Ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ: Τι αλλαγές φέρνει η ήττα Τραμπ για την Ευρώπη; Τα 5 σημεία-«κλειδιά»

Η επικράτηση των Δημοκρατικών σε Βουλή και Γερουσία και η ήττα του Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές, φαίνεται να αλλάζει τις ισορροπίες τόσο εντός των ΗΠΑ όσο και εκτός. Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να δώσουν μάχη κατά των αποφάσεων του Αμερικανού προέδρου και να ζητήσουν τη διερεύνηση κάθε υπόθεσης και κάθε ενέργειας που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών της διακυβέρνησης του. Ζητήματα όπως ο πόλεμος στο Ιράν, η λειτουργία του FBI και οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας του Αμερικανού προέδρου αναμένεται να μπουν στο στόχαστρο. 

Η νέα πολιτική ισορροπία στην Ουάσιγκτον δεν θα περιοριστεί, ωστόσο, στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Η Ευρώπη έχει σημαντικά συμφέροντα από τις εξελίξεις, καθώς επηρεάζονται άμεσα ζητήματα όπως η ενεργειακή κρίση, ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι διατλαντικές σχέσεις. Το Politico ξεχωρίζει πέντε πεδία στα οποία αναμένονται εξελίξεις.

1. Η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με την οργή του Τραμπ

Αναλυτές εκτιμούν ότι η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών ενδέχεται να οδηγήσει τον Τραμπ σε μεγαλύτερη σύγκρουση με την Ευρώπη.

«Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για περισσότερες εντάσεις και ακόμη μεγαλύτερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη», προειδοποίησε ο Γερμανός διπλωμάτης Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ.

Οι Δημοκρατικοί θα έχουν πλέον περισσότερες δυνατότητες να ασκήσουν πίεση στον πρόεδρο, αξιοποιώντας τις διαδικασίες έγκρισης των κρατικών δαπανών, εντείνοντας τις ακροάσεις και τις έρευνες στο Κογκρέσο και επιβάλλοντας αυστηρότερους όρους σε νομοσχέδια που επιθυμεί ο Λευκός Οίκος.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος διατηρεί σημαντικές συνταγματικές αρμοδιότητες στην εξωτερική πολιτική, τη διπλωματία, την εθνική ασφάλεια και το εμπόριο. Ο Τραμπ έχει ήδη διευρύνει την εξουσία του, αξιοποιώντας προεδρικά διατάγματα και αμφιλεγόμενες νομικές μεθοδεύσεις για να παρακάμπτει το Κογκρέσο.

«Ελέγχει τη στρατιωτική ισχύ, τους δασμούς και τις εμπορικές συμφωνίες. Διαθέτει επίσης το βήμα της προεδρίας. Ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί ελέγχουν και τα δύο σώματα, μπορεί να ασκήσει βέτο σε νομοσχέδια», δήλωσε ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Καμάλα Χάρις.

Το ενδεχόμενο νέας σύγκρουσης θεωρείται, επομένως, υπαρκτό. Ο Τραμπ ενδέχεται να θελήσει να αποδείξει ότι εξακολουθεί να έχει τον απόλυτο έλεγχο και ότι μπορεί να επιβάλλει τη βούλησή του στη διεθνή σκηνή. Η Ευρώπη βρίσκεται εδώ και καιρό στο στόχαστρό του, αλλά και στελεχών του κινήματος MAGA, τα οποία υποστηρίζουν ότι επιδιώκουν να τη «σώσουν από τον εαυτό της».

2. Ανάσα για την Ουκρανία, αλλά όχι άμεση λύση

Οι περισσότεροι κορυφαίοι Δημοκρατικοί έχουν υποστηρίξει σταθερά την αποστολή βοήθειας στην Ουκρανία, παρουσιάζοντας τη στήριξη του Κιέβου ως ζήτημα υπεράσπισης της δημοκρατίας και του διεθνούς δικαίου, αλλά και ως επιλογή που εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα ασφαλείας.

Ο αυξημένος ρόλος τους στο Κογκρέσο θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για ενίσχυση της ουκρανικής πλευράς. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα λάβει άμεσα την υποστήριξη που χρειάζεται.

«Μην περιμένετε άμεση σωτηρία για τον Ζελένσκι», σημείωσε η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια του βρετανικού ινστιτούτου μελετών Τσάταμ Χάους. Όπως εξήγησε, ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί αποφασίσουν να προωθήσουν περισσότερη βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης οικονομικής ενίσχυσης, θα χρειαστούν μήνες ή ακόμη και χρόνια μέχρι να υλοποιηθεί.

3. Μια ειρηνευτική συμφωνία στα μέτρα του Τραμπ

Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τράμπ ενδέχεται να αγνοήσει τις αντιδράσεις του Κιέβου και των Ευρωπαίων συμμάχων, προχωρώντας στην άρση κυρώσεων κατά της Ρωσίας και στην επανέναρξη επιχειρηματικών σχέσεων με τη Μόσχα.

«Μπορώ εύκολα να τον φανταστώ να το κάνει μονομερώς, δίνοντας εντολή στο αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να μην εφαρμόζει τις κυρώσεις και επιδιώκοντας περισσότερες ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία. Έχει συζητήσει με τον Πούτιν την επιστροφή των μεγάλων αμερικανικών εταιρειών στη ρωσική αγορά», ανέφερε.

Σε ό,τι αφορά το ΝΑΤΟ και τις απειλές για μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, ο Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ ενδέχεται να περιοριστεί περισσότερο στις δηλώσεις παρά στις πράξεις. Όπως σημείωσε, η αποχώρηση από τη Συμμαχία ή η σημαντική μείωση των αμερικανικών δυνάμεων δεν συγκεντρώνει υποστήριξη ούτε από τους Δημοκρατικούς ούτε από τους Ρεπουμπλικανούς στο Κογκρέσο.

4. Θα μειωθούν οι τιμές της ενέργειας;

Η πολιτική ανατροπή στις ΗΠΑ δεν συνεπάγεται αυτομάτως και αποκλιμάκωση των ενεργειακών τιμών. Τη Δευτέρα, οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση τους από τον Αύγουστο, ωστόσο το Μπρεντ, βασικό σημείο αναφοράς για τη διεθνή αγορά, εξακολουθούσε να διαπραγματεύεται στα 108 δολάρια το βαρέλι.

Εάν ο Τραμπ δεν καταφέρει να συνάψει συμφωνία ειρήνης με την Τεχεράνη, η οποία θα οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, το παρατεταμένο ενεργειακό σοκ αναμένεται να συνεχιστεί. Η άνοδος του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας επιβαρύνει ήδη την Ευρώπη και εντείνει την κρίση ακρίβειας, με πιθανές συνέπειες και για το πολιτικό σκηνικό των ευρωπαϊκών χωρών.

Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στις αερομεταφορές. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ράιαναιρ, Μάικλ Ο'Λίρι, προειδοποίησε ότι, χωρίς συμφωνία, ο κλάδος θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με «πραγματική κρίση» τον ερχόμενο Μάρτιο ή Απρίλιο.

Ο Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε δύσκολες επιλογές για το Ιράν: να επαναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ελπίζοντας ότι η Τεχεράνη θα υποχωρήσει ή ότι θα καταρρεύσει το θεοκρατικό καθεστώς, να κάνει ο ίδιος πίσω ή να αποσυρθεί από την προσπάθεια, ζητώντας από άλλες χώρες, όπως οι ευρωπαϊκές και οι ασιατικές, να αναλάβουν δράση.

Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να εκτοξεύσει ακόμη περισσότερο τις ενεργειακές τιμές και να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ωστόσο, το πολιτικό κόστος από την κρίση έχει ήδη καταγραφεί.

5. Σύγκρουση που θα οδηγήσει σε εσωτερικό πολιτικό χάος

Ένα ακόμη ενδεχόμενο είναι η πολιτική αντιπαράθεση στην Ουάσιγκτον να γίνει τόσο έντονη, ώστε να απορροφήσει μεγάλο μέρος του χρόνου και της ενέργειας τόσο του Τραμπ όσο και των Δημοκρατικών, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο ακόμη και την εξωτερική πολιτική.

Η πρώην αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις είχε προειδοποιήσει τον προηγούμενο μήνα, σε συνέντευξή της σε podcast, ότι οι Δημοκρατικοί δεν θα έπρεπε να επιχειρήσουν ξανά την παραπομπή του Τραμπ, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια κίνηση «όχι καλή ιδέα».

Από την πλευρά του, ο πρώην δήμαρχος του Σικάγο Ραμ Εμάνιουελ κάλεσε τους Δημοκρατικούς να αποφύγουν έναν ατέρμονο πολιτικό καβγά και να επικεντρωθούν σε νομοθετικές προτεραιότητες, όπως η αντιμετώπιση του κόστους ζωής, η αύξηση του ομοσπονδιακού κατώτατου μισθού και η θέσπιση νέων κανόνων δεοντολογίας για τα τρία σκέλη της αμερικανικής κυβέρνησης.

Παρά τις εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση, η Ουάσιγκτον σπάνια έχει καταφέρει να αποφύγει τις σφοδρές πολιτικές συγκρούσεις.

Μάλιστα, σύμφωνα με τον Τζον Φ. Χάρις του «Politico», η αντιπαράθεση αναμένεται να επεκταθεί και στο εσωτερικό των δύο μεγάλων κομμάτων. Όπως επισημαίνει, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί καλούνται να αποφασίσουν πώς θα παρουσιαστούν στους ψηφοφόρους στη μετατραμπική εποχή, γεγονός που προμηνύει νέες εσωκομματικές διαμάχες.

Για την Ευρώπη, επομένως, το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών δεν σημαίνει απαραίτητα αλλαγή πορείας στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Αντίθετα, μπορεί να φέρει περισσότερη αβεβαιότητα, καθώς ο Τραμπ θα εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές εξουσίες, ενώ το Κογκρέσο θα επιχειρεί να περιορίσει και να ελέγξει τις κινήσεις του.

Διαβάστε ακόμη

Ποιος είναι ο Κρις Πάπας: Από το Λιβάδι Ολύμπου, στο εστιατόριο στο Μάντσεστερ και στη Γερουσία

Αλλάζουν όλα στην αιμοδοσία στα νοσοκομεία - Ποιος είναι ο «Επόπτης» που θα παρακολουθεί τα αποθέματα

Νέα κυβερνοεπίθεση στη Γαλλία: Χάκερ «έγδυσαν» τράπεζα - Απάτη 133 εκατ. δολαρίων με κρυπτονομίσματα

Bill Gates: Τα 4 επαγγέλματα που «αντέχουν» στην AI