Πολικός στρόβιλος: Πρόωρη κατάρρευση ρεκόρ πάνω από την Αρκτική - Τι σημαίνει για τον χειμώνα στην Ευρώπη
Το φαινόμενο καταγράφηκε πολύ νωρίτερα από το σύνηθες, όμως οι μετεωρολογικές εκτιμήσεις δεν δείχνουν αυτόματα ακραίο ψύχος στην Ευρώπη στις αρχές Δεκεμβρίου🕛 χρόνος ανάγνωσης: 6 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Ένα ασυνήθιστα πρώιμο επεισόδιο αποδυνάμωσης του πολικού στροβίλου πάνω από την Αρκτική βρίσκεται στο επίκεντρο των μετεωρολογικών αναλύσεων, καθώς μπορεί να επηρεάσει την εξέλιξη του χειμώνα στην Ευρώπη. Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, είναι αν η «κατάρρευση» του στροβίλου σημαίνει άμεσα παγωνιά και χιόνια σε χαμηλά υψόμετρα. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η απάντηση είναι πιο σύνθετη: το φαινόμενο είναι σημαντικό, αλλά δεν οδηγεί αυτομάτως σε ακραίο χειμωνιάτικο σκηνικό.
Σύμφωνα με το Geopop, μεταξύ 10 και 12 Νοεμβρίου 2026 ο στρατοσφαιρικός πολικός στρόβιλος υπέστη αιφνίδια κατάρρευση, σε χρόνο που χαρακτηρίζεται ιστορικά πρόωρος. Η ίδια ανάλυση αναφέρει ότι, από την έναρξη των σύγχρονων μετρήσεων το 1958, δεν είχε καταγραφεί τόσο πρώιμη διάσπαση του συγκεκριμένου συστήματος. Το προηγούμενο σχετικό όριο τοποθετούνταν στις 28 Νοεμβρίου.
Άλλες αναφορές, όπως του Focus.it και του RaiNews, περιγράφουν το φαινόμενο κυρίως ως ασυνήθιστη εξασθένηση ή σημαντική διαταραχή του πολικού στροβίλου, με τους μετεωρολόγους να παρακολουθούν αν και σε ποιο βαθμό θα επηρεαστεί ο καιρός κοντά στην επιφάνεια. Η διαφοροποίηση στη διατύπωση είναι κρίσιμη: η διαταραχή στη στρατόσφαιρα δεν μεταφράζεται πάντα σε άμεση αλλαγή του καιρού στην Ευρώπη.
Τι είναι ο πολικός στρόβιλος
Ο πολικός στρόβιλος είναι μια μεγάλη κυκλοφορία ψυχρών ανέμων που σχηματίζεται πάνω από τον Βόρειο Πόλο, στη στρατόσφαιρα, περίπου στα 30 χιλιόμετρα ύψος. Κατά κανόνα, αυτή την περίοδο του έτους περιστρέφεται από τα δυτικά προς τα ανατολικά και συγκρατεί τον πιο ψυχρό αέρα στις υψηλές γεωγραφικές ζώνες.
Όταν η κυκλοφορία αυτή διαταράσσεται έντονα, μπορεί να σημειωθεί αιφνίδια στρατοσφαιρική θέρμανση, γνωστή ως Sudden Stratospheric Warming ή SSW. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι άνεμοι γύρω από τον στρόβιλο μπορεί να εξασθενήσουν ή ακόμη και να αντιστραφούν, από δυτικοί σε ανατολικοί. Αυτό είναι το στοιχείο που συνδέεται συχνά με αυξημένη πιθανότητα εισβολών ψυχρού αέρα προς την Ευρώπη.
Στην περίπτωση του φετινού Νοεμβρίου, το Geopop αναφέρει ότι οι ζωνικοί άνεμοι στις 60 μοίρες βόρειου γεωγραφικού πλάτους άρχισαν να πνέουν από ανατολικά προς δυτικά, διαμορφώνοντας συνθήκες μεγάλου αιφνίδιου στρατοσφαιρικού θερμού επεισοδίου. Η εξέλιξη αποδίδεται σε δύο ισχυρά πλανητικά κύματα που ανέβηκαν από τα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας, με αντικυκλωνικούς σχηματισμούς πάνω από την Αλάσκα και ανάμεσα στη Σκανδιναβία και τη Ρωσία.
Γιατί δεν σημαίνει απαραίτητα άμεσο ψύχος
Παρότι τέτοια επεισόδια μπορούν να έχουν συνέπειες στον χειμερινό καιρό, η επίδρασή τους δεν είναι ούτε άμεση ούτε βέβαιη. Για να αλλάξει ουσιαστικά ο καιρός στις μέσες γεωγραφικές ζώνες, η διαταραχή της στρατόσφαιρας πρέπει να «κατέβει» προς την τροπόσφαιρα, το στρώμα της ατμόσφαιρας όπου σχηματίζονται τα σύννεφα, οι βροχές και οι κακοκαιρίες.
Το Geopop σημειώνει ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η διαταραχή ήταν πολύ σύντομη και δεν κατάφερε να μεταφερθεί αποτελεσματικά στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Οι δυτικοί άνεμοι στη στρατόσφαιρα φέρεται να επανήλθαν γρήγορα και ο πολικός στρόβιλος μπήκε σε φάση ταχείας ανασυγκρότησης.
Στο ίδιο συμπέρασμα συγκλίνουν, κατά την ιταλική ανάλυση, τα στοιχεία μέσων Νοεμβρίου και οι προβολές διεθνών προγνωστικών κέντρων, όπως ECMWF, GFS και AIFS, που δείχνουν ενίσχυση της δομής του στροβίλου στις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου. Σε αυτό το σενάριο, η κυκλοφορία παραμένει περισσότερο δυτική, από τον Ατλαντικό προς την Ευρώπη, περιορίζοντας τις καθόδους πολύ ψυχρών αερίων μαζών προς τη Μεσόγειο.
Οι εκτιμήσεις για την Ευρώπη
Για την Ευρώπη, οι διαθέσιμες προβλέψεις δεν δείχνουν εικόνα ακραίου χειμώνα. Το Focus.it αναφέρει ότι, γενικά, αναμένονται θερμοκρασίες έως και δύο βαθμούς πάνω από τον εποχικό μέσο όρο σε τμήματα της Ευρώπης, ιδίως στη νότια περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας. Παράλληλα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Copernicus που επικαλείται το ίδιο μέσο, ψυχρές εισβολές αρκτικής προέλευσης είναι πιθανές, αλλά όχι δεδομένες.
Για τη βορειοανατολική Ευρώπη αναφέρονται πιθανά διαστήματα έντονου ψύχους, ενώ για τις νοτιοδυτικές περιοχές οι θερμοκρασίες ενδέχεται να κινηθούν ένα έως δύο βαθμούς πάνω από τα κανονικά επίπεδα. Οι χιονοπτώσεις, με βάση την ίδια πηγή, αναμένεται να ευνοήσουν κυρίως τις ορεινές περιοχές της βόρειας Ιταλίας, με μικρότερες πιθανότητες για φαινόμενα σε χαμηλότερα υψόμετρα.
Το RaiNews, επικαλούμενο τον Adam Scaife του βρετανικού Met Office, επισημαίνει ότι μια σημαντική διαταραχή αναπτύσσεται ήδη τον Νοέμβριο, πολύ νωρίτερα από την περίοδο κατά την οποία τέτοια φαινόμενα είναι πιο συνηθισμένα. Ο ίδιος σημειώνει ότι αν οι άνεμοι στραφούν από ανατολικά, η Ευρώπη μπορεί τον χειμώνα να γίνει ξαφνικά πολύ ψυχρή. Αυτό, όμως, περιγράφεται ως πιθανότητα και όχι ως βέβαιη πρόγνωση.
Ο ρόλος του El Nino και η αβεβαιότητα
Στις πιθανές αιτίες της φετινής διαταραχής εξετάζεται και η επίδραση του El Nino, του κλιματικού φαινομένου που συνδέεται με θερμότερα νερά στον τροπικό Ειρηνικό και μπορεί να μεταβάλει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία. Το Focus.it αναφέρει ότι οι χειμώνες με El Nino συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα αιφνίδιων στρατοσφαιρικών θερμάνσεων και ψυχρότερων χειμώνων σε βόρειες περιοχές της Ευρώπης.
Το Copernicus, σύμφωνα με την ίδια πηγή, επισημαίνει ότι το προβλεπόμενο μοτίβο βροχοπτώσεων εμφανίζει πολλά χαρακτηριστικά της επίδρασης του El Nino. Ωστόσο, το ευρωπαϊκό μοντέλο ECMWF φέρεται να εκτιμά ότι, ακόμη και αν υπάρξει ουσιαστική αντιστροφή των ανέμων, αυτή θα είναι σχετικά ασθενής και προσωρινή, με λήξη ήδη έως τον Δεκέμβριο.
Το πιο πιθανό σενάριο για τις αρχές Δεκεμβρίου, με βάση τις διαθέσιμες αναλύσεις, δεν είναι ένα παρατεταμένο ακραίο κύμα ψύχους, αλλά μια κυκλοφορία όπου οι ατλαντικές ροές θα έχουν ισχυρό ρόλο. Παρ’ όλα αυτά, οι μετεωρολόγοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο σύντομων ψυχρών επεισοδίων, εφόσον η ατμοσφαιρική κυκλοφορία το επιτρέψει.
Τι δείχνουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις: Η κολλημένη βελόνα και η «βόμβα» της ακρίβειας
Απίστευτες σκηνές με πυροβολισμούς και καταδίωξη μέσα στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
«Αδιανόητη» η στάση της Αιγύπτου: Η Γενί Ακίτ για την απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου
Το GTA 6 έσπασε ρεκόρ 28 ετών: Βαθμολογήθηκε ως το κορυφαίο παιχνίδι όλων των εποχών
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr
δημοφιλές τώρα: 



