Politico: Όλα όσα έγιναν στη Σύνοδο των Προθύμων - Το σχέδιο Ευρώπης-ΗΠΑ για την Ουκρανία και οι σκιές για τον ρόλο της Ουάσινγκτον

Παρά το θετικό κλίμα στο Παρίσι, οι ανακοινώσεις δεν κατάφεραν να διαλύσουν πλήρως τις αμφιβολίες που υπάρχουν σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ να στηρίξουν την Ουκρανία

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίστηκαν ενωμένες στο Παρίσι υπέρ της Ουκρανίας, παρουσιάζοντας ένα κοινό μέτωπο στήριξης με αιχμή τις εγγυήσεις ασφαλείας υπό αμερικανική «ομπρέλα» και ένα αναλυτικό σχέδιο μακροπρόθεσμης ενίσχυσης του Κιέβου — που περιλαμβάνει ακόμη και την ανάπτυξη βρετανικών και γαλλικών στρατευμάτων μετά από μια ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός.

Σε μια ιδιαίτερα συμβολική κίνηση, ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, εξήραν τη δουλειά των Ευρωπαίων συμμάχων για την κατάρτιση ενός πλαισίου που θα προσφέρει εγγυήσεις ασφαλείας στις εν εξελίξει ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία.

«Έχουμε σε μεγάλο βαθμό ολοκληρώσει τα πρωτόκολλα ασφαλείας», δήλωσε ο Γουίτκοφ, πλαισιωμένος από τους ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ουκρανίας στο Μέγαρο των Ηλυσίων. «Αυτό είναι κρίσιμο, ώστε όταν τελειώσει αυτός ο πόλεμος, να τελειώσει οριστικά», πρόσθεσε, επαινώντας τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και την «εξαιρετική ομάδα» του.

Ευρωπαίοι, Αμερικανοί και Ουκρανοί έχουν συμφωνήσει σε «ισχυρές» εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, δήλωσε από την πλευρά του ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Όπως ανέφερε, οι εγγυήσεις αυτές περιλαμβάνουν την παρακολούθηση μιας εκεχειρίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, καθώς και την ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία.

Σύμφωνα με την κοινή δήλωση της λεγόμενης «συμμαχίας των προθύμων» οι εγγυήσεις αυτές θεωρούνται καθοριστικές. «Οι εγγυήσεις ασφαλείας είναι το κλειδί ώστε μια ειρηνευτική συμφωνία να μη σημαίνει ποτέ ουκρανική παράδοση και να μη δημιουργήσει ξανά μια νέα απειλή για την Ουκρανία», τόνισε ο Μακρόν.

Οι αμφιβολίες για τις αμερικανικές εγγυήσεις

Παρά το θετικό κλίμα στο Παρίσι, οι ανακοινώσεις δεν κατάφεραν να διαλύσουν πλήρως τις αμφιβολίες που υπάρχουν σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ να στηρίξουν την Ουκρανία και συνολικά την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Αν και αρχικά υπήρχε η προσδοκία ότι η Ουάσινγκτον θα συνυπέγραφε κοινή δήλωση για τις εγγυήσεις ασφαλείας, το τελικό κείμενο υπεγράφη μόνο από τα μέλη της «συμμαχίας των προθύμων».

Επιπλέον, λεπτομέρειες για τη συμμετοχή των ΗΠΑ στην πολυεθνική δύναμη αφαιρέθηκαν από προσχέδιο της δήλωσης που είχε δει το POLITICO. Το αρχικό κείμενο προέβλεπε ότι οι ΗΠΑ θα δεσμεύονταν να «υποστηρίξουν τη δύναμη σε περίπτωση επίθεσης», καθώς και να παρέχουν πληροφοριακή και υλικοτεχνική υποστήριξη.

Οι ηγέτες απέφυγαν επίσης να τοποθετηθούν ευθέως για την αξιοπιστία των αμερικανικών δεσμεύσεων, στον απόηχο της σύλληψης του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από αμερικανικές δυνάμεις και της απειλής Τραμπ για κατάληψη της Γροιλανδίας.

Ο Γουίτκοφ αρνήθηκε να σχολιάσει το θέμα της Γροιλανδίας, στρέφοντας τη συζήτηση στο Κίεβο και διαβεβαιώνοντας ότι ο Τραμπ «στηρίζει σθεναρά τα πρωτόκολλα ασφαλείας». «Ο πρόεδρος δεν υπαναχωρεί από τις δεσμεύσεις του… θα είμαστε δίπλα στην Ουκρανία», είπε.

Απαντώντας σε ερώτηση για την αξιοπιστία της Ουάσινγκτον, ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας πρέπει να εγκριθούν από το αμερικανικό Κογκρέσο. «Βασιζόμαστε πολύ σε αυτό. Τα έγγραφα είναι έτοιμα», δήλωσε.

Ένα σχέδιο για την Ουκρανία

Η δήλωση των Ευρωπαίων συμμάχων του Κιέβου αναφέρει ότι είναι έτοιμοι να δεσμευτούν σε «νομικά δεσμευτικές» εγγυήσεις ασφαλείας, σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία. Κομβικής σημασίας είναι το γεγονός ότι η παρακολούθηση και η επαλήθευση μιας μελλοντικής εκεχειρίας θα τεθεί υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, με τη συνδρομή χωρών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία.

Το σχέδιο προβλέπει επίσης μακροπρόθεσμη στήριξη των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, την ανάπτυξη ευρωπαϊκής πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία σε περίπτωση ειρηνευτικής διευθέτησης και «δεσμευτικές» υποχρεώσεις στήριξης της χώρας σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης.

«Η δήλωση της συμμαχίας των προθύμων για μια σταθερή και διαρκή ειρήνη αναγνωρίζει για πρώτη φορά μια επιχειρησιακή σύγκλιση μεταξύ 35 χωρών, της Ουκρανίας και των ΗΠΑ για τη δημιουργία ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας», δήλωσε ο Μακρόν, προσθέτοντας ότι η Ουάσινγκτον θα συμμετάσχει σε αυτές, παρέχοντας το ευρωπαϊκό “backstop” που ζητούσαν οι Ευρωπαίοι.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι, μετά από μια κατάπαυση του πυρός, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία θα δημιουργήσουν στρατιωτικούς κόμβους σε όλη την Ουκρανία και θα κατασκευάσουν προστατευμένες εγκαταστάσεις για όπλα και στρατιωτικό εξοπλισμό. Παράλληλα, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ουκρανία υπέγραψαν ξεχωριστή δήλωση που αποτυπώνει αυτές τις δεσμεύσεις.

Σύμφωνα με τον Μακρόν, η ευρωπαϊκή πολυεθνική δύναμη θα καλύπτει ξηρά, αέρα και θάλασσα και θα σταθμεύει στη Δυτική Ουκρανία, μακριά από τη γραμμή επαφής. Αν και Γαλλία και Βρετανία έχουν δηλώσει πρόθυμες να αναπτύξουν στρατεύματα επί ουκρανικού εδάφους, αρκετά άλλα κράτη — μεταξύ αυτών και η Γερμανία — εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι το Βερολίνο δεν αποκλείει την ανάπτυξη στρατευμάτων σε γειτονική χώρα του ΝΑΤΟ που θα μπορούσε να παρέμβει σε περίπτωση ρωσικής επιθετικότητας, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οποιαδήποτε απόφαση θα ληφθεί από το γερμανικό κοινοβούλιο και μόνο μετά από κατάπαυση του πυρός.

Παρά ταύτα, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν απρόθυμες να συμμετάσχουν στρατιωτικά σε μια μεταπολεμική Ουκρανία. Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα δεν θα συμμετάσχει σε ευρωπαϊκή στρατιωτική δύναμη στην Ουκρανία, αν και κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι δεν έχει αποκλειστεί άλλου τύπου συνδρομή, όπως η συμμετοχή σε αποστολές θαλάσσιας επιτήρησης.