Η μεγαλύτερη μετανάστευση θηλαστικών στον πλανήτη συμβαίνει στη Ζάμπια και κόβει την ανάσα

Εκεί όπου ο ουρανός χάνεται

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Προσθέστε το ΕΘΝΟΣ στη Google

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια νυχτερίδες με χρυσοκίτρινο τρίχωμα κατακλύζουν το Εθνικό Πάρκο Κασάνκα στη Ζάμπια, δημιουργώντας ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά θεάματα της Αφρικής, όπως αναφέρει το BBC.

Μια καταιγίδα πλησιάζει στον ορίζοντα. Οι αστραπές φωτίζουν στιγμιαία τα δάση μιόμπο της Κεντρικής Ζαμβέζης με ασημένιες λάμψεις. Ο ήλιος δύει, η μυρωδιά της βρεγμένης γης γεμίζει τον αέρα και κάπου μπροστά μας εκατομμύρια νυχτερίδες ξυπνούν.

Ολόκληρες λεγεώνες από Xρυσές Φρουτονυχτερίδες (Eidolon helvum) κρέμονται από τα δέντρα, τόσο πυκνά συγκεντρωμένες ώστε κάποιες φαίνεται να στηρίζονται η μία πάνω στην άλλη και όχι στα κλαδιά, τα οποία λυγίζουν από το βάρος τους. Ο αέρας γεμίζει από ήχους, σφυρίγματα και διαπεραστικές κραυγές.

Νυχτερίδα (Unsplash)

Η μεγαλύτερη μετανάστευση θηλαστικών στη Γη

Πρόκειται για τη Μετανάστευση των Νυχτερίδων του Κασάνκα, τη μεγαλύτερη μετακίνηση θηλαστικών στον πλανήτη.

Κάθε χρόνο, προσελκυόμενες από την εποχική αφθονία καρπών, εκτιμάται ότι οκτώ έως δέκα εκατομμύρια νυχτερίδες συγκεντρώνονται στο πάρκο από διάφορες περιοχές της Κεντρικής Αφρικής.

Ο αριθμός αυτός είναι οκτώ φορές μεγαλύτερος από εκείνον των θηλαστικών που συμμετέχουν στη διάσημη Μεγάλη Μετανάστευση του Σερενγκέτι.

Το νυχτερινό αυτό θέαμα πραγματοποιείται από τα τέλη Οκτωβρίου έως τον Δεκέμβριο. Μέχρι το τέλος Ιανουαρίου οι νυχτερίδες έχουν εξαφανιστεί.

Ενώ κάθε χρόνο μεταξύ 500.000 και 700.000 άνθρωποι επισκέπτονται τη μετανάστευση Σερενγκέτι και Μασάι Μάρα, μόλις περίπου 800 ταξιδιώτες θα βρεθούν στο Κασάνκα για να παρακολουθήσουν από κοντά το μοναδικό αυτό φαινόμενο.

Το άγνωστο διαμάντι της Ζάμπια

Το Κασάνκα είναι ένα από τα μικρότερα της Ζάμπιας, με έκταση περίπου 390 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Βρίσκεται στην κεντρική επαρχία της χώρας, κοντά στα σύνορα με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Δεν υπάρχουν εδώ αχανείς σαβάνες ούτε τεράστιες αγέλες λιονταριών. Δεν υπάρχουν επίσης οι ατελείωτες ουρές οχημάτων σαφάρι και τα πλήθη φωτογράφων.

Αντίθετα, το Κασάνκα εντυπωσιάζει με την ηρεμία του. Υγρότοποι, λιμνοθάλασσες, βάλτοι με πάπυρο, δάση και πλούσια ορνιθοπανίδα συνθέτουν ένα διαφορετικό αφρικανικό τοπίο. Οι περισσότεροι επισκέπτες φτάνουν εδώ μόνο και μόνο για τις νυχτερίδες.

Αχόρταγοι ταξιδιώτες

Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι τα ζώα αυτά διανύουν τεράστιες αποστάσεις. Κάποιες νυχτερίδες πετούν έως και 96 χιλιόμετρα μέσα σε μία μόνο νύχτα, καταναλώνοντας ποσότητα φρούτων ίση με το βάρος του σώματός τους πριν επιστρέψουν τα ξημερώματα.

Ο πρώην επικεφαλής οικολόγος του πάρκου, Φρανκ Βίλεμς, επισημαίνει ότι οι νυχτερίδες καταναλώνουν τεράστια ποσά ενέργειας στις νυχτερινές πτήσεις τους.

Μια ενήλικη νυχτερίδα ζυγίζει περίπου 250 γραμμάρια και μπορεί να καταναλώσει αντίστοιχη ποσότητα φρούτων κάθε βράδυ. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, ο πληθυσμός των οκτώ έως δέκα εκατομμυρίων νυχτερίδων καταναλώνει συνολικά 230 έως 250 τόνους φρούτων μέσα σε μία μόνο νύχτα.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο Κασάνκα, εκτιμάται ότι οι νυχτερίδες καταναλώνουν συνολικά περίπου 330.000 τόνους φρούτων, κυρίως άγρια μούσμουλα, καρπούς milkwood και waterberries.

Ταυτόχρονα διασπείρουν σπόρους σε τεράστιες εκτάσεις γης.

«Οι Eidolon helvum μεταφέρουν σπόρους τόσο σε τοπικό όσο και σε μεγάλες αποστάσεις. Στην πραγματικότητα μπορούν να διασπείρουν σπόρους πιο μακριά από πολλά άλλα σπονδυλωτά ζώα, ακόμη και από τους ελέφαντες», εξηγεί η ειδικός στις νυχτερίδες Χέλεν Τέιλορ Μπόιντ.

Το μυστήριο της μεγάλης διαδρομής

Με άνοιγμα φτερών που φτάνει το ένα μέτρο και μήκος σώματος περίπου 30 εκατοστά, οι νυχτερίδες αυτές συγκαταλέγονται στους κορυφαίους αεροπόρους μεγάλων αποστάσεων.

Το 2005, η βιολόγος Χάιντι Ρίχτερ τοποθέτησε σε τέσσερις νυχτερίδες ηλιακούς πομπούς εντοπισμού. Τα δορυφορικά δεδομένα αποκάλυψαν ότι κάθε ζώο ταξίδεψε περισσότερα από 997 χιλιόμετρα.

Μία από αυτές, που ονομάστηκε χαρακτηριστικά Ηρακλής, διένυσε περισσότερα από 2.400 χιλιόμετρα.

Παρά τις έρευνες, οι επιστήμονες εξακολουθούν να μην γνωρίζουν με ακρίβεια από πού έρχονται οι νυχτερίδες ή πού κατευθύνονται όταν εγκαταλείπουν το Κασάνκα.

«Έχουν πραγματοποιηθεί ελάχιστες μελέτες παρακολούθησης και σε σχετικά μικρό δείγμα ζώων. Μόλις τώρα αρχίζουμε να κατανοούμε τις μεταναστευτικές τους διαδρομές», αναφέρει η Τέιλορ Μπόιντ.

Ίσως ακριβώς αυτό το μυστήριο να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα θέλγητρα του πάρκου.

Εκεί όπου ο ουρανός χάνεται

Την επόμενη αυγή επιστρέφουμε στο δάσος των νυχτερίδων.

Αυτή τη φορά το θέαμα μοιάζει να εξελίσσεται αντίστροφα. Μια χρυσή λωρίδα φωτός εμφανίζεται στον ορίζοντα και οι νυχτερίδες αρχίζουν να επιστρέφουν μαζικά στις θέσεις ανάπαυσής τους.

Φτάνουν ουρλιάζοντας, συγκρούονται μεταξύ τους και κατεβαίνουν σπειροειδώς μέχρι να προσγειωθούν αδέξια στα δέντρα. Η προσγείωση, όπως αποδεικνύεται, δεν είναι το δυνατό τους σημείο.

Κάποιες καταφέρνουν να γαντζωθούν στα κλαδιά, άλλες πέφτουν πάνω σε συστάδες ήδη κουρνιασμένων νυχτερίδων. Ο θόρυβος μέσα στην αποικία είναι εκκωφαντικός.

Σιγά σιγά η δραστηριότητα μειώνεται. Οι νυχτερίδες τυλίγονται μέσα στις φτερούγες τους για να προστατευθούν από τη ζέστη της ημέρας και η φασαρία υποχωρεί. Μέσα σε λιγότερο από δώδεκα ώρες, το ίδιο εντυπωσιακό φαινόμενο θα επαναληφθεί από την αρχή.

Για τους επιστήμονες, τα αναπάντητα ερωτήματα γύρω από τη μετανάστευση παραμένουν ακαταμάχητα. Για τους οικολόγους, η σημασία τους για τα οικοσυστήματα είναι τεράστια.