Ο πόλεμος του ενστίκτου: Γιατί δεν λειτουργεί η στρατηγική του Τραμπ στο Ιράν - Οι δύο επιλογές που του έχουν μείνει

Ορισμένες παλιές αλήθειες για τον πόλεμο έχουν αρχίσει να «χτυπούν την πόρτα» του Οβάλ Γραφείου τον μήνα που πέρασε από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου έστειλαν από κοινού πολεμικά αεροσκάφη να βομβαρδίσουν το Ιράν.

Η αποτυχία να διδαχθεί από το παρελθόν σημαίνει ότι ο Τραμπ βρίσκεται τώρα μπροστά σε μια ξεκάθαρη επιλογή. Αν δεν μπορέσει να πετύχει συμφωνία με το Ιράν, είτε θα προσπαθήσει να διακηρύξει μια «νίκη» που δεν θα πείσει κανέναν είτε θα κλιμακώσει τον πόλεμο.

Σύμφωνα με το BBC, η παλαιότερη από αυτές τις αλήθειες προέρχεται από τον Πρώσο στρατιωτικό θεωρητικό Χέλμουτ φον Μόλτκε τον Πρεσβύτερο: «Κανένα σχέδιο δεν επιβιώνει από την πρώτη επαφή με τον εχθρό». Το έγραφε το 1871, χρονιά που η Γερμανία ενοποιήθηκε ως αυτοκρατορία — μια στιγμή εξίσου καθοριστική για την ασφάλεια της Ευρώπης όσο μπορεί να είναι αυτός ο πόλεμος για τη Μέση Ανατολή.

Ίσως ο Τραμπ προτιμά τη σύγχρονη εκδοχή του μποξέρ Μάικ Τάισον: «Όλοι έχουν ένα σχέδιο μέχρι να δεχτούν την πρώτη γροθιά». Ακόμη πιο σχετικές για τον Τραμπ είναι οι λέξεις του πρώην προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ: «Τα σχέδια είναι άχρηστα, αλλά ο σχεδιασμός είναι τα πάντα». Ο Αϊζενχάουερ εννοούσε ότι η διαδικασία του σχεδιασμού σου επιτρέπει να προσαρμοστείς όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως περιμένεις.

Για τον Τραμπ, το απρόσμενο ήταν η ανθεκτικότητα του καθεστώτος στο Ιράν. Φαίνεται ότι περίμενε μια γρήγορη κατάρρευση, παρόμοια με άλλες περιπτώσεις, όμως το ιρανικό καθεστώς όχι μόνο άντεξε αλλά συνεχίζει να μάχεται. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τραμπ δίνει την εντύπωση ότι αυτοσχεδιάζει. Βασίζεται στο ένστικτό του και όχι σε συστηματικό σχεδιασμό και ανάλυση πληροφοριών. Αυτό καθιστά δυσκολότερη τη διεξαγωγή ενός πολέμου, καθώς η έλλειψη σαφούς πολιτικής κατεύθυνσης μειώνει την αποτελεσματικότητα ακόμη και της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης.

Το σημείο που οδήγησε το Ιράν τον Τραμπ

Δεκατρείς ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν πιστεύει πως θα διαρκέσει πολύ. Όταν ρωτήθηκε πότε θα τελειώσει, απάντησε: «Όταν το νιώσω στα κόκαλά μου». Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πιο περίπλοκη. Παρά τους βομβαρδισμούς και τις απώλειες, το ιρανικό καθεστώς συνεχίζει να λειτουργεί και να αντιστέκεται.

Το καθεστώς στο Ιράν είναι σκληρό, οργανωμένο και βαθιά ριζωμένο. Δημιουργήθηκε μετά την επανάσταση του 1979 και ενισχύθηκε μέσα από τον πόλεμο με το Ιράκ. Βασίζεται σε θεσμούς, ιδεολογία και θρησκευτική πίστη — όχι μόνο σε πρόσωπα. Αυτό σημαίνει ότι η εξόντωση ηγετών δεν οδηγεί απαραίτητα στην κατάρρευση του καθεστώτος.

Το Ιράν, αν και στρατιωτικά πιο αδύναμο, έχει προετοιμαστεί. Έχει επεκτείνει τη σύγκρουση και χρησιμοποιεί ασύμμετρες τακτικές, όπως επιθέσεις σε ενεργειακές οδούς. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ - από όπου περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου - έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.

Ο ασύμμετρος πόλεμος και οι επιλογές

Ο πόλεμος εξελίσσεται σε ένα κλασικό παράδειγμα ασύμμετρης σύγκρουσης: μια μικρότερη δύναμη αντιμετωπίζει μια πολύ ισχυρότερη, αλλά βρίσκει τρόπους να την πιέσει. Η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες συγκρούσεις (Βιετνάμ, Ιράκ, Αφγανιστάν) συχνά δεν καταλήγουν υπέρ της ισχυρότερης πλευράς.

Επομένως, εάν δεν υπάρξει συμφωνία, ο Τραμπ έχει περιορισμένες επιλογές:

• Να δηλώσει «νίκη» και να αποχωρήσει
• Να κλιμακώσει τον πόλεμο

Η δεύτερη επιλογή φαίνεται πιο πιθανή, με ενίσχυση στρατιωτικών δυνάμεων και πιθανές επιχειρήσεις σε κρίσιμες περιοχές. Ωστόσο, αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς — κάτι που ίσως ευνοεί το Ιράν.

Το επιμύθιο

Το Ιράν έχει διαφορετικό ορισμό της νίκης: η επιβίωση είναι ήδη νίκη.

Ο πόλεμος βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές για την περιοχή και την παγκόσμια οικονομία. Όπως η κρίση του Σουέζ το 1956 σηματοδότησε την αρχή της παρακμής της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, έτσι και αυτός ο πόλεμος μπορεί να θεωρηθεί στο μέλλον ως σημείο καμπής για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Διαβάστε ακόμη

Πιθανή συμφωνία με τους νέους ηγέτες του Ιράν «βλέπει» ο Τραμπ - Μιλά ξανά για κατάληψη της Χαργκ

Σόου με «ακραίες» επιδείξεις αντοχής στη Βόρεια Κορέα: Βαριοπούλες, σπάσιμο τσιμέντων και ένας περιχαρής Κιμ Γιονγκ Ουν

Απόκοσμο τοπίο στην Αυστραλία: Ο κυκλώνας Νάρελ «έβαψε» τον ουρανό κόκκινο

Συγκινητικό: Έσωσαν στη Ρόδο τυφλή ελαφίνα που είχε εγκλωβιστεί - Η δύσκολη επιχείρηση