ΣΥΡΙΖΑ: Θα καταφέρει η Δούρου να πείσει ότι το κόμμα αλλάζει σελίδα;

Η νέα ηγεσία επιχειρεί να αφήσει πίσω την εσωστρέφεια, επενδύει στην ιδεολογική επανατοποθέτηση, τις προοδευτικές συνεργασίες και τη σαφή οριοθέτηση απέναντι στην ΕΛ.Α.Σ.

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 8 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Προσθέστε το ΕΘΝΟΣ στη Google

Όταν η Ρένα Δούρου, αμέσως μετά την εκλογή της στην προεδρία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ το Σάββατο (18/07), χαρακτήριζε το κόμμα «το μοναδικό κόμμα της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς» που οφείλει να απευθυνθεί «πρώτα απ' όλα στους αριστερούς άνδρες και γυναίκες που για τρία χρόνια θεώρησαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν το σπίτι τους», έδινε στην πραγματικότητα το πρώτο σαφές στίγμα της πολιτικής που σκοπεύει να ακολουθήσει. Και όχι τυχαία.

Η περιδίνηση των τελευταίων μηνών, οι διαδοχικές εσωκομματικές συγκρούσεις, αλλά και η ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης του Αλέξη Τσίπρα έχουν μεταβάλει ριζικά το πολιτικό τοπίο στον χώρο της Κεντροαριστεράς, περιορίζοντας σημαντικά τα περιθώρια κινήσεων του ΣΥΡΙΖΑ. Η εκλογική δεξαμενή στην οποία μπορεί πλέον να απευθυνθεί είναι σαφώς μικρότερη και, σε αυτή τη συγκυρία, περισσότερο οριοθετημένη πολιτικά.

Υπό αυτό το πρίσμα, η επιλογή της Ρένας Δούρου να επαναφέρει στο προσκήνιο μια πιο «καθαρή» αριστερή ατζέντα μπορεί να αποτελεί και πολιτική αναγκαιότητα. Η νέα ηγεσία επιχειρεί να επανασυσπειρώσει ένα ακροατήριο που απομακρύνθηκε τα τελευταία χρόνια, σε μια προσπάθεια να αποκαταστήσει την πολιτική ταυτότητα ενός κόμματος που, μετά από μια παρατεταμένη περίοδο εσωστρέφειας και αλλεπάλληλων κρίσεων, δείχνει να έχει χάσει όχι μόνο την εκλογική του δυναμική –κάτι που αποτυπώνεται με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο στις δημοσκοπήσεις– αλλά και την απάντηση σε ένα βασικό ερώτημα: σε ποιους απευθύνεται;

Τα πρώτα δείγματα γραφής της νέας προέδρου είναι σαφή. Για τη Ρένα Δούρου, η επόμενη μέρα του ΣΥΡΙΖΑ περνά μέσα από την επιστροφή του κόμματος στις ιδεολογικές αναφορές της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς, την αναζήτηση συνεργασιών στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο και τη σαφή οριοθέτηση απέναντι στην Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη. Πάνω σε αυτούς τους τρεις άξονες επιχειρεί να οικοδομήσει το νέο αφήγημα της Κουμουνδούρου. Η στρατηγική αυτή ξεδιπλώνεται σε μια συγκυρία που αντιμετωπίζεται από όλα τα κόμματα ως de facto προεκλογική περίοδος. Και για την Κουμουνδούρου, η ιδεολογική επανατοποθέτηση καλείται να συνοδευτεί από ένα εξίσου σαφές μήνυμα: ότι αφήνει πίσω της την εσωστρέφεια και προετοιμάζεται οργανωμένα για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Το σύνθημα της εκλογικής ετοιμότητας

Αυτό το μήνυμα επιχείρησε να εκπέμψει και η πρώτη συνεδρίαση της νέας Πολιτικής Γραμματείας του κόμματος, η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη (23/07). Στο επίκεντρο βρέθηκαν η συγκρότηση Επιτροπής Ψηφοδελτίων, οι πανελλαδικές περιοδείες της συλλογικής ηγεσίας, η αναδιοργάνωση των κομματικών δομών και ο ανασχεδιασμός της επικοινωνιακής στρατηγικής. Παράλληλα, η νέα πρόεδρος αλλά και ο νέος γραμματέας, Νίκος Παππάς, έδωσαν έμφαση στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός σαφούς ιδεολογικού και προγραμματικού στίγματος, με αιχμή την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση, το ιδιωτικό χρέος και την υπεράσπιση του άρθρου 16. Από πλευράς του, ο Παύλος Πολάκης παρουσίασε τις προτάσεις του για θεσμικές και νομικές πρωτοβουλίες σχετικά με την υπόθεση Novartis, ενώ στο επίκεντρο επανήλθε και το θέμα των πολιτικών συνεργασιών.

Τα πρώτα δείγματα γραφής

Την ίδια ημέρα, η Ρένα Δούρου εμφανίστηκε για πρώτη φορά, μετά την ανάληψη των νέων καθηκόντων της, στην αίθουσα των κοινοβουλευτικών συντακτών της Βουλής. Προσφέροντας συμβολικά γλυκά στους δημοσιογράφους και ευχαριστώντας τους «για όσα περάσαμε», επιχείρησε να σηματοδοτήσει το τέλος μιας μακράς περιόδου εσωστρέφειας, τονίζοντας πως «η λογική των προσώπων τελείωσε το Σάββατο» και ότι πλέον προτεραιότητα έχει η συλλογική λειτουργία του κόμματος.

Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσέγγισης ανεξάρτητων βουλευτών, σημειώνοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εργάζεται συντεταγμένα προς αυτή την κατεύθυνση. Αναφέρθηκε, επίσης, στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Νίκο Κοτζιά, η οποία εντάσσεται στην προσπάθεια διερεύνησης συνεργασιών στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην ανάγκη ανάληψης κοινών πρωτοβουλιών απέναντι στις κυβερνητικές πολιτικές, αλλά και στη διαμόρφωση συμμαχιών υπέρ της ειρήνης, του διεθνούς διαλόγου και της υπεράσπισης του Διεθνούς Δικαίου. Παράλληλα, όμως, με την ανασυγκρότηση και την εξωστρέφεια, η κ. Δούρου επιχείρησε να δώσει και το πρώτο στίγμα της αντιπολιτευτικής της τακτικής, μέσα από μια κίνηση με έντονο πολιτικό και συμβολικό φορτίο.

Η πρώτη συμβολική «ρήξη»

«Συζητήσαμε τι σημαίνει να παρευρεθούμε στο Προεδρικό. Αποφασίσαμε να τιμήσουμε τους τόπους κι όχι το γρασίδι και τις γαρίδες», είπε για την αποχή της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ από τη δεξίωση για την 52η επέτειο από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στο Προεδρικό Μέγαρο.

Σπάζοντας μια παράδοση που ακολουθούσε το κόμμα από την ίδρυσή του, η νέα πρόεδρος, με επιστολή της την Τετάρτη (22/07) προς τον Κωνσταντίνο Τασούλα, σημείωσε πως ο θεσμός έχει απομακρυνθεί από τον ουσιαστικό αναστοχασμό για τη Δημοκρατία. Στην επιστολή γίνεται αναφορά στη συμμετοχή «νοσταλγών της χούντας, εκπροσώπων της Ακροδεξιάς και αναθεωρητών της σύγχρονης ιστορίας», η παρουσία των οποίων, όπως σημειώνεται, «προσβάλλει τη μνήμη των θυμάτων της δικτατορίας και τους δημοκρατικούς αγώνες του ελληνικού λαού».

Η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση συνιστά το ένα από τα δύο μεγάλα πολιτικά μέτωπα που καλείται να ανοίξει ο ΣΥΡΙΖΑ στη νέα αυτή φάση. Το δεύτερο –και ενδεχομένως το πιο κρίσιμο για την πολιτική του επιβίωση– είναι η σαφής οριοθέτηση απέναντι στο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, με το οποίο διεκδικεί σε μεγάλο βαθμό το ίδιο εκλογικό ακροατήριο.

Η αναζήτηση διακριτού στίγματος

Η νέα ηγεσία της Κουμουνδούρου φαίνεται αποφασισμένη να χαράξει διακριτή πολιτική γραμμή απέναντι τόσο στον ιστορικό ηγέτη του χώρου όσο και στο νέο του πολιτικό εγχείρημα. Από τα πρώτα πράγματα που επέλεξε να υπογραμμίσει η Ρένα Δούρου, κατά τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής το Σάββατο (18/07), ήταν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί «το κόμμα της καθαρής, ανόθευτης Αριστεράς του δημοκρατικού σοσιαλισμού».

Με τον τρόπο αυτό, η νέα πρόεδρος επιχείρησε να αναδείξει το ιδεολογικό αποτύπωμα του κόμματος, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη διεκδικεί σημαντικό μέρος του ίδιου πολιτικού χώρου. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, απέφυγε να κλείσει οριστικά την πόρτα μιας μελλοντικής συνεργασίας, διευκρινίζοντας ότι αυτή θα μπορούσε να υπάρξει μόνο στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προοδευτικής σύμπραξης.

Δεν παρέλειψε, πάντως, να αφήσει αιχμές για τα πρώτα δείγματα γραφής της ΕΛ.Α.Σ., σχολιάζοντας ότι «τα κότερα και τα μερίσματα» δημιουργούν πολιτική αμηχανία, δείχνοντας πως η νέα ηγεσία δεν σκοπεύει να αφήσει αναπάντητες τις κινήσεις του νέου πολιτικού σχηματισμού.

Η δύσκολη εσωκομματική εξίσωση

Η νέα στρατηγική της Κουμουνδούρου αποκτά σταδιακά πιο καθαρό περίγραμμα. Στο εσωτερικό του κόμματος, όμως, οι ισορροπίες εξακολουθούν να είναι εύθραυστες.

Η νέα ηγετική ομάδα των Ρένας Δούρου, Νίκου Παππά και Παύλου Πολάκη μοιάζει περισσότερο με έναν αναγκαίο πολιτικό συμβιβασμό παρά με την οριστική υπέρβαση των διαφορών που προηγήθηκαν. Το κατά πόσο ο κοινός στόχος της εκλογικής ανασυγκρότησης θα αποδειχθεί αρκετός για να διατηρήσει αρραγές το εσωτερικό μέτωπο είναι ένα ερώτημα που μένει να απαντηθεί στην πράξη. Ακόμη όμως και αν οι ισορροπίες αυτές διατηρηθούν, η εσωκομματική σταθερότητα από μόνη της δεν αρκεί για να σημάνει και την πολιτική επανεκκίνηση του κόμματος. Γιατί αυτή είναι μόνο η μία όψη της πρόκλησης που έχει απέναντί του ο ΣΥΡΙΖΑ.

Το στοίχημα της αξιοπιστίας

Η άλλη –και ίσως η σημαντικότερη– αφορά το κατά πόσο ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να ανακτήσει τη χαμένη πολιτική του αξιοπιστία.

Η επιστροφή στις ιδεολογικές αναφορές της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς, η αναζήτηση προγραμματικών συγκλίσεων στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο και η σαφής οριοθέτηση απέναντι στην Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη συνθέτουν μια συνεκτική πολιτική στρατηγική. Αρκεί, όμως, αυτή για να επανασυνδέσει το κόμμα με ένα τμήμα των ψηφοφόρων που το εγκατέλειψε τα τελευταία χρόνια;

Και, κυρίως, μπορεί μια ηγετική ομάδα, που στήριξε την εκλογή και την παραμονή του Στέφανου Κασσελάκη στην προεδρία του κόμματος, να εκπέμψει σήμερα ένα πειστικό μήνυμα ανανέωσης, όταν πολλά από τα στελέχη της δεν έχουν προχωρήσει σε δημόσια πολιτική αυτοκριτική για εκείνη την περίοδο; Μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να πείσει ότι αυτή τη φορά εκφράζει μια πραγματικά νέα αρχή; Ότι έχει διδαχθεί από τα λάθη που τον οδήγησαν στη βαθύτερη κρίση της ιστορίας του; Και, τελικά, ότι είναι σε θέση να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών;

Αυτό είναι, ίσως, και το μεγαλύτερο πολιτικό στοίχημα της Ρένας Δούρου.