Ο δρόμος του πάγου που φέρνει πιο κοντά Πούτιν και Σι - Το νέο εμπορικό μέτωπο στην Αρκτική

Μέσα από τους πάγους της Αρκτικής διαμορφώνεται ένας νέος άξονας ισχύος. Κίνα και Ρωσία αυξάνουν τη χρήση της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού για τη μεταφορά ενέργειας και εμπορευμάτων, μετατρέποντας έναν δύσβατο και εποχικό θαλάσσιο δρόμο σε σημαντικό κομμάτι της στρατηγικής τους συνεργασίας, προκαλώντας συναγερμό στη Δύση.

Όπως μεταδίδει το αμερικανικό δίκτυο CNN, στα τέλη Μαΐου, το δεξαμενόπλοιο Christophe de Margerie πραγματοποίησε το πρώτο ταξίδι της σεζόν μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού. Είχε προηγουμένως παραλάβει φορτίο από εγκατάσταση LNG-2 στην Αρκτική, η οποία βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις. Έπειτα από περίπου δύο εβδομάδες, έφτασε στην Καμτσάτκα, στη ρωσική Άπω Ανατολή, όπου δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι προσέγγισε πλωτή μονάδα αποθήκευσης LNG.

Λίγο αργότερα, στο ίδιο σημείο έφτασε το επίσης υπό αμερικανικές κυρώσεις Arctic Mulan. Τα δεδομένα δείχνουν ότι το πλοίο παρέμεινε για ημέρες στην περιοχή και στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς την Κίνα, πιθανότατα μεταφέροντας το ρωσικό φορτίο.

Η διαδικασία επαναλήφθηκε τον Ιούλιο, γεγονός που καταδεικνύει πώς η Βόρεια Θαλάσσια Οδός έχει αρχίσει να λειτουργεί ως ταχύτερη οδός για την πρόσβαση της Κίνας σε ρωσικό LNG που υπόκειται σε αμερικανικές κυρώσεις.

Ένας νέος άξονας Κίνας - Ρωσίας

Η διαδρομή, μήκους περίπου 5.600 χιλιομέτρων κατά μήκος των ρωσικών αρκτικών ακτών, παραμένει παγωμένη για μεγάλο μέρος του έτους και μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς παγοθραυστικά μόνο για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα το καλοκαίρι.

Ωστόσο, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η διεθνής κίνηση στη Βόρεια Θαλάσσια Οδό έχει ουσιαστικά επικεντρωθεί σε έναν βασικό ξένο εταίρο, την Κίνα.

Η Μόσχα βλέπει τη διαδρομή ως κρίσιμο εργαλείο για την εξαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου και για την ανάπτυξη των λιμανιών της Αρκτικής. Το Πεκίνο, από την πλευρά του, την αντιμετωπίζει ως έναν τρόπο ενίσχυσης της ενεργειακής του ασφάλειας και διεύρυνσης της παρουσίας του στην περιοχή.

«Η Κίνα και η Ρωσία είναι πλέον οι μόνες χώρες που χρησιμοποιούν πραγματικά αυτή τη διαδρομή», εκτιμά ο Kjell Stokvik του Centre for High North Logistics στη Νορβηγία, επισημαίνοντας ότι η Βόρεια Θαλάσσια Οδός αποτελεί πλέον μέρος της στενής συνεργασίας των δύο χωρών.

Το εμπόριο παραμένει μικρό σε σύγκριση με κομβικές θαλάσσιες αρτηρίες, όπως η Διώρυγα του Σουέζ. Ωστόσο, η σημασία της αυξάνεται, ιδιαίτερα για τις ρωσικές εξαγωγές ενέργειας προς την Κίνα.

Το «πολικό μεταξωτό μονοπάτι» της Κίνας

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει εδώ και χρόνια οραματιστεί τη Βόρεια Θαλάσσια Οδό ως έναν σημαντικό εμπορικό διάδρομο. Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έχει αντίστοιχα προωθήσει την ιδέα ενός «πολικού μεταξωτού δρόμου», ως επέκταση της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road στην Αρκτική.

Οι μεγάλες κινεζικές επενδύσεις στις υποδομές της Αρκτικής, ωστόσο, δεν υλοποιήθηκαν ποτέ στην έκταση που αρχικά αναμενόταν. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι δυτικές κυρώσεις περιόρισαν ακόμη περισσότερο τη συμμετοχή διεθνών εταιρειών.

Για το Πεκίνο, όμως, αυτή η εξέλιξη δημιούργησε μια «ευκαιρία», καθώς η Κίνα έγινε ένας από τους σημαντικότερους εταίρους της Μόσχας στην ανάπτυξη της διαδρομής.

Κινεζικές ναυτιλιακές εταιρείες αυξάνουν πλέον τις δραστηριότητές τους. Η New New Shipping, που δημιουργήθηκε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, πραγματοποιεί δρομολόγια μεταξύ Κίνας και ρωσικών λιμανιών της Αρκτικής, ενώ η Sea Legend ετοιμάζεται να ξεκινήσει εποχικό δρομολόγιο μεταξύ Κίνας και Ευρώπης, με χρόνο ταξιδιού περίπου 20 ημερών — σχεδόν ο μισός από τη διαδρομή μέσω Σουέζ.

Συνολικά, τουλάχιστον έξι κινεζικές ναυτιλιακές εταιρείες αναμένεται να πραγματοποιήσουν περισσότερα από 50 ταξίδια στη Βόρεια Θαλάσσια Οδό αυτή τη σεζόν.

Η ανησυχία της Δύσης

Η αυξανόμενη κινεζική παρουσία προκαλεί ανησυχία στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη. Δυτικοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι η οικονομική και ερευνητική δραστηριότητα της Κίνας στην Αρκτική θα μπορούσε μελλοντικά να αποκτήσει και στρατιωτική διάσταση.

Το 2024, Ρωσία και Κίνα πραγματοποίησαν κοινή άσκηση βομβαρδιστικών κοντά στην Αλάσκα, καθώς και κοινή επιχείρηση ακτοφυλακής σε αρκτικά ύδατα. Παράλληλα, οι κινεζικές ερευνητικές αποστολές στην περιοχή αυξάνονται, με το Πεκίνο να διαθέτει πλέον έναν ολοένα μεγαλύτερο στόλο πολικών ερευνητικών πλοίων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προειδοποιήσει ότι η Κίνα θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις αρκτικές θαλάσσιες οδούς και τις εφοδιαστικές αλυσίδες για στρατηγικούς σκοπούς. Το ΝΑΤΟ, επίσης, έχει επισημάνει τον κίνδυνο περαιτέρω πρόσβασης Ρωσίας και Κίνας στην Αρκτική.

Το Πεκίνο απορρίπτει τις αιτιάσεις, υποστηρίζοντας ότι η δραστηριότητά του στην περιοχή αποσκοπεί στην ειρήνη, τη σταθερότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη και ότι οι εμπορικές σχέσεις του με τη Ρωσία είναι νόμιμες.
Ένας δρόμος με μεγάλες δυνατότητες αλλά και κινδύνους

Η Βόρεια Θαλάσσια Οδός παραμένει δύσκολη και ακριβή. Οι καιρικές συνθήκες μεταβάλλονται γρήγορα, τα πλοία μπορεί να παγιδευτούν στους πάγους ακόμη και το καλοκαίρι, ενώ η περιορισμένη περίοδος ναυσιπλοΐας καθιστά δύσκολο τον προγραμματισμό τακτικών δρομολογίων.

Υπάρχουν επίσης σημαντικοί περιβαλλοντικοί κίνδυνοι. Ένα ατύχημα ή μια πετρελαιοκηλίδα στις δύσκολες συνθήκες της Αρκτικής θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες.

Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα. Η υποχώρηση των πάγων μπορεί τις επόμενες δεκαετίες να επιμηκύνει την περίοδο ναυσιπλοΐας και να ανοίξει νέες διαδρομές, ακόμη και έναν πιθανό διαπολικό θαλάσσιο δρόμο που δεν θα περνά από τις ρωσικές ακτές.

Για την Κίνα, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια ταχύτερη σύνδεση με τον Βόρειο Ατλαντικό και ταυτόχρονα να ενισχύσει τη γεωπολιτική της θέση στην Αρκτική.

Κι άλλες ασιατικές χώρες εξετάζουν πλέον τις δυνατότητες της περιοχής. Η Νότια Κορέα, για παράδειγμα, σχεδιάζει δοκιμαστικό ταξίδι από το Μπουσάν προς την Ευρώπη μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού.

Για την ώρα, πάντως, η Κίνα και η Ρωσία είναι οι δύο χώρες που επενδύουν περισσότερο στον νέο αυτό αρκτικό εμπορικό άξονα. Και όσο οι πάγοι υποχωρούν, η σημασία του είναι πιθανό να αυξάνεται — μαζί με τον ανταγωνισμό για τον έλεγχο μιας από τις τελευταίες μεγάλες, αναδυόμενες εμπορικές ζώνες του πλανήτη.

Διαβάστε ακόμη

Ο δρόμος του πάγου που φέρνει πιο κοντά Πούτιν και Σι - Το νέο εμπορικό μέτωπο στην Αρκτική

«Είναι κρίμα να πεθάνω στα 25»: Η μαρτυρία του μοτοσυκλετιστή για το πώς γλίτωσε τελευταία στιγμή από το βυτιοφόρο

Ακυρώνεται η προβολή της «Αρκουδότρυπας» στην Αιγιαλεία μετά από ομοφοβικές αντιδράσεις

Αστυνομικός μεταμφιέστηκε σε θάμνο και μοίραζε κλήσεις σε όσους χρησιμοποιούσαν το κινητό ενώ οδηγούσαν