Το bet builder του θανάτου: Πώς οι διαδικτυακές στοιχηματικές κερδοφορούν μέσω του πολέμου στο Ιράν

Η εταιρεία ανάλυσης Bubblemaps ανέφερε στο X ότι έξι λογαριασμοί κέρδισαν 1,2 εκατ. δολάρια από στοιχήματα στο Polymarket, τα οποία τοποθετήθηκαν τις ώρες πριν από τις επιδρομές του Σαββάτου. Για εκείνους που στοιχημάτισαν στην καταστροφή, κάθε πύραυλος είναι το ίδιο σημαντικός όσο μια νίκη για την ομάδα τους στο ποδόσφαιρο.

Αλλά αυτή είναι μόνο μία κατηγορία θεμάτων στα οποία στοιχηματίζουν οι χρήστες του Polymarket, όπως αν ο Ντόναλντ Τραμπ θα πάρει τη Γροιλανδία πριν το 2027, αν ο Τζέφρι Έπσταϊν είναι ζωντανός, πότε θα επιβεβαιωθεί η ύπαρξη εξωγήινων… Σε έναν κόσμο όπου όλα είναι δεδομένα, όλα είναι ευκαιρίες για κέρδος. Αυτό περιλαμβάνει επιθέσεις στη Μέση Ανατολή και δολοφονίες προέδρων και ανώτατων ηγετών.

Δυστυχώς, οι αγορές προγνώσεων αποτελούν άλλη μία παγίδα για νεαρούς άνδρες. Μια έρευνα της Coefficient Capital δείχνει ότι η χρήση αυτών των πλατφορμών γέρνει έντονα προς την Gen Z, και καθώς τα τυχερά παιχνίδια, τα κρυπτονομίσματα και οι εντυπωσιοθηρικές πολιτικές είναι βοηθητικές προϋποθέσεις, προσελκύουν κυρίως αντρικό κοινό.

Το Kalshi, μια ελεγχόμενη πλατφόρμα προγνώσεων όπου οι άνθρωποι διαπραγματεύονται μελλοντικά γεγονότα, ξεκίνησε με ενδιαφέρον για γεγονότα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε συνέντευξη στα τέλη του προηγούμενου έτους, ο συνιδρυτής της εταιρείας, Ταρέκ Μανσούρ, θυμήθηκε τον ενθουσιασμό κατά τη διάρκεια της πρακτικής του στην Goldman Sachs, πριν το Ηνωμένο Βασίλειο αναλάβει δράση. «Θέλω να εκτεθώ στο Brexit. Θέλω να αντισταθμίσω το Brexit». Ο ίδιος και η επιχειρηματική του εταίρος, Λουάνα Λόπες, αναρωτήθηκαν γιατί, αν υπήρχε ενδιαφέρον, αυτή η ερώτηση δεν μπορούσε να προσφερθεί σε ένα χρηματιστήριο.

Η σύντομη απάντηση ήταν: έλεγχος. Στις ΗΠΑ, το Kalshi και το Polymarket – η άλλη μεγάλη αγορά προγνώσεων – βρίσκονται σε δικαστικές διαμάχες από την ίδρυσή τους το 2018 και το 2022 αντίστοιχα. Και οι δύο πλατφόρμες είναι αντιμέτωπες με αγωγές σε πολλές πολιτείες. Το τελευταίο είχε απαγορευτεί στις ΗΠΑ μέχρι τις αρχές του προηγούμενου έτους λόγω ελεγκτικών προβλημάτων κατά την κυβέρνηση Μπάιντεν. Η κυβέρνηση Τραμπ είναι πιο συγκαταβατική και υποστηρίζει τους χειριστές των πλατφορμών πρόγνωσης σε κρίσιμη νομική μάχη για τον έλεγχο.

Πού διαφέρουν αυτές οι πλατφόρμες από τα κλασικά στοιχήματα

Απλουστευμένα, αυτό που διαχωρίζει το Kalshi από μια πλατφόρμα τύπου Paddy Power είναι η απουσία ενός κεντρικού μηχανισμού για να ποντάρεις ή να καθορίσεις αποδόσεις. Κάθε συναλλαγή στην πλατφόρμα περιλαμβάνει δύο μέρη χρηστών που αγοράζουν συμβόλαια, τα οποία στο Kalshi αναφέρονται ως «makers» και «takers». Οι αποδόσεις δεν καθορίζονται από το «καζίνο», αλλά διαμορφώνονται από τη δραστηριότητα της αγοράς.

Σύμφωνα με τον αμερικανικό νόμο, αυτές οι πλατφόρμες θεωρούνται χρηματοπιστωτικά μέσα και όχι προϊόντα τυχερών παιχνιδιών. Αλλά η ορολογία ανησυχεί τον Δρ Τίμοθι Φονγκ, ψυχίατρο εξαρτήσεων στο Πρόγραμμα Έρευνας για τα Τυχερά Παιχνίδια του UCLA. «Δεν είναι σαφές αν διαφημίζεται ως τυχερό παιχνίδι ή ως επενδυτικό μέσο», λέει. «Οι λέξεις "συμβόλαιο" και "τοποθέτηση" είναι επενδυτικές, αλλά η εμπειρία μοιάζει περισσότερο με τζόγο».

Ενώ οι πλατφόρμες προσφέρουν στοιχήματα και σε αθλητικά γεγονότα, είναι οι πολιτικές και πολιτισμικές ερωτήσεις που έχουν τραβήξει την προσοχή – θετική ή αρνητική. Υπήρξαν κατηγορίες γύρω από έναν μυστηριώδη χρήστη που κέρδισε μισό εκατομμύριο δολάρια στοιχηματίζοντας τη νύχτα πριν από την επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, μια κίνηση που ο CEO της Better Markets είπε στο CBS ότι είχε «όλα τα χαρακτηριστικά μιας αθέμιτης χρηματιστηριακής εκμετάλλευσης εμπιστευτικών πληροφοριών». Η ανωνυμία διευκολύνεται μέσω της χρήσης κρυπτονομισμάτων. Μετά από αυτή τη συγκεκριμένη συναλλαγή, ο Δημοκρατικός βουλευτής Ρίτσι Τόρες πρότεινε ένα νομοσχέδιο για την αποτροπή αθέμιτης χρηματιστηριακής εκμετάλλευσης εμπιστευτικών πληροφοριών (insider trading), αλλά η εφαρμογή του περιορίζεται σε ομοσπονδιακούς αξιωματούχους να μην ποντάρουν βάσει των πληροφοριών τους.

Η περίπτωση του Νικολάς Μαδούρο δείχνει ότι υπάρχει αίσθηση συλλογικής πρόγνωσης που έχει επιτρέψει στις εταιρείες αυτές να αναδείξουν την πλατφόρμα τους ως «ορυχείο» της σοφίας του πλήθους. Ο CEO του Polymarket, Σέιν Κόπλαν, ισχυρίζεται ότι η πλατφόρμα του είναι το πιο «έγκυρο πράγμα που έχουμε ως ανθρωπότητα αυτή τη στιγμή». Με αυτόν τον τρόπο, οι προγνωστικές αγορές βασίζονται στην κεντρική ιδέα της αποκεντροποίησης του Web 3.0 όπως και τα κρυπτονομίσματα και τα NFTs – δύο τεχνολογικά φαινόμενα που είχαν προσελκύσει νεαρούς άνδρες. Όπως το bitcoin απέσπασε εξουσία από τις παραδοσιακές τράπεζες, έτσι και το Kalshi και το Polymarket απομακρύνουν την προσοχή από τις παραδοσιακές εταιρείες δημοσκοπήσεων.

Η πολιτική διάσταση είναι ζωτικής σημασίας. Η σύγχρονη πολιτική είναι ολοένα πιο διχαστική, με ανθρώπους να θέλουν να δουν τους υπεύθυνους να τιμωρούνται – ένας τέλειος χώρος για αμφιλεγόμενες προγνωστικές αγορές. Για παράδειγμα, το «Θα εισβάλουν οι ΗΠΑ στο Ιράν μέχρι τις 31 Μαρτίου;» στο Polymarket είχε 300.000 δολάρια όγκο συναλλαγών. «Υπάρχει πολλή χαιρεκακία. Αν σου αρέσει να βλέπεις τον πόνο άλλων, θα νιώσεις δύο φορές καλά κερδίζοντας», εξηγεί ο Δρ Φονγκ.

Μπορεί να ισχύει και το αντίθετο: «Ξέρω ότι αυτή η χώρα θα δεχτεί επίθεση και άνθρωποι θα πεθάνουν, που είναι κακό… Γιατί να μη βγάλω όμως λεφτά στο ενδιάμεσο;». Ο Δρ Φονγκ αναφέρει ότι το πιο ευάλωτο δημογραφικό είναι οι νεαροί άνδρες: «Αγαπούν τα σπορ, το ίντερνετ, είναι τεχνολογικά εξοικειωμένοι». Παρ’ όλα αυτά, δείχνει μια διαφήμιση του Kalshi στην αμερικανική τηλεόραση με ένα κορίτσι σε πιτζάμες, με τη λεζάντα «Το Kalshi είναι το δεύτερο μου εισόδημα». Η εταιρεία επιδιώκει να «κανονικοποιήσει την πλατφόρμα».

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Matchbook προετοιμάζεται να λανσάρει τη δική της προγνωστική αγορά. «Μια στοιχηματική συναλλαγή είναι δύσκολη για αρχάριους», λέει ο Τιμ Έντερσμπι, δικηγόρος της Matchbook. «Η ομορφιά των προγνωστικών αγορών είναι ότι απλοποιείται σε ένα ναι ή όχι». Η ρυθμιστική νομοθεσία στη Βρετανία είναι αυστηρότερη και αντιμετωπίζει αυτές τις αγορές ως τζόγο. Παρ’ όλα αυτά, η Matchbook θα προσφέρει αγορές για γενικές εκλογές και εξετάζει περαιτέρω ευκαιρίες.

Ο Τραμπ και οι πλατφόρμες προγνώσεων

Η πολιτική διάσταση είναι εμφανής. Ο Τραμπ έχει ευνοηθεί από το Polymarket: ενώ οι δημοσκοπήσεις μεταξύ του και της Καμάλα Χάρις ήταν ισορροπημένες πριν τις εκλογές του 2024, η αγορά πρόγνωσης έδειξε μεγάλη πιθανότητα εκλογής του. Η πιο λογική εξήγηση ήταν ότι οι χρήστες του Polymarket ήταν κυρίως οπαδοί του Τραμπ, αλλά το αποτέλεσμα ήταν σωστό και ο Τραμπ το μνημόνευσε στο Truth Social.

Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ είναι σύμβουλος στρατηγικής του Kalshi εδώ και ένα χρόνο και μη αμειβόμενος σύμβουλος στο Polymarket. Η πλατφόρμα εκμεταλλεύεται κερδοσκοπικά την πολιτική οργή μέσω των social media. Για παράδειγμα, τον Ιανουάριο, το Polymarket δημοσίευσε ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης θα απαγγείλει κατηγορίες κατά του Ντον Λέμον βάσει του Νόμου περί Κου Κλουξ Κλαν (KKK Act) για φερόμενη υποκίνηση εφόδου σε εκκλησία. Παρότι κάτι τέτοιο δεν ήταν αληθές, η αγορά «Θα κατηγορηθεί ποινικά ο Don Lemon;» άνοιξε στην πλατφόρμα. Παρόμοια, κατά τις εκλογές για τη δημαρχία της Νέας Υόρκης, η πλατφόρμα έδειξε την πτώση των πιθανοτήτων του Ζοχράν Μαμντάνι, ενώ οι αποδόσεις του ήταν ακόμα στο 87%.

Η σύγχυση μεταξύ σκόπιμης παραπληροφόρησης και κεφαλαιοποίησής της με προγνωστικές αγορές δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο. Αυτές οι αγορές βρίσκουν πλέον χώρο και στα παραδοσιακά ΜΜΕ: προγνώσεις της Polymarket στις Χρυσές Σφαίρες, συνεργασίες με CNN και CNBC, και αποτελέσματα στις αναζητήσεις της Google. Περισσότερα μάτια σημαίνει περισσότερους χρήστες.

Νέα μορφή εθισμού

Ο Δρ Φονγκ προειδοποιεί για τον κίνδυνο εθισμού: «Έχω δει νεαρούς άνδρες που χρησιμοποιούν τις προγνωστικές αγορές για αθλήματα, αλλά πλέον περιμένω τον πρώτο με εθισμό στο να στοιχηματίζει σε καθημερινά πράγματα». Οι προγνωστικές αγορές μπορεί να προσθέτουν ένα ακόμα επίπεδο στο ήδη αυξανόμενο πρόβλημα εθισμού στον τζόγο. Η υπόθεση του Όλιβερ Λονγκ, που αυτοκτόνησε μετά από εθισμό σε μη ελεγχόμενους ιστότοπους, δείχνει τους κινδύνους.

Παραδόξως, η λύση ίσως κρύβεται σε ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε 14 χρόνια πριν για τα μηχανικά τυχερά παιχνίδια: η Νατάσα Ντάου Σουλ στο Addiction by Design περιέγραψε τη «μηχανική ζώνη» όπου οι παίκτες βιώνουν σύντομους κύκλους ρίσκου και ανταμοιβής. Σήμερα, τα στοιχήματα είναι η επόμενη φάση αυτής της εμπειρίας: απλά ναι/όχι, όπως το τράβηγμα της λαβής σε έναν κουλοχέρη, αλλά μέσω κινητών, τηλεοράσεων και social media.

Το Kalshi, το Polymarket και άλλες πλατφόρμες μετατρέπουν τη ζωή σε δίκτυο συμβολαίων που εκμεταλλεύονται πολιτική, όνειρα γρήγορου πλουτισμού και τον εθισμό στην τεχνολογία. Καθώς οι επιθέσεις συνεχίζονται στη Μέση Ανατολή, το φαινόμενο αυτό πιθανότατα θα μεγαλώσει – και ενώ πολλοί θα χάσουν, κάποιοι θα γίνουν πολύ πλούσιοι.

Διαβάστε ακόμη

Ήχησαν σειρήνες στο Ακρωτήρι της Κύπρου - Επικοινωνία Μητσοτάκη-Μακρόν και ηχηρή απάντηση Αθήνας σε Άγκυρα για την Κάρπαθο

«Ακούσαμε σειρήνες μπαμ - μπουμ, πήραμε μια βαλίτσα και φύγαμε»: Μαρτυρίες Ελλήνων που επέστρεψαν από τη Μέση Ανατολή

Έντονο επεισόδιο στο Καπιτώλιο με Βετεράνο πολέμου: Του έσπασαν το χέρι και τον έβγαλαν σηκωτό

Τι κάνει ο Τραμπ με ψάθινο καπέλο και τσουγκράνα στο χέρι σε βίντεο του 2005;