ΔΝΤ: Κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το παγκόσμιο χρέος και την εκτίναξη στα ομόλογα των G7

Το υψηλό χρέος των μεγάλων ανεπτυγμένων χωρών, με προεξέχουσες τις Ηνωμένες Πολιτείες, αποτελεί τον βασικό παράγοντα πίσω από την αύξηση των αποδόσεων στα κρατικά τους ομόλογα. Με αυτόν τον κατηγορηματικό τρόπο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στην έκθεσή του για τις δημοσιονομικές εξελίξεις (Fiscal Monitor), καλώντας τις κυβερνήσεις να εφαρμόσουν επειγόντως αξιόπιστα σχέδια για τη μείωση των ελλειμμάτων και τη σταθεροποίηση της οικονομίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ταμείου, οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων έχουν σημειώσει απότομη άνοδο σε πολλές προηγμένες οικονομίες. Ενδεικτικά, στο διάστημα μεταξύ Φεβρουαρίου και Σεπτεμβρίου, η μέση απόδοση των 10ετών ομολόγων της G7 αυξήθηκε κατά περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα, αγγίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων σχεδόν δύο δεκαετιών.

Οι λόγοι πίσω από την εκτίναξη των αποδόσεων

Το αυξανόμενο κόστος δανεισμού εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία το παγκόσμιο δημόσιο χρέος οδεύει προς νέα ιστορικά υψηλά, προβλεπόμενο να ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2030 - ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο από την εποχή αμέσως μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Παρότι στην άνοδο των αποδόσεων συμβάλλουν εξωτερικοί παράγοντες, όπως η αύξηση της τιμής του πετρελαίου, ο επίμονος πληθωρισμός και η ισχυρότερη επενδυτική ζήτηση λόγω τεχνητής νοημοσύνης, το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι τα θεμελιώδη δημοσιονομικά μεγέθη είναι καθοριστικά. Το συσσωρευμένο χρέος, οι πιέσεις στις δαπάνες και οι μαζικές εκδόσεις ομολόγων αναγκάζουν τους επενδυτές να απαιτούν υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου για να διακρατήσουν μακροπρόθεσμους τίτλους.

Η «θηλιά» των τόκων στους προϋπολογισμούς

Η πίεση στα δημόσια οικονομικά αποτυπώνεται ανάγλυφα στην εκτίναξη των δαπανών για την εξυπηρέτηση του χρέους. Το πραγματικό μέσο επιτόκιο δανεισμού των κυβερνήσεων προβλέπεται να αυξηθεί από 2,3% το 2021 σε 3,7% έως το 2031.

Στις ΗΠΑ, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα πιεστική, καθώς οι δαπάνες για τόκους εκτιμάται ότι θα σκαρφαλώσουν από το 2,8% του ΑΕΠ (προ πανδημίας) στο 5,7% έως το 2031, φτάνοντας να εξισώνονται με τις προβλεπόμενες δαπάνες για την κοινωνική ασφάλιση. Το αυξανόμενο αυτό βάρος:

• Περιορίζει δραστικά τα περιθώρια για δημόσιες επενδύσεις και κοινωνική πολιτική.
• Αδυνατίζει την ικανότητα αντίδρασης των κυβερνήσεων σε περιόδους ύφεσης.
• Συνπέφτει χρονικά με τις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης για την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια και το δημογραφικό.

Το κατεπείγον της δημοσιονομικής προσαρμογής

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι τα υψηλότερα επιτόκια ενισχύουν τη δυναμική του χρέους, καθώς σε όλο και περισσότερες οικονομίες το κόστος δανεισμού για νέο χρέος υπερβαίνει τους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Παρότι για τη σταθεροποίηση του παγκόσμιου χρέους θα απαιτηθεί μείωση του παγκόσμιου πρωτογενούς ελλείμματος —το οποίο εκτιμάται ότι θα φτάσει το 3,3% του ΑΕΠ το 2026—, οι καθυστερήσεις λειτουργούν πολλαπλασιαστικά ως προς το ρίσκο.

«Όσο περισσότερο περιμένουν οι χώρες, τόσο πιο επώδυνη γίνεται η προσαρμογή», προειδοποιεί το ΔΝΤ, τονίζοντας ότι οι μεγάλες ανεπτυγμένες οικονομίες οφείλουν να υλοποιήσουν άμεσα αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια για να θωρακίσουν τη διεθνή οικονομία από δευτερογενείς κλυδωνισμούς.

Διαβάστε ακόμη

Αυθαίρετα κατηγορίας 5: Ποια δημόσια κτίρια νομιμοποιούνται - Χαραμάδα και για άλλα κτίρια στο μέλλον

Το σχέδιο για ένα νέο χωριό στη Μεταμόρφωση Καρδίτσας μετά τον Daniel - Τι προβλέπεται για τη μετεγκατάσταση

Η Γκίλφοϊλ που δεν την γλύτωσε, ο αριθμός που χαλάει ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ και ο λογαριασμός του ΔΝΤ

Πώς βλέπει η Αθήνα τις εξελίξεις μετά την αποπομπή Γκιλφόιλ: Το παρασκήνιο της «εξόδου» και το κρίσιμο momentum