«Χτίσαμε μια πόλη σε μία εβδομάδα»: Ο ξεσηκωμός για το στεγαστικό στην Ισπανία και οι πρόωρες εκλογές

Σε ένα αυτοσχέδιο γκισέ φαγητού, χωμένο ανάμεσα σε έναν λαβύρινθο από σκηνές σε καταυλισμό διαμαρτυρίας για τη στέγαση στην Ισπανία, η Σέλπιντε Σαν Λουίς έδειχνε τον ιλιγγιώδη ρυθμό των αλλαγών.

«Χτίσαμε μια πόλη μέσα σε μία εβδομάδα», είπε η 26χρονη, τα βίντεο της οποίας, που καταγράφουν την καθημερινότητα στον καταυλισμό, έχουν συγκεντρώσει δεκάδες χιλιάδες προβολές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς έδειχνε τις περισσότερες από 1.200 σκηνές που έχουν στηθεί στην κεντρική πλατεία Πουέρτα δελ Σολ στη Μαδρίτη.

«Έχουμε πολεοδομικό σχεδιασμό, οι δρόμοι έχουν ονόματα και έχουμε εγκαταστήσει συστήματα παρακολούθησης. Και χάρη σε αυτό που κάνουμε εδώ, τα μέσα ενημέρωσης δεν έχουν σταματήσει να μιλούν για το στεγαστικό ζήτημα - κάτι που προσπαθούμε εδώ και τόσο καιρό να φέρουμε στην πολιτική ατζέντα», είπε στον Guardian.

Αυτή η εβδομάδα σηματοδότησε μια ακόμη σημαντική στιγμή για το αυθόρμητο κίνημα. Μετά τις πολυήμερες διαμαρτυρίες και τους καταυλισμούς που ξεπήδησαν σε ολόκληρη τη χώρα, μετά την έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι της, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε πρόωρες εκλογές, ως απάντηση στην απόρριψη από τα δεξιά κόμματα έκτακτης νομοθεσίας για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

Οι ακτιβιστές για τη στέγαση δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν την πίεση. «Η δύναμη του λαού σηματοδότησε την έναρξη μιας νέας εποχής», δήλωσε η Αλίθια δελ Ρίο, από την Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης, καθώς έκανε λόγο για σχέδια γενικής απεργίας τον Νοέμβριο. «Τώρα ξεκινά μια προεκλογική εκστρατεία που θα διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό από το στεγαστικό ζήτημα. Γι’ αυτό ρωτάμε τους βουλευτές: θα εισαγάγετε τα μέτρα που απαιτεί ο κόσμος - αυτά που ζητά η πλειονότητα των ψηφοφόρων σε όλα τα κόμματα - ή θα συνεχίσετε να είστε τα φερέφωνα της οικονομίας των εισοδηματιών;».

Η «σκιά» της ακροδεξιάς

Οι εκλογές, οι οποίες κανονικά δεν χρειαζόταν να διεξαχθούν πριν από τον Αύγουστο του 2027, αποτελούν ένα μεγάλο στοίχημα για τον Σάντσεθ. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το πιθανότερο αποτέλεσμα θα ήταν ένας δεξιός συνασπισμός μεταξύ του Λαϊκού Κόμματος και του ακροδεξιού, αντιμεταναστευτικού κόμματος Vox.

Όμως, καθώς η οργή φουντώνει για τα ενοίκια που έχουν αυξηθεί κατά 80% μέσα σε μία δεκαετία και το κόστος στέγασης που έχει αυξηθεί κατά 63%, οι διαμαρτυρίες προσφέρουν επίσης στον Σάντσεθ μια ευκαιρία να διατηρήσει στην εξουσία τον αριστερό συνασπισμό του.

«Η επίσπευση των εκλογών είναι ριψοκίνδυνη. Αλλά υπάρχει επίσης η αίσθηση ότι “τώρα είναι η στιγμή”», δήλωσε ο 36χρονος Αντόνιο Πριέτο, καθώς ο ίδιος και άλλοι εθελοντές μετέτρεπαν τη συνεχή ροή δωρεών τροφίμων σε γεύματα για όσους βρίσκονταν στον καταυλισμό της Μαδρίτης. «Αν περιμέναμε μέχρι το 2027, η δεξιά και η ακροδεξιά θα μας είχαν συντρίψει. Και τώρα, τουλάχιστον με αυτή τη δυναμική, δίνοντας έμφαση στη στέγαση, μπορούμε να έχουμε έστω και μια μικρή ελπίδα».

Ο Πριέτο είναι μεταξύ εκείνων που παρακολουθούν στενά τα κόμματα στα αριστερά των Σοσιαλιστών, ελπίζοντας ότι θα ενωθούν για να σχηματίσουν ένα ευρύ μέτωπο πριν από τις εκλογές. «Ελπίζω ότι αυτό που κάνουμε έχει πραγματικά περάσει το μήνυμα, ώστε τα κόμματα της Αριστεράς να συνειδητοποιήσουν ότι πρόκειται για ένα μεγάλο ζήτημα και να αρχίσουν να εργάζονται πάνω σε πραγματικές λύσεις», είπε.

«Ηθικό καθήκον»

Η έξωση της Αμπασκάλ, η οποία χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο και εκδιώχθηκε με φορείο από το σπίτι όπου είχε ζήσει για περισσότερες από επτά δεκαετίες, έφερε στο προσκήνιο την υποβόσκουσα εδώ και καιρό αγανάκτηση για την ολοένα βαθύτερη στεγαστική κρίση. Έφερε στο επίκεντρο τον έντονο ανταγωνισμό για κατοικίες σε ολόκληρη την Ισπανία, έναν ανταγωνισμό που φέρνει αντιμέτωπους τους ντόπιους κατοίκους με τα τουριστικά καταλύματα, τα επενδυτικά κεφάλαια και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Καθώς ένα κύμα οργής σάρωνε τη χώρα, η επενδυτική εταιρεία που αγόρασε το σπίτι της Αμπασκάλ δήλωσε ότι θα μπορούσε να επιστρέψει σε αυτό χωρίς να πληρώνει την αύξηση του ενοικίου κατά 230% που φέρεται να της είχε ζητήσει. Ωστόσο, οι διαμαρτυρίες και οι καταυλισμοί συνέχισαν να ενισχύονται, καθώς οι πολίτες απαιτούν αλλαγή.

Ο Πριέτο χαρακτήρισε τις κινητοποιήσεις «ηθικό καθήκον», δεδομένου ότι το ισπανικό Σύνταγμα αναγνωρίζει το δικαίωμα όλων σε «αξιοπρεπή και επαρκή στέγαση». «Αυτό που βλέπουμε είναι μια συστηματική παραβίαση του Συντάγματος… Επομένως, πρέπει να είμαστε εδώ», είπε.

Η αναπτυσσόμενη πόλη από σκηνές έχει προσελκύσει και επισκέπτες - κάποιοι για να τραβήξουν φωτογραφίες, άλλοι για να κάνουν ερωτήσεις και ορισμένοι για να προκαλέσουν. Ωστόσο, η συντριπτική πλειονότητα εκφράζει τη στήριξή της, δήλωσε ο Χουάν Βάθκεθ, από την Ένωση Στέγασης του Καραμπαντσέλ, μιας περιοχής στα νότια της Μαδρίτης. «Άνθρωποι όλων των ηλικιών έχουν σταματήσει για να μας ευχηθούν δύναμη, να μας φέρουν νερό και φαγητό και να μας πουν να συνεχίσουμε», είπε.

Το μεγάλο στοίχημα του κινήματος

Η πρόκληση τώρα είναι να μετατραπεί αυτό το κύμα υποστήριξης σε συγκεκριμένη αλλαγή. «Από τη μία πλευρά έχουμε μια δεξιά που εφαρμόζει πολιτικές εξαθλίωσης και επιτίθεται ευθέως στην εργατική τάξη», είπε ο Βάθκεθ. «Από την άλλη, όμως, ο Σάντσεθ και η κυβέρνησή του δεν έχουν στραφεί κατά των κερδών που αποκομίζουν οι κερδοσκόποι ιδιοκτήτες από τη δυστυχία μας».

Περιέγραψε τις επόμενες εβδομάδες, καθώς οι πολίτες σε ολόκληρη την Ισπανία προετοιμάζονται να ψηφίσουν, ως κρίσιμες. «Βασικά, αυτό που θέλουμε είναι να διοχετεύσουμε όλη αυτή την ενέργεια, ώστε να μην παραμείνει απλώς ως μια υποσημείωση σε έναν καταυλισμό που διήρκεσε μία εβδομάδα - να οργανωθούμε, να ασκήσουμε πίεση και να κατοχυρώσουμε τα δικαιώματά μας. Γνωρίζουμε ότι η οργάνωση της εργατικής τάξης είναι το μόνο μέσο για να υπερασπιστούμε τα συμφέροντά μας».

Ο 27χρονος Χόρχε Ρούμπιο δήλωσε ότι το μέγεθος των διαδηλώσεων ελπίζει πως κατέστησε σαφές σε όλους τι ακριβώς διακυβεύεται. «Αν δεν ψηφίσεις, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι τεράστιες. Μπορεί να καταλήξεις χωρίς σπίτι», είπε, αναφερόμενος στα ενοίκια για δωμάτια που αυξήθηκαν από τα 180 στα 700 ευρώ τον μήνα μέσα σε έξι χρόνια. «Είναι τρελό. Δεν είναι βιώσιμο. Μας επηρεάζει όλους», είπε.

Ήταν μεταξύ εκείνων που ελπίζουν ότι το κίνημα θα προχωρήσει ακόμη περισσότερο. «Η στέγαση δεν είναι μόνο πρόβλημα εδώ, είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα. Η επανάσταση πρέπει να φτάσει και σε αυτούς».

Διαβάστε ακόμη

Όσα συζήτησαν Μητσοτάκης και Ρούμπιο στο Μαξίμου - Τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών

Πέθανε η 87χρονη Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, σύμβολο του αγώνα για τη στέγη στην Ισπανία

Πόσο ρεαλιστικός είναι ο κίνδυνος μιας πανδημίας πνευμονικής πανώλης; Ειδικοί εξηγούν

«Δεν την εμπιστευόμαστε»: Γιατί οι προγραμματιστές αρχίζουν να γυρίζουν την πλάτη στην τεχνητή νοημοσύνη