Πώς ο Βανς γίνεται το «πρόσωπο» της συμφωνίας με το Ιράν, στη σκιά του Τραμπ

Την ώρα που υπερασπιζόταν τη συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων στον Λευκό Οίκο την Πέμπτη (18/06), ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς απέκρουσε ερώτηση για το αν ο Ντόναλντ Τραμπ τον έχει μετατρέψει σε «αποδιοπομπαίο τράγο» για μια συμφωνία που αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις από μεγάλο μέρος των Ρεπουμπλικανών, όπως αναφέρει δημοσίευμα του BBC.

«Νομίζω ότι ο πρόεδρος αστειευόταν», δήλωσε ο Βανς, αναφερόμενος στο σχόλιο του Τραμπ την προηγούμενη ημέρα ότι ίσως του επιρρίψει ευθύνες αν η συμφωνία καταρρεύσει.

Ο αντιπρόεδρος, έχει αφιερώσει ολόκληρη την εβδομάδα στην υπεράσπιση του μνημονίου κατανόησης με την Τεχεράνη. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις οι δηλώσεις του επισκιάστηκαν ή ακόμη και διαψεύστηκαν από τον ίδιο τον Τραμπ. Η αβεβαιότητα γύρω από μια τελετή υπογραφής στην Ελβετία, στην οποία επρόκειτο να συμμετάσχει μαζί με Ιρανούς αξιωματούχους, ανέδειξε περαιτέρω τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στη διαχείριση ενός ζητήματος που ενδέχεται να καθορίσει τη θητεία του ως αντιπροέδρου.

Αργά το βράδυ της Πέμπτης, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Βανς τελικά δεν θα ταξιδέψει για την τελετή, τουλάχιστον προς το παρόν.

Σκληρή υπεράσπιση της συμφωνίας

Παρά τις δυσκολίες, ο Βανς υπερασπίστηκε με ένταση τη συμφωνία. Παράλληλα, εξαπέλυσε σφοδρή κριτική κατά της αντίδρασης του Ισραήλ, προχωρώντας σε ακόμη πιο αιχμηρές δηλώσεις από όσες έχει κάνει ο Τραμπ τις τελευταίες ημέρες.

Ωστόσο, η συγκυρία δεν είναι ακριβώς ευνοϊκή για τον Βανς. Μόλις πριν από λίγες ημέρες κυκλοφόρησε τα απομνημονεύματά του, αναζωπυρώνοντας τις εικασίες για ενδεχόμενη προεδρική υποψηφιότητα το 2028.

Θα είναι δύσκολο να πείσει ένα διχασμένο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Από τη μία βρίσκονται οι αντιπαρεμβατικοί υποστηρικτές του κινήματος Maga, που εξαρχής αντιτάχθηκαν στον πόλεμο. Από την άλλη, οι σκληροπυρηνικοί συντηρητικοί απέναντι στο Ιράν, οι οποίοι θεωρούν ότι ο Λευκός Οίκος υπέκυψε τελικά στις απαιτήσεις της Τεχεράνης.

Οι άλλοι διεκδικητές του 2028

Άλλα κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν τις ίδιες πιέσεις.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, πιθανός διεκδικητής του χρίσματος των Ρεπουμπλικανών το 2028, έχει καταφέρει να μείνει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας σε ό,τι αφορά τον πόλεμο.

Ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της στρατιωτικής εκστρατείας, χωρίς όμως να έχει ουσιαστική εμπλοκή στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της. Επομένως, δεν ταυτίζεται με τη συμφωνία στον ίδιο βαθμό που ταυτίζεται ο Βανς.

Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί εκτιμούν ότι ο φάκελος του Ιράν έχει εξελιχθεί σε μια αχάριστη αποστολή για τον αντιπρόεδρο, δίπλα σε έναν πρόεδρο γνωστό για την τάση του να μεταφέρει το πολιτικό κόστος των αντιδημοφιλών επιλογών στους συνεργάτες του.

«Δεν είναι στη φύση του προέδρου να παραχωρεί τα φώτα της δημοσιότητας και σε αυτή την περίπτωση το έκανε», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός σύμβουλος Ματ Μακόβιακ. «Αυτό μοιάζει με συνειδητή επιλογή».

Ένας έμπειρος Ρεπουμπλικανός πολιτικός παράγοντας και επικριτής του Τραμπ υποστήριξε ότι ο πρόεδρος χρεώνει τη συμφωνία στον Βανς.

«Είναι κλασικός Τραμπ να πετάει τον Τζέι Ντι κάτω από το λεωφορείο», είπε χαρακτηριστικά, ζητώντας να διατηρήσει την ανωνυμία του.

Το πολιτικό ρίσκο και η πιθανή ανταμοιβή

Δεν είναι δεδομένο ότι η σύνδεση του Βανς με τη συμφωνία θα αποδειχθεί πολιτικά επιζήμια.

Αν οι δύο χώρες καταλήξουν σε μια οριστική ειρηνευτική συμφωνία που θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο αντιπρόεδρος θα μπορεί να πιστωθεί κεντρικό ρόλο στην επίτευξη ενός διαχρονικού στόχου των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι μέσα στις επόμενες 60 ημέρες οι δύο πλευρές θα γεφυρώσουν τις διαφορές τους στα ιδιαίτερα σύνθετα τεχνικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά. Ακόμη κι αν υπάρξει τελική συμφωνία, δεν είναι βέβαιο ότι θα ικανοποιήσει τους επικριτές της, εντός και εκτός Ηνωμένων Πολιτειών.

«Η σύνδεση του Βανς με τον πόλεμο και τη συμφωνία με το Ιράν αποτελεί ακόμη έναν τρόπο με τον οποίο οι επικριτές του θα τον θεωρούν συνυπεύθυνο για τον τραμπισμό», σχολίασε ο βετεράνος Ρεπουμπλικανός σύμβουλος Τέρι Χολτ.

Αντιφατικά μηνύματα και σύγχυση

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Κυριακή ότι το Ιράν αποδέχθηκε το μνημόνιο κατανόησης, χωρίς όμως να δημοσιοποιήσει τις λεπτομέρειες.

Η έλλειψη διαφάνειας προκάλεσε σύγχυση σχετικά με το πραγματικό περιεχόμενο της συμφωνίας και ο Βανς επιχείρησε να ξεκαθαρίσει την κατάσταση μέσα από σειρά συνεντεύξεων.

Τη Δευτέρα δήλωσε στο CBS News ότι το Ιράν «θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση» σε ένα ταμείο ανασυγκρότησης ύψους 300 δισ. δολαρίων, εφόσον τηρούσε τους όρους της συμφωνίας με τις ΗΠΑ.

Λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ χαρακτήρισε μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «ψευδείς ειδήσεις» τις αναφορές ότι οι ΗΠΑ θα χρηματοδοτούσαν το συγκεκριμένο ταμείο και δήλωσε στους δημοσιογράφους πως «δεν πρόκειται να βάλουμε ούτε δέκα σεντς».

Όταν τελικά δόθηκε στη δημοσιότητα το κείμενο της συμφωνίας, περιλάμβανε πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ δεσμεύονται να συνεργαστούν «με περιφερειακούς εταίρους για την ανάπτυξη ενός οριστικού, αμοιβαία συμφωνημένου σχεδίου ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων» για την ανασυγκρότηση του Ιράν.

Το πυρηνικό πρόγραμμα και οι εκκρεμότητες

Στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος, ο Βανς υιοθέτησε τη θέση του Τραμπ ότι η ενδιάμεση συμφωνία αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα για την αποτροπή ανάπτυξης πυρηνικών όπλων από το Ιράν.

Ωστόσο, η συμφωνία δεν μπαίνει σε λεπτομέρειες για το πυρηνικό ζήτημα, αφήνοντας τις κρίσιμες αποφάσεις για τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος προωθούσε το νέο βιβλίο του για την πίστη του και τη μεταστροφή του στον καθολικισμό. Ακόμη και σε αυτές τις εμφανίσεις, όμως, δεν κατάφερε να αποφύγει την επικαιρότητα.

Την ώρα που διασταύρωνε τα ξίφη του με τη Γούπι Γκόλντμπεργκ στην εκπομπή «The View» του ABC, ο Τραμπ συναντούσε ηγέτες κρατών στη σύνοδο κορυφής της G7 στο γαλλικό θέρετρο Εβιάν λε Μπεν.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου της Τετάρτης, ο Τραμπ επανέλαβε το γνωστό πλέον αστείο του ότι θα επιρρίψει ευθύνες στον Βανς αν αποτύχει η συμφωνία.

Ταυτόχρονα, φάνηκε να υποβαθμίζει τη σημασία του μνημονίου κατανόησης, διερωτώμενος αν πρόκειται για αρκετά σημαντικό έγγραφο ώστε να το υπογράψει ο ίδιος.

Λίγο αργότερα, πάντως, υπέγραψε δημόσια έντυπο αντίγραφο της συμφωνίας κατά τη διάρκεια επίσημου δείπνου με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο Παλάτι των Βερσαλλιών, δημιουργώντας ερωτήματα για το γιατί θα χρειαζόταν μια ξεχωριστή τελετή υπογραφής από τον Βανς στη Γενεύη.

Η απάντηση ήρθε αργότερα, όταν ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο αντιπρόεδρος δεν θα ταξιδέψει τελικά στην Ελβετία, καθώς οι λεπτομέρειες των συνομιλιών με το Ιράν δεν είχαν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Κριτική από το ίδιο του το κόμμα

Με τον Τραμπ να βρίσκεται ακόμη εκτός χώρας, ο Βανς συνέχισε να υπερασπίζεται τη συμφωνία, ενώ πρώην συνάδελφοί του στη Γερουσία την κατηγορούσαν ότι παραχωρεί υπερβολικά πολλά στο Ιράν.

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Λουιζιάνα, Μπιλ Κάσιντι, έγραψε στην πλατφόρμα X ότι «οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν δεν περιορίστηκαν, ενώ η Τεχεράνη έμαθε πως οι απειλές για το Στενό του Ορμούζ αποδίδουν και πιθανότατα θα τις αξιοποιήσει ξανά στο μέλλον».

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, Ρότζερ Γουίκερ από το Μισισίπι, δήλωσε την Πέμπτη ότι η συμφωνία βρίσκεται «εντελώς εκτός της γραμμής των στόχων του προέδρου».

«Είτε έτσι είτε αλλιώς, κερδίζουμε»

Κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων την Πέμπτη, ο Βανς επικαλέστηκε τη μείωση των τιμών των καυσίμων, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία ήδη αποδίδει οφέλη στους Αμερικανούς πολίτες.

Εμφανίστηκε βέβαιος ότι τα οφέλη αυτά θα συνεχιστούν, εφόσον το Ιράν τηρήσει τις δεσμεύσεις του και συμφωνήσει σε μια τελική ειρηνευτική διευθέτηση μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τα βασικά ζητήματα.

«Αν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, θα συμβούν μεγάλα πράγματα», δήλωσε ο Βανς. «Αν δεν το κάνουν, δεν θα έχουμε χάσει τίποτα. Είτε έτσι είτε αλλιώς, εμείς κερδίζουμε».

Όπως κατέστησε σαφές ο ίδιος ο Τραμπ, με τον Βανς να ηγείται αυτής της διαπραγματευτικής προσπάθειας, το πολιτικό διακύβευμα για τον αντιπρόεδρο είναι τεράστιο. Η έκβαση της συμφωνίας, επιτυχής ή αποτυχημένη, ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά το μέλλον του.

Διαβάστε ακόμη

Ο Τραμπ βγάζει στη σέντρα τον Νετανιάχου για Λίβανο: «Ηρέμησε και χρησιμοποίησε το μυαλό σου»

Χάος και τραυματίες στο μετρό της Κωνσταντινούπολης μετά από εκτροχιασμό - Επιβάτες περπατούσαν μέσα σε σήραγγα

Μετά από σχεδόν 50 χρόνια καταδικάστηκε μητριά για τον μαρτυρικό θάνατο 5χρονης μέσα σε μπανιέρα

Ο τρομακτικός κόσμος που σου κρύβει ο αλγόριθμος του TikTok - Τι είναι τα σκοτεινά Farlands