Πώς το Ιράν προσπαθεί να οργανώσει επιθέσεις κατά των ΗΠΑ εκτός των συνόρων του

Καθώς οι ΗΠΑ στέλνουν μεγάλο αριθμό στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή, προετοιμαζόμενες για μια πιθανή χερσαία εισβολή, η προθυμία του Ιράν να εμπνεύσει επιθέσεις από «μοναχικούς λύκους», να ηγηθεί κυβερνοεπιθέσεων και να πραγματοποιήσει δολοφονίες στο εξωτερικό αναμένεται να αυξηθεί, σύμφωνα με ειδικούς κατά της τρομοκρατίας και αξιωματούχους επιβολής του νόμου των ΗΠΑ.

Στις πρώτες ημέρες του πολέμου, οι αξιωματούχοι εξέφρασαν ανησυχίες ότι το Ιράν ενδέχεται να ενεργοποιήσει «κοιμώμενους πυρήνες» (sleeper cells) του, ένα είδος μυστικού πράκτορα που παραμένει αθέατος στις ΗΠΑ περιμένοντας διαταγή για να εκτελέσει ένα τρομοκρατικό σχέδιο.

Αλλά τα τελευταία χρόνια, το Ιράν βασίζεται κυρίως σε μια προσέγγιση «τα πάντα όλα» για επιθέσεις στο εξωτερικό — με κύρια εστίαση στην έμπνευση εγχώριων επιθέσεων και, κατά καιρούς, στην πρόσληψη γνωστών εγκληματιών για να δολοφονήσουν τους εχθρούς του, δήλωσαν πολλοί ειδικοί στο CNN.

Proxies, μοναχικοί λύκοι και διαδικτυακοί... δάκτυλοι

Το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει αποτρέψει αρκετά σχέδια δολοφονίας τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων εναντίον του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, κορυφαίων αξιωματούχων των ΗΠΑ και Ιρανών αντιφρονούντων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, Ιρανοί αξιωματούχοι, συχνά μέσω αντιπροσώπων (proxies), προσέλαβαν χαμηλού επιπέδου εγκληματίες — μερικές φορές στρατολογώντας από φυλακές των ΗΠΑ — για να ενεργήσουν εκ μέρους τους.

Στις αρχές Μαρτίου, ένας Πακιστανός άνδρας καταδικάστηκε για προσπάθεια τέλεσης πολιτικών δολοφονιών στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του Τραμπ, κατ’ εντολή του Ιράν. Ο άνδρας, Ασίφ Μέρτσαντ, συναντήθηκε το καλοκαίρι του 2024 με μυστικούς πράκτορες που πίστευε ότι ήταν πληρωμένοι εκτελεστές για να τελέσει αυτές τις επιθέσεις πριν συλληφθεί από ομοσπονδιακές αρχές. Σχέδια Ιρανών για δολοφονίες με στόχο Ισραηλινούς αξιωματούχους έχουν επίσης αποτραπεί, συμπεριλαμβανομένου ενός στα τέλη του περασμένου έτους κατά του Ισραηλινού πρέσβη στο Μεξικό.

Το Ιράν, επιπλέον - μέσω social media, chatrooms και άλλων - επιχειρεί να εμπνεύσει επιθέσεις από «μοναχικούς λύκους», βανδαλισμούς και βία σε όλο τον κόσμο, κάτι που ο Ουίλιαμ Βέχσλερ, πρώην αναπληρωτής βοηθός γραμματέα άμυνας των ΗΠΑ για την καταπολέμηση ναρκωτικών και παγκόσμιων απειλών, χαρακτήρισε ανησυχητικό. «Με ανησυχούν περισσότερο οι συνειδητά στρατολογημένοι, ιδεολογικά ευθυγραμμισμένη άνθρωποι, καθώς και οι "μοναχικοί λύκοι" που είναι ιδεολογικά ευθυγραμμισμένοι», είπε ο Βέχσλερ, ο οποίος τώρα είναι διευθυντής προγραμμάτων Μέσης Ανατολής στη δεξαμενή σκέψης Atlantic Council. Ο Βέχσλερ πρόσθεσε ότι η απειλή από ιδεολογικά ευθυγραμμισμένους μεμονωμένους δράστες είναι υψηλότερη από ό,τι όταν στρατολογούνται εγκληματίες. «Οι εγκληματίες μπορεί να απέδιδαν, αλλά θα έχουν πολύ υψηλό ποσοστό αποτυχίας», είπε.

Τα περιστατικά από την έναρξη του πολέμου

Οι ΗΠΑ δέχτηκαν τέσσερις τρομοκρατικές επιθέσεις την πρώτη εβδομάδα της σύγκρουσης με το Ιράν, σύμφωνα με αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένης μιας ένοπλης επίθεσης στο Όστιν του Τέξας που άφησε τρεις νεκρούς και επίθεσης σε συναγωγή και σχολείο Εβραίων στο Μίσιγκαν, όπου ένας άνδρας λιβανέζικης καταγωγής έπεσε με αυτοκίνητο στην κύρια είσοδο και σκοτώθηκε μετά από ανταλλαγή πυρών με την ασφάλεια.

Οι ερευνητές λένε ότι ο δράστης στο Όστιν φορούσε μπλουζάκι με τη σημαία του Ιράν και είχε άλλα αντικείμενα που πιστεύουν πως δείχνουν ότι παρακινήθηκε τουλάχιστον εν μέρει από την πρόσφατη σύγκρουση. Είχε επίσης ψυχικά προβλήματα, όπως ανέφεραν οι ερευνητές στο CNN. Πριν από την επίθεση στο Μίσιγκαν, πολλά μέλη της οικογένειας του δράστη είχαν σκοτωθεί από ισραηλινές επιδρομές στον Λίβανο, γεγονός που πιστεύεται ότι έπαιξε μεγάλο ρόλο στην παρακίνησή του. Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι ο αδερφός του ήταν διοικητής της Χεζμπολάχ υπεύθυνος για τη διαχείριση όπλων του τάγματος ιρανικών proxies Badr. Οι Αμερικανοί ερευνητές δεν έχουν επιβεβαιώσει αυτούς τους ισχυρισμούς.

Αυτές οι επιθέσεις από «μοναχικούς λύκους», μια σοβαρή ανησυχία για την ομοσπονδιακή αστυνομία, ήταν πολύ πιο θανατηφόρες από τα οργανωμένα σχέδια που διοργάνωσε το Ιράν ή οι αντιπρόσωποί του. Οι ειδικοί είπαν στο CNN ότι αυτές και παρόμοιες προσπάθειες από την ιρανική κυβέρνηση θα κλιμακωθούν καθώς η σύγκρουση με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ συνεχίζεται.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επίσης δει πρόσφατες επιθέσεις μετά τη σύγκρουση, συμπεριλαμβανομένης μιας εμπρηστικής επίθεσης σε εβραϊκή κοινότητα στις αρχές αυτού του μήνα. Η Βρετανία έχει αποτρέψει περισσότερα από 20 σχέδια τρομοκρατίας υποστηριζόμενα από το Ιράν, πολλά από τα οποία αφορούσαν Ιρανούς πράκτορες που προσπαθούσαν να προσλάβουν δράστες, μερικές φορές μέσω του σκοτεινού διαδικτύου (dark web), για να στοχεύσουν εβραϊκούς θεσμούς και Ιρανούς αντιφρονούντες, δήλωσε ο επικεφαλής της αστυνομίας του Λονδίνου, Σερ Μαρκ Ρόουλι, σε πρόσφατη συνέντευξη στο CNN.

Η ανησυχία για τα «sleeper cells»

Παρόλο που αποτελεί πολύ μικρότερη ανησυχία σε σύγκριση με άλλες μορφές επιθέσεων, τα sleeper cells με υποστήριξη από το Ιράν παραμένουν στο μυαλό των αξιωματούχων επιβολής του νόμου. Η ανησυχία αυτή έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς οι ικανότητες του Ιράν εκτός της Μέσης Ανατολής να προκαλέσει τέτοιες τρομοκρατικές επιθέσεις είναι περιορισμένες, λένε οι ειδικοί.

«Η απειλή στον Κόλπο είναι αρκετά υψηλή», είπε ο Βέχσλερ σχετικά με αυτούς τους παράγοντες, προσθέτοντας ότι επειδή οι ΗΠΑ δεν έχουν δει αυτού του είδους επιθέσεις τις εβδομάδες από την έναρξη του πολέμου, η πιθανότητα τέτοιων ομάδων ή ατόμων να δρουν στις ΗΠΑ έχει μειωθεί. «Δεν σημαίνει ότι είναι μηδενική», είπε. «Δεν θα ήμουν εφησυχασμένος επ' αυτού».

Ο Δρ. Κόλιν Π. Κλαρκ, εκτελεστικός διευθυντής του Soufan Center, του οποίου η έρευνα επικεντρώνεται εν μέρει στην εγχώρια και διεθνή τρομοκρατία, προειδοποίησε ότι όταν πρόκειται για ξένες επιθέσεις, το Ιράν είναι απόλυτα ικανό να παίζει το μακροπρόθεσμο παιχνίδι. «Αυτό δεν είναι κάτι που το ενεργοποιείς την επόμενη μέρα», είπε ο Κλαρκ για πιθανά sleeper cells που καθοδηγούνται από το Ιράν. «Αν κάποιος ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες με αυτή την πρόθεση, είναι ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο. Δεν χρειάζεται να το θέσουν σε εφαρμογή αμέσως».

Ο Κλαρκ πρόσθεσε ότι «δεν ξέρουμε ποιο είναι το όριο τους για να χρησιμοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα, αν την έχουν. Ξέρουμε ότι έχουν την πρόθεση. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό». «Το ερώτημα είναι, αν έχουν την ικανότητα, τι τους ωθεί να την ενεργοποιήσουν;» συμπλήρωσε. Ο Κλαρκ και ο Βέχσλερ προειδοποίησαν επίσης ότι τρομοκρατικές ομάδες όπως το ISIS θα χρησιμοποιήσουν - όπως έχουν κάνει ήδη - τον πόλεμο και την αυξανόμενη οργή κατά των ΗΠΑ και άλλων για να ωθήσουν τις δικές τους επιθέσεις. «Αν και το ISIS δεν αγαπά το Ιράν, υπάρχει πραγματικό δογματικό μίσος», σημείωσε ο Κλαρκ, προσθέτοντας ότι αν οι ΗΠΑ πραγματοποιούσαν χερσαία εισβολή και κατάληψη της χώρας, «θα εξαγρίωνε ολόκληρο τον μουσουλμανικό κόσμο».

Όσον αφορά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ο Βέχσλερ είπε, «το πιο σημαντικό που μπορούμε να κάνουμε ενάντια σε οποιαδήποτε τρομοκρατική αφήγηση είναι να τους νικήσουμε στον πραγματικό κόσμο». «Διότι αν θεωρηθούν επιτυχημένοι, τότε όλα αυτά τα προβλήματα που μόλις περιέγραψα — η τρομοκρατία από "μοναχικούς λύκους" — αυξάνονται εκθετικά», είπε ο Βέχσλερ. «Αν θεωρηθούν χαμένοι … τότε πολλά από αυτά τα πράγματα φυσικά μειώνονται επειδή οι άνθρωποι δεν θέλουν να ενταχθούν σε έναν χαμένο», κατέληξε.

Διαβάστε ακόμη

«Είμαι μια απλή τραγουδίστρια»: Η Μαρινέλλα μέσα από τα δικά της λόγια - Οι σταθμοί της ζωής της και τα αξέχαστα τραγούδια της

Το χρονικό της τραγωδίας με τους δύο νεκρούς στην Εγνατία Οδό - Σοκάρουν οι φωτογραφίες από το τροχαίο

Οι πρώτες εκτιμήσεις του ιατροδικαστή για το τραυματισμένο βρέφος στην Πάτρα - Στα χέρια του εισαγγελέα το πόρισμα

«Η εφεύρεση της χρονιάς»: Κουβανός έφτιαξε... καρβουνοκίνητο αμάξι ως απάντηση στο πετρελαϊκό εμπάργκο των ΗΠΑ