Κοινή δήλωση πέντε χωρών και ΕΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Άκυρο και ανυπόστατο»

Κοινή δήλωση Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και Ευρωπαϊκής Ένωσης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ανακοίνωσε από τον ΟΗΕ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.

Οι έξι τονίζουν πως το μνημόνιο παραμένει άκυρο και αντίθετο στο διεθνές δίκαιο, παρά την επικύρωσή του από το λιβυκό κοινοβούλιο, ενώ παράλληλα προειδοποιούν ότι η αποδοχή τέτοιων συμφωνιών θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο.

Η προειδοποίηση για «επικίνδυνο προηγούμενο»

Ειδικότερα, σύμφωνα με την κοινή δήλωση, η απόφαση αναδεικνύει επίσης μια ευρύτερη πρόκληση για τη διεθνή έννομη τάξη, δηλαδή «την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν υπονομεύουν τους καθιερωμένους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου ούτε θίγουν τα δικαιώματα τρίτων κρατών».

Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι το Διεθνές Δίκαιο και, ιδίως, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), καθώς και το εθιμικό διεθνές δίκαιο, αποτελούν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Οι κανόνες αυτοί χαρακτηρίζονται «θεμελιώδους σημασίας για τη διασφάλιση της προβλεψιμότητας, της ασφάλειας δικαίου και των ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των κρατών».

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η αποδοχή διμερών συμφωνιών που παραβλέπουν τους εφαρμοστέους κανόνες και τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου «θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας τη διεθνή έννομη τάξη και τις αρχές στις οποίες εδράζεται η ειρηνική επίλυση των διαφορών».

Όπως αναφέρεται στη δήλωση, το «ψευδεπίγραφο τουρκολιβυκό μνημόνιο» αντίκειται στις θεμελιώδεις αυτές αρχές, καθώς «παραγνωρίζει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων παράκτιων κρατών επί θαλάσσιων ζωνών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».

«Η επακόλουθη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει αυτή τη νομική πραγματικότητα», υπογραμμίζεται.

Οι συμμετέχοντες στην κοινή δήλωση επαναβεβαιώνουν την προσήλωσή τους «στην επανένωση των θεσμών της Λιβύης και στην προοπτική μιας ενωμένης και ευημερούσας Λιβύης». Τονίζουν ότι μια σταθερή Λιβύη, με ενεργό συμμετοχή στην περιφερειακή συνεργασία, είναι απαραίτητη για την ειρήνη και την ασφάλεια στη Μεσόγειο.

Επισημαίνουν επίσης ότι η πολιτική μετάβαση της χώρας και οι σχέσεις της με τους γείτονές της «πρέπει να διέπονται από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας».

Ειδική αναφορά γίνεται στις διμερείς συνομιλίες Ελλάδας και Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Όπως σημειώνεται, η Ελλάδα τις έχει διεξαγάγει «με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο» και «εκφράζει την ετοιμότητά της να συνεχίσει τις προσπάθειες αυτές».

«Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την περιφερειακή σταθερότητα και τη διατήρηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες», κατέληξε ο κ. Γεραπετρίτης.

Η δήλωση Γεραπετρίτη

Προβαίνω στην παρούσα δήλωση εξ ονόματος των Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της χώρας μου, της Ελλάδας.

Η πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το ψευδεπίγραφο «Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο» του 2019 εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα. Αναδεικνύει, επίσης, μια ευρύτερη πρόκληση για τη διεθνή έννομη τάξη: την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν υπονομεύουν τους καθιερωμένους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου ούτε θίγουν τα δικαιώματα τρίτων κρατών.

Το Διεθνές Δίκαιο και, ιδίως, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), καθώς και το εθιμικό διεθνές δίκαιο αποτελούν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Οι κανόνες αυτοί είναι θεμελιώδους σημασίας για τη διασφάλιση της προβλεψιμότητας, της ασφάλειας δικαίου και των ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των κρατών. Η αποδοχή διμερών συμφωνιών που παραβλέπουν τους εφαρμοστέους κανόνες και τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας τη διεθνή έννομη τάξη και τις αρχές στις οποίες εδράζεται η ειρηνική επίλυση των διαφορών.

Το ψευδεπίγραφο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο αντίκειται στις θεμελιώδεις αυτές αρχές. Παραγνωρίζει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων παράκτιων κρατών επί θαλάσσιων ζωνών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η επακόλουθη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει αυτή τη νομική πραγματικότητα. Το εν λόγω μνημόνιο παραμένει άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Παραμένουμε προσηλωμένοι στην επανένωση των θεσμών της Λιβύης και στην προοπτική μιας ενωμένης και ευημερούσας Λιβύης. Μια σταθερή Λιβύη, που συμμετέχει ενεργά στην περιφερειακή συνεργασία, είναι απαραίτητη για την ειρήνη και την ασφάλεια σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Η πολιτική μετάβαση της Λιβύης και οι σχέσεις της με τις γειτονικές χώρες πρέπει να διέπονται από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας.

Ως κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών, έχουμε υποστηρίξει με συνέπεια την ειρηνική επίλυση των διαφορών μέσω του διαλόγου και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Στο πνεύμα αυτό, η Ελλάδα έχει διεξαγάγει διμερείς συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, και εκφράζει την ετοιμότητά της να συνεχίσει τις προσπάθειες αυτές.

Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την περιφερειακή σταθερότητα και τη διατήρηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες.

Διαβάστε ακόμη

Κοινή δήλωση πέντε χωρών και ΕΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Άκυρο και ανυπόστατο»

Τα «μαύρα βιβλία» ξετύλιξαν τη δράση του «Χωριάτικου» - Πώς έφτασαν οι Αρχές στον ιδιοκτήτη

Παράταση των μέτρων στήριξης φέρνει το ενεργειακό ράλι: Πρόσθετες παρεμβάσεις εξετάζει η κυβέρνηση

Στο στόχαστρο η Anthropic για παράνομη χρήση 274 τραγουδιών του Έλβις Πρίσλεϊ: Μήνυση 41 εκατ. δολαρίων