Ανάλυση: ΗΠΑ και Ιράν σε πόλεμο αντοχής με επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ

Η ανεπιτυχής πρόβλεψη του Τραμπ και οι επιλογές που έχει στα χέρια του

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν μόλις μπήκε στην όγδοη εβδομάδα του, έχει δηλαδή ήδη διαρκέσει διπλάσιο χρόνο από όσο προέβλεψε ο Ντόναλντ Τραμπ ότι θα χρειαζόταν όταν τα αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη εξαπέλυαν την κοινή τους επίθεση με τις ισραηλινές δυνάμεις για να «αποκεφαλίσουν» την ιρανική ηγεσία και να παραλύσουν τον στρατό της.

Οι στρατιωτικές επιθέσεις ήταν επιτυχείς. Οι προβλέψεις για τη σχέση αιτίας-αποτελέσματος που θα ακολουθούσε δεν ήταν.

Το Ιράν επιβίωσε από τις αρχικές επιχειρήσεις και το καθεστώς παραμένει όρθιο και μάλιστα κάνοντας την κίνηση ματ: να κλείσει το Στενό του Ορμούζ μπλοκάροντας το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Οι ΗΠΑ απάντησαν με τον δικό τους ναυτικό αποκλεισμό για να «κλειδώσουν» το ιρανικό πετρέλαιο, προκαλώντας απώλειες περίπου 500 εκατομμυρίων δολαρίων ημερησίως στην Τεχεράνη και απειλώντας τη μακροπρόθεσμη παραγωγή ενέργειας της χώρας, αλλά οι διαπραγματεύσεις έχουν σταματήσει και δεν είναι σαφές εάν ο Λευκός Οίκος είναι πρόθυμος να αντέξει τις επώδυνες συνέπειες ενός παρατεταμένου οικονομικού πολέμου ή τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής επιχείρησης για το άνοιγμα του Στενού.

Ρεκόρ δεκαετίας για την τιμή του πετρελαίου

Ο πόλεμος έχει μετατραπεί από μια σύγκρουση ανάμεσα σε Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ σε μια παγκόσμια οικονομική κρίση που δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης.

Σήμερα η τιμή του βαρελιού άγγιξε τα 120 δολάρια, ρεκόρ δεκαετίας ενώ μόλις αυτή την εβδομάδα, οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ πλησίασαν το υψηλότερο επίπεδο τετραετίας και αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές που θα μπορούσαν να ανατρέψουν την ισορροπία δυνάμεων στο Κογκρέσο, με το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ να βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο της τρέχουσας θητείας του, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, η οποία έδειξε ότι μόλις το 34% των Αμερικανών εγκρίνει την απόδοσή του, από 36% στην προηγούμενη έρευνα.

Στην ουσία, η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να αποφύγει την υπογραφή μιας συμφωνίας που θα αποκάλυπτε το γεγονός ότι ο Λευκός Οίκος δεν έχει πετύχει τους στόχους του στο Ιράν.

Οι επιλογές του Τραμπ

Με την Τεχεράνη, όμως, σε αυτή τη φάση να εμφανίζεται αδιάλλακτη και απρόθυμη να κάνει οποιαδήποτε συζήτηση για το πυρηνικό πρόγραμμα, οι επιλογές που έχει ο Τραμπ είναι περιορισμένες.

Η μία είναι να κλιμακώσει την κατάσταση με μια αποστολή να ανοίξει το Στενό στρατιωτικά. Αυτό πιθανότατα θα ήταν πολύ πιο δύσκολο από τις επιχειρήσεις συνοδείας κατά τη διάρκεια του πολέμου των δεξαμενόπλοιων στα μέσα της δεκαετίας του 1980, όταν τα πολεμικά πλοία των ΗΠΑ συνόδευαν ουδέτερα πλοία για να αντιμετωπίσουν μια σειρά από ιρανικές και ιρακινές επιθέσεις που σκότωσαν περισσότερους από 440 ναύτες, καθώς και δεκάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς και προκάλεσαν ζημιές σε 400 πλοία.

Η άλλη, ακόμη πιο επικίνδυνη επιλογή είναι μια πλήρης επίθεση στις πολιτικές υποδομές του Ιράν, αλλά δεν υπάρχουν εγγυήσεις που θα εξανάγκαζαν την κυβέρνηση να υποκύψει στη βούληση του Τραμπ.

Αυτή τη στιγμή φαίνεται ότι ΗΠΑ και Ιράν επιδίδονται σε έναν πόλεμο αντοχών με επίκεντρο το Ορμούζ, με τον Τραμπ να ελπίζει ότι η οικονομική ασφυξία που προκαλεί ο ναυτικός αποκλεισμός στο Ιράν θα πετύχει σύντομα τα επιθυμητά αποτελέσματα. Να έρθουν σε μία συμφωνία για τα πυρηνικά με όρους που θα ικανοποιούν τον Τραμπ και το αφήγημά του.

Το Ιράν, από την άλλη πλευρά, ελπίζει ότι η διεθνής κοινότητα που παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις, θα πιέσει τον Τραμπ να τελειώσει μία ώρα αρχύτερα με αυτή την επιχείρηση πριν να είναι αργά για την παγκόσμια οικονομία.

Αλλά ο Τραμπ έχει τους δικούς του συμβούλους να υιοθετούν σκληρή γραμμή απέναντι στο Ιράν και έχει επίσης δείξει ότι είναι έτοιμος να ακολουθήσει το παράδειγμα του Μπέντζαμιν Νετανιάχου στην πολιτική για το Ιράν.

Την ώρα, λοιπόν, που πιέζουν ολοένα και περισσότερο την Τεχεράνη να συμφωνήσει να μην εμπλουτίσει πυρηνικά όπλα και να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, διατηρώντας ισχυρή δύναμη πυρός στην περιοχή με τρία αεροπλανοφόρα και περισσότερα από 200 μαχητικά αεροσκάφη στην περιοχή, η ιρανική θέση φαίνεται επίσης να σκληραίνει.

Δικαίωμα στο ουράνιο

Το Ιράν θέλει την αναγνώριση από τις ΗΠΑ του δικαιώματός του να εμπλουτίζει ουράνιο για ειρηνικούς, πολιτικούς σκοπούς. Διαθέτει ένα απόθεμα περίπου 440 κιλών (970 λιβρών) ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, υλικό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για πολλά πυρηνικά όπλα εάν εμπλουτιστεί περαιτέρω.

Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι ο Τραμπ προσπαθεί να διχάσει τους Ιρανούς και να αναγκάσει το Ιράν να παραδοθεί μέσω του αποκλεισμού.

«Η λύση για την αντιμετώπιση της νέας συνωμοσίας του εχθρού είναι μόνο ένα πράγμα: η διατήρηση της ενότητας, η οποία υπήρξε η καταστροφή όλων των συνωμοσιών του εχθρού», δήλωσε σχετικά.