Τουρκία: Γιατί πανεπιστημιακοί αναγκάζονται να «κατεβάσουν» τα μαθήματά τους από το YouTube

Καθηγητές τουρκικών πανεπιστημίων άρχισαν να κατεβάζουν τα βίντεο με τα μαθήματά τους από το YouTube. Όχι επειδή τους το ζήτησε κάποιος ρητά, αλλά για να μην βρεθούν αντιμέτωποι με πειθαρχική δίωξη.Αφορμή είναι μια γνωμοδότηση της Γενικής Γραμματείας της Προεδρίας, η οποία διαβιβάστηκε στις 2 Σεπτεμβρίου στο Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με αυτήν, τα έσοδα που αποκομίζουν οι πανεπιστημιακοί από το YouTube, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις ιστοσελίδες και τις εφαρμογές κινητών εμπίπτουν στην απαγόρευση άσκησης εμπορικής και κερδοφόρας δραστηριότητας, όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 28 του νόμου 657 περί δημοσίων υπαλλήλων.420053_1Η διαδικασία ξεκίνησε στις 17 Ιουνίου, όταν το ίδιο το Συμβούλιο ζήτησε από την Προεδρία να αποσαφηνίσει το νομικό καθεστώς. Μεσολάβησε αξιολόγηση της Γενικής Διεύθυνσης Εσόδων του υπουργείου Οικονομικών στις 20 Αυγούστου.Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο: ορισμένοι ακαδημαϊκοί απέσυραν το επιστημονικό και διδακτικό τους υλικό ή σταμάτησαν εντελώς τις εκπομπές τους.Ο καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Ντουμλουπινάρ, Αλτάι Ταϊφούν Οζτζάν, ανακοίνωσε ότι διέκοψε τα βίντεό του. Υποστήριξε ότι το YouTube αποτελεί σημαντική δυνατότητα για τη διάδοση της ακαδημαϊκής γνώσης σε ευρύτερο κοινό, και ότι μέσα στη σημερινή «σύγχυση πληροφοριών» η παρουσία των επιστημόνων στα ψηφιακά μέσα είναι που εξασφαλίζει τη διάδοση της ορθής γνώσης.Ο αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Ακντενίζ, Σουλεϊμάν Τεκίρ, το έθεσε πιο ωμά. Με την απόφαση αυτή, είπε, η παραγωγή ψηφιακού περιεχομένου στον τομέα της ιστορίας θα παραδοθεί σε μη ειδικούς.Ο καθηγητής Πληροφορικής στο TOBB ETU, Ογούζ Εργκίν, ανέφερε ότι, βάσει δικής του καταγραφής, οι πανεπιστημιακοί με κανάλι στο YouTube στην Τουρκία είναι περίπου 146. Επεσήμανε επίσης μια αντίφαση. Το YOK ενθαρρύνει τα πανεπιστήμια να ιδρύσουν «Γραφεία Επιστημονικής Επικοινωνίας», και ταυτόχρονα αντιμετωπίζει την ψηφιακή παρουσία των ακαδημαϊκών ως εμπορική δραστηριότητα.Το μεγαλύτερο ερώτημα παραμένει αναπάντητο, καθώς δεν είναι σαφές αν η απαγόρευση καλύπτει και τα κανάλια που δεν αποφέρουν κανένα έσοδο. Ορισμένες ερμηνείες υποστηρίζουν ότι, εφόσον απενεργοποιηθούν οι διαφημίσεις, δεν υπάρχει κώλυμα. Άλλες όμως θεωρούν ότι αρκεί η «δυνατότητα απόκτησης εσόδων» για να χαρακτηριστεί η δραστηριότητα εμπορική. Η παραπάνω ασάφεια είναι που παράγει την αυτολογοκρισία.Ο δικηγόρος M. Γκιοκχάν Άχι, ειδικός στο δίκαιο της πληροφορικής, αντιτάχθηκε στον χαρακτηρισμό της ψηφιακής δημοσιοποίησης ως εμπορικής δραστηριότητας, σημειώνοντας ότι μια τέτοια προσέγγιση δημιουργεί πρόβλημα ως προς την ελευθερία της επιστήμης και της τέχνης.Να σημειωθεί ότι πρόκειται για γνωμοδότηση και όχι για νόμο ή κανονιστική απόφαση. Το ουσιώδες όμως είναι ότι τα πανεπιστήμια την εφαρμόζουν ήδη, και ορισμένοι διδάσκοντες έχουν σταματήσει προληπτικά.