στη σχέση ανάμεσα στους διεθνώς εμπορεύσιμους κλάδους και στις δραστηριότητες που απευθύνονται κυρίως στην εσωτερική αγορά.

Η ισχυρή στροφή προς την εγχώρια ζήτηση, που είχε σημειωθεί κατά τη δεκαετία του 2000, αντιστράφηκε στα χρόνια που ακολούθησαν. Οι εμπορεύσιμοι κλάδοι επανέκτησαν το σχετικό βάρος που είχαν χάσει, δημιουργώντας μια διαφορετική παραγωγική ισορροπία.

Οι μεγάλες ανακατατάξεις

Οι αλλαγές γίνονται περισσότερο εμφανείς όταν εξετάζεται η συμμετοχή των επιμέρους κλάδων στο ΑΕΠ.

Ο ευρύτερος δημόσιος τομέας εμφανίζει τη μεγαλύτερη μείωση από το 2009, χάνοντας 3,6 ποσοστιαίες μονάδες. Ισχυρό είναι το αποτύπωμα της κρίσης και στις κατασκευές, των οποίων το μερίδιο περιορίστηκε κατά 2,7 μονάδες.

Εμπόριο, μεταφορές και τουρισμός έχασαν συνολικά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Από την άλλη πλευρά, η βιομηχανία ενίσχυσε τη συμμετοχή της κατά 1,8 μονάδες, τα χρηματοπιστωτικά κατά μία μονάδα, η γεωργία κατά 0,7 και η πληροφορική κατά 0,5 μονάδες.

Η αλλαγή των μεριδίων, ωστόσο, δεν λέει ολόκληρη την ιστορία.

Ένας κλάδος μπορεί να καταλαμβάνει μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ χωρίς να παράγει πραγματικά περισσότερο, καθώς η αξία της παραγωγής επηρεάζεται και από την εξέλιξη των τιμών.

Αυτό ακριβώς καταγράφεται σε ορισμένους κλάδους. Η γεωργία, όπως και οι χρηματοπιστωτικές και επαγγελματικές υπηρεσίες, αύξησαν το σχετικό βάρος τους στην οικονομία, ενώ η πραγματική παραγωγή τους παραμένει χαμηλότερη από εκείνη του 2009.

Οι δύο κλάδοι που ξεπέρασαν το 2009

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο εύρημα της μελέτης. Μόνο δύο κλάδοι έχουν καταφέρει όχι απλώς να αυξήσουν το μερίδιό τους, αλλά να παράγουν πραγματικά περισσότερο από ό,τι πριν από την κρίση.

Ο πρώτος είναι η μεταποίηση. Η συμμετοχή της στο ΑΕΠ αυξήθηκε από 8,2% το 2009 σε 9,1% το 2025, ενώ ο πραγματικός όγκος παραγωγής της βρίσκεται πλέον 7% πάνω από το επίπεδο του 2009.

Ο δεύτερος είναι ο κλάδος της πληροφορικής, των επικοινωνιών και της ενημέρωσης, ο οποίος επίσης έχει ξεπεράσει σε πραγματική παραγωγή τα προ κρίσης επίπεδα.

Το στοιχείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς, την ίδια στιγμή, η οικονομία στο σύνολό της εξακολουθεί να παράγει κατά 10% λιγότερο από το 2009.

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας επισημαίνει ότι η μετατόπιση προς περισσότερο διεθνώς ανταγωνιστικούς κλάδους είναι υπαρκτή, προειδοποιώντας όμως ότι ένα μέρος της εικόνας εξηγείται από τις τιμές.

«Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει πράγματι στραφεί προς τους κλάδους που ανταγωνίζονται στις διεθνείς αγορές, όμως μεγάλο μέρος αυτής της μετατόπισης οφείλεται σε αύξηση των τιμών και όχι της παραγωγής», αναφέρει.

Όπως σημειώνει, «το επόμενο βήμα είναι αυτή η αλλαγή στη σύνθεση της οικονομίας να θεμελιωθεί πιο σταθερά σε μια πραγματική ενίσχυση της παραγωγής. Η μεταποίηση και η πληροφορική δείχνουν ότι αυτό μπορεί να γίνει».

Ο ίδιος θέτει ως βασικές προϋποθέσεις περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες εξωστρεφείς επιχειρήσεις και συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και το πραγματικό εισόδημα.

Η εικόνα που προκύπτει είναι συνεπώς διπλή. Η Ελλάδα έχει διορθώσει ένα μέρος των ανισορροπιών του παραγωγικού μοντέλου που είχε διαμορφωθεί πριν από την κρίση και έχει στραφεί περισσότερο προς διεθνώς εμπορεύσιμες δραστηριότητες.

Αυτό που απομένει είναι η αλλαγή αυτή να μεταφραστεί σε μεγαλύτερο όγκο παραγωγής, ώστε η χώρα να καλύψει οριστικά την απόσταση που εξακολουθεί να τη χωρίζει από τα επίπεδα του 2009.

Διαβάστε ακόμη

Εντεκάχρονη ξεκίνησε να παίζει σκάκι στον κορονοϊό: Μόλις έγινε η νεότερη Grandmaster όλων των εποχών

Κρίστα Πάικ: Γιατί το Τενεσί θα εκτελέσει αύριο την πρώτη θανατοποινίτισσα μετά από 200 χρόνια

«Λουκέτο» στην ιδιωτική κλινική στη Θεσσαλονίκη: Πώς έκαναν χημειοθεραπείες σε ασθενείς χωρίς κακοήθεια

Δύο εποχές στην Ελλάδα: Πού θα θυμίζει ο καιρός φθινόπωρο και πού αρχές χειμώνα