COP31: Προειδοποίηση ΟΗΕ για «νέα εποχή» ακραίων κλιματικών φαινομένων λόγω El Nino
Ο Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τους ηγέτες να επιταχύνουν τη μείωση εκπομπών και τη δίκαιη μετάβαξη από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ η έκθεση του WMO καταγράφει νέα ανησυχητικά ρεκόρ για ωκεανούς, στάθμη θάλασσας και αέρια θερμοκηπίου.🕛 χρόνος ανάγνωσης: 6 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό
Με μια ηχηρή προειδοποίηση για την κλιματική κρίση άνοιξε η COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας, καθώς ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε ότι ο πλανήτης έχει εισέλθει σε μια «νέα εποχή» ακραίων κλιματικών φαινομένων.
Το μήνυμα του ΟΗΕ έρχεται την ώρα που ένα El Nino «εξαιρετικών διαστάσεων» συναντά έναν πλανήτη ήδη υπερθερμασμένο από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Ο Γκουτέρες κάλεσε τους ηγέτες που συμμετέχουν στη διάσκεψη να αντιμετωπίσουν την κατάσταση με σοβαρότητα, επιταχύνοντας τη μείωση των εκπομπών, τη δίκαιη απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα και τη χρηματοδότηση των πιο ευάλωτων χωρών.
Στην COP31 αναμένονται εκπρόσωποι σχεδόν 200 χωρών, ενώ περισσότερα από 70 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων έχουν επιβεβαιώσει τη συμμετοχή τους σε ειδικές συνεδριάσεις υψηλού επιπέδου την Τετάρτη 11 και την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου. Την προεδρία της διάσκεψης έχει ο Τούρκος υπουργός Περιβάλλοντος, Μουράτ Κουρούμ, ενώ τις διαπραγματεύσεις θα καθοδηγήσει ο Αυστραλός υπουργός για την Κλιματική Αλλαγή και την Ενέργεια, Κρις Μπόουεν.
«Τα ρεκόρ συνεχίζουν να σπάνε»
Ο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι τα κλιματικά ρεκόρ συνεχίζουν να καταρρίπτονται, ενώ το ανθρώπινο κόστος αυξάνεται. Όπως τόνισε, οι συνέπειες πλήττουν πρώτα και βαρύτερα εκείνους που έχουν τη μικρότερη ευθύνη για την κρίση.
Η προειδοποίηση συμπίπτει με τη δημοσίευση της επικαιροποίησης του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) για την κατάσταση του κλίματος το 2026, η οποία παρουσιάστηκε με την έναρξη της COP31. Η τελική έκθεση για το παγκόσμιο κλίμα του 2026 αναμένεται να δημοσιευθεί τον Μάρτιο του 2027.
Η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστ Σάουλο, περιέγραψε το El Nino ως «πολλαπλασιαστή κινδύνων». Σύμφωνα με την ίδια, δεν προσθέτει νέο θερμικό φορτίο στον πλανήτη, αλλά απελευθερώνει θερμότητα από τους ωκεανούς, οι οποίοι έχουν ήδη φτάσει στις υψηλότερες θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί.
Η Σάουλο προειδοποίησε ότι κύματα καύσωνα, τροπικοί κυκλώνες και καταιγίδες εντείνονται ταχύτερα απ’ ό,τι προέβλεπαν τα ιστορικά δεδομένα. Μέσα στη χρονιά, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι εκτέθηκαν σε ακραία, ανυπόφορη ζέστη.
Νέα ρεκόρ σε θερμοκρασίες, ωκεανούς και στάθμη θάλασσας
Η έκθεση του WMO αναφέρει ότι τα τελευταία 12 χρόνια ήταν, το καθένα ξεχωριστά, τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί, ενώ τα τέσσερα πιο πρόσφατα καταλαμβάνουν τις πρώτες θέσεις. Για την περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου 2026, η μέση παγκόσμια επιφανειακή θερμοκρασία ήταν περίπου 1,47 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τον προβιομηχανικό μέσο όρο.
Το επίπεδο αυτό είναι πιθανό να αυξηθεί περαιτέρω έως το τέλος του έτους, λόγω της ενίσχυσης του El Nino, που σύμφωνα με τις προβλέψεις αναμένεται να φτάσει έως τον Δεκέμβριο στην υψηλότερη ένταση που έχει καταγραφεί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, οι μετρήσεις της θερμότητας στους ωκεανούς και οι δορυφορικές παρατηρήσεις δείχνουν επιτάχυνση του ρυθμού με τον οποίο το γήινο σύστημα συσσωρεύει θερμότητα. Το 2025 καταγράφηκε το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της παρακολούθησης το 1960, ενώ τα προκαταρκτικά στοιχεία για την περίοδο Ιανουαρίου - Ιουλίου 2026 δείχνουν νέο ρεκόρ.
Το περιεχόμενο θερμότητας των ωκεανών στα πρώτα 2.000 μέτρα βάθους έφτασε επίσης το 2025 στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί και, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά δεδομένα έως τον Ιούλιο, συνέχισε να αυξάνεται το 2026. Η θέρμανση αυτή ενισχύει τις τροπικές και υποτροπικές καταιγίδες, επιταχύνει την απώλεια θαλάσσιου πάγου στις πολικές περιοχές και συμβάλλει, μαζί με το λιώσιμο των χερσαίων πάγων, στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Το 2026 η μέση παγκόσμια στάθμη της θάλασσας έφτασε σε ιστορικό υψηλό. Οι μήνες Ιούνιος, Ιούλιος και Αύγουστος 2026 κατέγραψαν τις υψηλότερες τιμές από την έναρξη των δορυφορικών μετρήσεων το 1993. Η απότομη αύξηση μπορεί να συνδέεται με μεταβολές που σχετίζονται με την εξέλιξη του El Nino, μεταξύ των οποίων και η μετατόπιση βροχοπτώσεων από την ξηρά προς τον ωκεανό στον δυτικό τροπικό Ειρηνικό.
Ανησυχία και για τα αέρια του θερμοκηπίου
Το κλιματικό δελτίο της COP31 περιλαμβάνει και νέα δεδομένα για τα αέρια του θερμοκηπίου. Το 2025 καταγράφηκε νέο ρεκόρ συγκεντρώσεων: το διοξείδιο του άνθρακα αυξήθηκε κατά 53% σε σχέση με το 1750, από περίπου 278 μέρη ανά εκατομμύριο σε περίπου 426,8 ppm.
Οι μέσες παγκόσμιες συγκεντρώσεις μεθανίου αυξήθηκαν κατά 167% σε σχέση με το 1750, από 729 μέρη ανά δισεκατομμύριο σε 1.948 ppb το 2025. Το υποξείδιο του αζώτου αυξήθηκε κατά 26%, από 270 ppb σε 339,1 ppb. Μετρήσεις από σταθμούς αναφοράς δείχνουν περαιτέρω αύξηση και το 2026.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο πρόεδρος της COP31 Μουράτ Κουρούμ δήλωσε ότι η φετινή διάσκεψη πρέπει να γίνει η «COP της εφαρμογής», με στόχο να κλείσει το χάσμα ανάμεσα στις δεσμεύσεις των διαπραγματεύσεων και τις απτές βελτιώσεις στη ζωή των ανθρώπων.
Οι ευάλωτες χώρες στο επίκεντρο
Η συζήτηση στην Αττάλεια αναμένεται να επικεντρωθεί και στη χρηματοδότηση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ένα ζήτημα που παραμένει ιδιαίτερα δύσκολο στις διεθνείς διαπραγματεύσεις. Ο Γκουτέρες επέμεινε ότι οι ηγέτες πρέπει να προσφέρουν τους οικονομικούς πόρους και τις εγγυήσεις προστασίας που χρειάζονται οι πιο ευάλωτες χώρες.
Το καταστροφικό επεισόδιο κατάρρευσης πάγου και βράχων και οι ξαφνικές πλημμύρες στο Νεπάλ αναφέρονται ως παράδειγμα των σύνθετων κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι κοινότητες σε ορεινές περιοχές, οι οποίες είναι εύθραυστες και θερμαίνονται. Εκπρόσωποι της νεπαλέζικης αντιπροσωπείας υπογράμμισαν ότι η COP31 δεν μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς να τεθούν σε προτεραιότητα τα ζητήματα των βουνών.
Υπάρχει, πάντως, και ένα θετικό στοιχείο στην έκθεση: ο αριθμός των χωρών που δηλώνουν ότι διαθέτουν συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για πολλαπλούς κινδύνους αυξήθηκε από 56 το 2015 σε 136 το 2025.
Το βασικό μήνυμα της έναρξης της COP31 είναι σαφές: οι επιστημονικοί δείκτες επιδεινώνονται, τα ακραία φαινόμενα γίνονται εντονότερα και οι αποφάσεις των κυβερνήσεων θα κρίνουν πόσο γρήγορα θα μειωθούν οι εκπομπές και πόση προστασία θα έχουν οι κοινωνίες που ήδη βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης.
Θα υπάρξουν εξελίξεις για την Ουκρανία στο Άμπου Ντάμπι; Διεθνολόγος εξηγεί τι αναμένουμε στις τριμερείς συνομιλίες
Η Ελλάδα αποκτά «μάτια» στο Διάστημα: Το σχέδιο για 28 δορυφόρους και η νέα εποχή των Ενόπλων Δυνάμεων
Η ενημέρωση των ευγενικών Γάλλων, το τεφτέρι του Μαξίμου και οι λογαριασμοί της Pizza Fan
Έντονο παρασκήνιο με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης: Οι επόμενες κινήσεις της Αθήνας, ο ρόλος του Παρισιού και τα κλειστά χαρτιά της Άγκυρας
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr
