Γιορτή του Πατέρα: Η επιστήμη εξηγεί γιατί τα... κρύα dad jokes κάνουν καλό στην ψυχολογία των παιδιών

Σήμερα, Κυριακή της Γιορτής του Πατέρα, είναι η ιδανική μέρα για να θυμηθούμε ή να... υποστούμε ακόμα ένα «κρύο» dad joke. Κάποια στιγμή στη ζωή σας είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχετε πέσει «θύμα» μιας τέτοιας ατάκας. Πρόκειται για εκείνα τα απλοϊκά, γεμάτα λογοπαίγνια ανέκδοτα, που συνήθως προκαλούν περισσότερους αναστεναγμούς αγανάκτησης παρά αυθόρμητο γέλιο.

Ωστόσο, πίσω από αυτά τα «αδέξια» μπαμπαδίστικα αστεία κρύβεται κάτι πολύ βαθύτερο. Όπως αναφέρει δημοσίευμα της Washington Post, οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι αυτό το ιδιαίτερο χιούμορ διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην ανατροφή των παιδιών, λειτουργώντας ως ένας πανίσχυρος συναισθηματικός συνδετικός κρίκος.

«Είναι ένα ευχάριστο είδος χιούμορ γιατί είναι φιλόξενο. Είναι προσιτό, καλοπροαίρετο και ανάλαφρο», εξηγεί ο Πολ Σίλβια, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Γκρίνσμπορο.

Η «συνταγή» ενός dad joke

Παρότι οι επιστημονικές μελέτες που εξετάζουν ειδικά τα dad jokes είναι περιορισμένες, ο Σίλβια έχει αναλύσει χιλιάδες τέτοια παραδείγματα προκειμένου να κατανοήσει τι κάνει κάποια από αυτά πιο αστεία από άλλα.

Σε προδημοσιευμένη μελέτη με τίτλο «What is brown and sticky?» (η απάντηση είναι «a stick»), ο ίδιος και ο συνεργάτης του ανέλυσαν περισσότερα από 32.000 αστεία από την κοινότητα r/dadjokes του Reddit. Η έρευνα κατέληξε σε τρία βασικά χαρακτηριστικά που συνθέτουν τα πιο επιτυχημένα dad jokes:

• τα λογοπαίγνια
• την κυριολεκτική ερμηνεία εκφράσεων
• το σχολαστικό ή «ξερό» χιούμορ

Όπως εξηγεί o Σίλβια, πολλά από τα κλασικά παραδείγματα βασίζονται σε λογοπαίγνια. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η φράση: «Αντίο, βραστό νερό. Θα μου λείψεις σαν... ατμός».

Η κυριολεκτική μεταφορά μιας έκφρασης στην πραγματικότητα αποτελεί επίσης συνηθισμένη τεχνική. Για παράδειγμα: «Ανησυχώ για το ημερολόγιο. Οι μέρες του είναι μετρημένες».

Στο σχολαστικό χιούμορ, ο αφηγητής οδηγεί το κοινό σε μια αναμενόμενη κατάληξη και στη συνέχεια εκτρέπει εντελώς την προσδοκία. Παράδειγμα: «Τι είναι μπλε και μυρίζει σαν κόκκινη μπογιά; Η μπλε μπογιά».

«Υπάρχει λοιπόν, έστω και σε γενικές γραμμές, μια συνταγή για το χιούμορ», σημειώνει ο Σίλβια.

Χρησιμοποιώντας τα σχόλια και τις θετικές ψήφους των χρηστών του Reddit ως δείκτη δημοφιλίας, διαπίστωσε ότι το κοινό θεωρεί πιο αστεία τα ανέκδοτα που ακολουθούν τη μορφή ερώτησης και απάντησης. Ένα παράδειγμα είναι το εξής: «Άκουσες για τους δύο κλέφτες που έκλεψαν ένα ημερολόγιο; Ο καθένας έφαγε έξι μήνες».

Παράλληλα, σε έρευνα που συνόδευσε τη μελέτη, οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι συνδέονται περισσότερο με αστεία που περιλαμβάνουν οικογενειακούς χαρακτήρες, όπως μητέρες, πατεράδες, αδέλφια, παππούδες, γιαγιάδες και κατοικίδια ζώα.

Θέματα όπως η φύση, η υγεία και τα οικονομικά βρήκαν μεγαλύτερη απήχηση, ενώ τα αστεία που αφορούσαν την πολιτική, τη θρησκεία και τον πόλεμο συγκέντρωσαν λιγότερη θετική ανταπόκριση.

«Οι άνθρωποι διαφέρουν πολύ ως προς το τι θεωρούν αστείο», επισημαίνει ο Σίλβια.

Γιατί μας κάνουν να γελάμε και να αγανακτούμε ταυτόχρονα

Ορισμένα από τα πιο χαρακτηριστικά dad jokes έχουν σχεδόν εκνευριστική χροιά. Αυτό, σύμφωνα με τον Σίλβια, δεν είναι τυχαίο. Στόχος τους είναι να ανατρέψουν τη ροή της συζήτησης και να προκαλέσουν αλληλεπίδραση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η γνωστή στιχομυθία:

«Μπαμπά, πεινάω».

«Γεια σου Πεινάω. Εγώ είμαι ο Μπαμπάς».

«Το χιούμορ είναι ένας παιχνιδιάρικος τρόπος για κοινωνική σύνδεση που κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται λίγο καλύτερα, πιο άνετα και πιο κοντά μεταξύ τους. Ίσως αυτή να είναι η πραγματική του ουσία», λέει ο Σίλβια.

Η ψυχολογία του χιούμορ

Οι έρευνες δείχνουν ότι το χιούμορ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία, στις διαπροσωπικές σχέσεις και στη συνολική ευημερία των ανθρώπων.

Το γέλιο μπορεί να συμβάλει στη μείωση του άγχους, του στρες και των συμπτωμάτων κατάθλιψης, ενώ παράλληλα ενισχύει την ψυχολογική ευεξία.

Ωστόσο, η σωματική αντίδραση που προκαλεί το χιούμορ, αποτελεί μόνο μία πτυχή της εμπειρίας. Υπάρχει επίσης η συναισθηματική διάσταση, την οποία ο κλινικός ψυχολόγος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Pepperdine, Στίβεν Σουλτάνοφ περιγράφει ως το αίσθημα ψυχικής ανάτασης που προκαλεί το χιούμορ.

Ακόμη και όταν ένα αστείο δεν είναι ξεκαρδιστικό, μπορεί να ωφελήσει κάποιον επειδή του δημιουργεί μια αίσθηση ευφορίας και θετικής διάθεσης. Μάλιστα, ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι τα συναισθήματα συνδέονται άμεσα με την υγεία και την ευημερία.

Υπάρχει επίσης η γνωστική διάσταση του χιούμορ, η οποία σχετίζεται με την ευστροφία. Για να κατανοήσει κάποιος ένα αστείο, συχνά χρειάζεται να αλλάξει οπτική γωνία και να επανερμηνεύσει μια κατάσταση. Σύμφωνα με μελέτες, αυτή η γνωστική αναπλαισίωση μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση των συναισθημάτων και στην αντιμετώπιση του στρες.

Το χιούμορ ως δεσμός ανάμεσα σε πατέρα και παιδί

Τα dad jokes αξιοποιούν όχι μόνο την ευστροφία αλλά και την κοινωνική διάσταση του χιούμορ, αυτό που ο Σουλτάνοφ αποκαλεί «σχεσιακή σύνδεση».

«Το χιούμορ μπορεί να λειτουργήσει ως ένας εξαιρετικά ισχυρός μηχανισμός σύνδεσης», τονίζει ο Σουλτάνοφ, ο οποίος έχει διατελέσει πρόεδρος της Ένωσης Εφαρμοσμένου και Θεραπευτικού Χιούμορ, οργανισμού που προωθεί τη χρήση του χιούμορ ως θεραπευτικού εργαλείου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα dad jokes μπορούν να ενισχύσουν τη σχέση πατέρα και παιδιού.

«Αυτή η εμπειρία γίνεται μέρος του ψυχικού ιστού του παιδιού. Καθώς μεγαλώνει, χωρίς καν να το συνειδητοποιεί, αναπτύσσει στοιχεία καλοσύνης, παιχνιδιάρικης διάθεσης και δημιουργικότητας, τα οποία αργότερα μεταφέρει και στους άλλους ανθρώπους», αναφέρει.

Όσο για το αγαπημένο μπαμπαδίστικο αστείο του ίδιου του Σουλτάνοφ;

«Ποτέ μην εμπιστεύεσαι ένα άτομο. Τα επινοούν όλα».

Διαβάστε ακόμη

Όσα έγιναν πίσω από τις κλειστές πόρτες στην Ελβετία: Οι απειλές του Τραμπ, η οργή του Ιράν και τα «καυτά» θέματα

Το Ισραήλ απέλασε Έλληνες συνδικαλιστές που ήθελαν να επισκεφθούν τη Δυτική Όχθη - «Μας γύρισαν με την επόμενη πτήση»

Άγριο έγκλημα στη Λάρνακα με θύμα 22χρονο φοιτητή: Τον γνώρισε σε λεωφορείο και πέντε μέρες μετά τον σκότωσε

Επανάσταση στην αεροπορία: Αυτό είναι το υπερσύγχρονο αεροσκάφος που θα κάνει το Λονδίνο-Σίδνεϊ σε μόλις 22 ώρες