Ιράν όπως Κίνα: Γιατί αποτυγχάνει το «μοντέλο των δασμών» που χρησιμοποιεί ο Τραμπ

«Οι ΗΠΑ έχουν επίσης θέσεις, πολύ ισχυρότερες και πιο εκτεταμένες. Απλώς δεν έχω επιλέξει να τις χρησιμοποιήσω, δεν υπήρχε ποτέ λόγος να το κάνω — ΜΕΧΡΙ ΤΩΡΑ!». Αυτή η εντυπωσιακή απειλή πρωτοφανούς ισχύος από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε πτώση σχεδόν 3% στο χρηματιστήριο - στις 10 Οκτωβρίου 2025.

Σε μια διμερή ανάρτηση στο Truth Social έξι μήνες πριν, ο Τραμπ είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διακόψουν κρίσιμες εξαγωγές προς την Κίνα και θα αυξήσουν τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα στο 100%, μια μέγιστη απειλή για την επαναφορά της χαμένης αμερικανικής ισχύος. Αν όλα αυτά ακούγονται οικεία, υπάρχει καλός λόγος.

Σύμφωνα με το CNN, οι Ηνωμένες Πολιτείες τώρα αντιμετωπίζουν μια εξαιρετικά παρόμοια οικονομική απειλή από το Ιράν, όπως είχαν αντιμετωπίσει από την Κίνα πέρυσι. Ως απάντηση, ο Τραμπ χρησιμοποιεί την ίδια ακραία στρατηγική που χρησιμοποίησε απέναντι στην Κίνα και άλλους εμπορικούς εταίρους: ανεβάζει την απειλή στο μέγιστο, απαιτεί τα πάντα και τελικά συμβιβάζεται με κάτι περισσότερο από αυτό που είχαν οι ΗΠΑ στην αρχή.

Ο Τραμπ έχει απειλήσει με μαζικά αντίποινα κατά του Ιράν αν δεν ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ - το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα μέσω του οποίου περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου αργού πετρελαίου. Την Κυριακή (12/4), ο Τραμπ κλιμάκωσε ξανά, λέγοντας ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό των Στενών. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό δεν είναι εμπορικός πόλεμος. Είναι πραγματικός πόλεμος, και η τελευταία αλλαγή στρατηγικής μπορεί να θέσει περισσότερα αμερικανικά στρατεύματα σε κίνδυνο. Μέχρι στιγμής, οι ακραίες απειλές του Τραμπ κατά του Ιράν δεν αποδίδουν, με κίνδυνο διαρκούς οικονομικής ζημιάς για τους καταναλωτές και ενός θανατηφόρου πολέμου που έχει ήδη κοστίσει χιλιάδες ζωές.

Το «μοντέλο» των δασμών

Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, ο Τραμπ συχνά εκτόξευσε μέγιστες απειλές κατά διαφόρων εμπορικών εταίρων με ποικίλη επιτυχία. Αν και απέκτησε φήμη ότι τελικά υποχωρεί από τις πιο ανησυχητικές του απειλές (όπως η κατάληψη της Γροιλανδίας ή η πίεση στη Βραζιλία να εγκαταλείψει υπόθεση κατά του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου), πολλοί εμπορικοί εταίροι τελικά υποχώρησαν στους όρους του. Όμως το Ιράν ακολουθεί το μοντέλο της Κίνας.

Την άνοιξη, ο Τραμπ αύξησε τους δασμούς στην Κίνα τόσο πολύ που δημιούργησε ένα σχεδόν εμπάργκο κινεζικών προϊόντων προς τις ΗΠΑ. Η Κίνα αντέδρασε περιορίζοντας τις εξαγωγές σπάνιων γαιών, κρίσιμων για ηλεκτρονικά, απειλώντας αμερικανικές επιχειρήσεις, καταναλωτές και ακόμη και τον στρατό. Ο Τραμπ υποχώρησε και μείωσε σημαντικά τους δασμούς - με αντάλλαγμα την υπόσχεση της Κίνας να ξανανοίξει τις εξαγωγές σπάνιων γαιών. Όμως η Κίνα δεν έκανε πίσω, κρατώντας το δικό της «χαρτί ισχύος», παρά τις επαναλαμβανόμενες απειλές.

Παρομοίως, το Ιράν θεωρεί τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ ως το μοναδικό του μέσο πίεσης προς τις ΗΠΑ για να σταματήσει έναν υπαρξιακό πόλεμο και να φέρει την Ουάσιγκτον στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η οικονομική αντίδραση του Ιράν

Ίσως, έχοντας μάθει από τον σύμμαχό του, το Ιράν δεν φαίνεται πρόθυμο να υποχωρήσει εύκολα. «Απολαύστε τις τωρινές τιμές της βενζίνης», έγραψε ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, στο X. «Με αυτό που αποκαλείται “αποκλεισμός”, σύντομα θα νοσταλγείτε τη βενζίνη των 4-5 δολαρίων».

Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από τον Τραμπ θα μπορούσε να κόψει τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν και τα έσοδα από διόδια που χρηματοδοτούσαν τον πόλεμό του. Όμως αυτές οι πωλήσεις περίπου 2 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα βοηθούσαν επίσης να συγκρατούν τις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου προσθέτοντας προσφορά στην αγορά.

Η αντίδραση της αγοράς ήταν άμεση: τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent εκτινάχθηκαν 8% το βράδυ της Κυριακής στα 103 δολάρια το βαρέλι, και ο αποκλεισμός θα μπορούσε να τα στείλει άλλα 10 δολάρια υψηλότερα, κοντά στα πρόσφατα υψηλά, σύμφωνα με αναλυτές. Οι επενδυτές θα προτιμήσουν την απειλή ενός αποκλεισμού αντί για προηγούμενες απειλές καταστροφής της ιρανικής πετρελαϊκής υποδομής. Όμως αν η αγορά πιστέψει ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει εβδομάδες ή μήνες, οι τιμές μπορεί να ξεπεράσουν τα 120 δολάρια.

Οι Αμερικανοί θα πρέπει να πληρώνουν περισσότερα. Λόγω και της αύξησης στα καύσιμα, το μέσο αμερικανικό νοικοκυριό πληρώνει 233 δολάρια περισσότερα τον μήνα σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Οι τιμές της βενζίνης, που είχαν αρχίσει να πέφτουν, θα αυξηθούν ξανά, όπως και το ντίζελ και τα καύσιμα αεροπορίας. Οι αποδόσεις ομολόγων θα αυξηθούν, πιέζοντας τα επιτόκια στεγαστικών δανείων και το κόστος δανεισμού, ενώ ο πληθωρισμός θα ενισχυθεί.

Ο έλεγχος του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ του δίνει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ. Παρότι ο στρατός και η ηγεσία του έχουν πληγεί σοβαρά, διατηρεί οικονομική δύναμη απέναντι στις ΗΠΑ και τον κόσμο. Γι’ αυτό - προς το παρόν τουλάχιστον - το Ιράν δεν υποχωρεί.

Διαβάστε ακόμη

Εκνευρισμένος ο Τραμπ τα βάζει και με τη Μελόνι: «Σοκαρίστηκα, νόμιζα ότι είχε θάρρος»

«Μίλησαν» οι κάμερες στην Κεφαλονιά: Εγκατέλειψαν αναίσθητη τη 19χρονη - Συγκλονίζουν οι γονείς της

Έφεση της Εισαγγελίας Εφετών για την καταδίκη των δύο ανδρών για το revenge porn βίντεο στην υπόθεση της Τούνη

Μισείτε την ψιλοκουβέντα; Ίσως στερείτε ένα τεράστιο δώρο από την υγεία σας - Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα