Ξεφυλλίζοντας... τέσσερα βιβλία που μιλούν για όσα κρύβουμε, θυμόμαστε και διεκδικούμε

Ο Χαρούκι Μουρακάμι επιστρέφει με την «Πόλη και τα αβέβαια τείχη της», ένα μυθιστόρημα που συγκεντρώνει πολλά από τα στοιχεία που έχουν κάνει το έργο του τόσο αναγνωρίσιμο, όπως τη μοναξιά, τη μνήμη, τον έρωτα, τα όνειρα και εκείνη τη λεπτή γραμμή που χωρίζει την πραγματικότητα από έναν άλλο, παράξενο κόσμο. Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε μετάφραση του Βασίλη Κιμούλη.420013_1Στην αρχή της ιστορίας συναντάμε έναν έφηβο που ερωτεύεται ένα κορίτσι. Εκείνη του μιλά για μια μυστηριώδη πόλη, κλεισμένη πίσω από ψηλά τείχη, όπου υποστηρίζει πως βρίσκεται ο πραγματικός της εαυτός. Ο έρωτάς τους μένει ανολοκλήρωτος και το κορίτσι εξαφανίζεται από τη ζωή του. Η ανάμνησή της, ωστόσο, συνεχίζει να τον ακολουθεί για χρόνια. Κάποια στιγμή ο ήρωας καταφέρνει να περάσει στην πόλη που του είχε περιγράψει. Πρόκειται για έναν τόπο όπου όλα λειτουργούν διαφορετικά. Όποιος μπαίνει πρέπει να αποχωριστεί τη σκιά του, ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει και σε μια βιβλιοθήκη φυλάσσονται παλιά όνειρα. Εκεί ο πρωταγωνιστής συναντά ξανά τη γυναίκα που αγάπησε, μόνο που εκείνη πλέον δεν τον αναγνωρίζει.Στη συνέχεια ο ήρωας επιστρέφει στον πραγματικό κόσμο. Εχει πια μεγαλώσει και, ύστερα από χρόνια εργασίας σε μια εταιρεία που σχετίζεται με τον χώρο του βιβλίου, αποφασίζει να αλλάξει ζωή. Αναλαμβάνει τη διεύθυνση μιας βιβλιοθήκης σε μια μικρή ορεινή πόλη. Εκεί γνωρίζει τον κύριο Κογιάσου, τον προηγούμενο διευθυντή, καθώς και έναν ιδιαίτερο νεαρό επισκέπτη της βιβλιοθήκης, που φορά συνεχώς μια μπλούζα με το «Yellow Submarine». Σταδιακά, το παρελθόν, το παρόν και ο κόσμος της περιτειχισμένης πόλης αρχίζουν να συνδέονται.Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί αυτή την ιστορία για να μιλήσει κυρίως για την απώλεια και για όσα μένουν μέσα μας ακόμη κι όταν έχουν περάσει πολλά χρόνια. Η μνήμη γίνεται ταυτόχρονα καταφύγιο και παγίδα, ενώ ο ήρωας προσπαθεί να καταλάβει ποια ζωή είναι πραγματικά δική του και αν μπορεί να προχωρήσει αφήνοντας πίσω έναν έρωτα που τον σημάδεψε.Η «Πόλη και τα αβέβαια τείχη της» είναι ένα βαθιά ψυχολογικό μυθιστόρημα, γεμάτο βιβλιοθήκες, όνειρα, παράλληλους κόσμους και μοναχικούς ανθρώπους. Ο Χαρούκι Μουρακάμι επιστρέφει στα αγαπημένα του θέματα και αναρωτιέται, τελικά, πόσο εύκολο είναι να ξεχωρίσουμε την πραγματικότητα από όσα δημιουργούν η μνήμη, η επιθυμία και η ανάγκη μας να κρατήσουμε ζωντανά αυτά που κάποτε χάσαμε.Η οικογένεια, η ενηλικίωση και η τέχνη του αυτοσαρκασμούΣτο «Ας πούμε πως είμαι εγώ», η Βερόνικα Ράιμο κοιτάζει πίσω στα παιδικά και εφηβικά της χρόνια και αφηγείται την ιστορία της με έναν τρόπο που απέχει πολύ από μια συνηθισμένη αυτοβιογραφία. Η Ιταλίδα συγγραφέας επιστρέφει στην οικογένεια, στους πρώτους έρωτες, στις ανασφάλειες και στις δύσκολες στιγμές της ζωής της, χρησιμοποιώντας ως βασικό της όπλο το χιούμορ. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δώμα, σε μετάφραση της Δήμητρας Δότση.Στο κέντρο βρίσκεται η ίδια η Βερόνικα και μια οικογένεια γεμάτη έντονους χαρακτήρες. Ο πατέρας είναι υποχόνδριος, η μητέρα παρεμβατική και ελεγκτική, ενώ ο μεγαλύτερος αδελφός συχνά τραβά πάνω του την προσοχή. Η μικρή Βερόνικα προσπαθεί να βρει τον δικό της χώρο μέσα σε αυτό το περιβάλλον και καταφεύγει στη φαντασία, στα ψέματα και στις ιστορίες που δημιουργεί για να ξεφύγει από όσα την πιέζουν.Η συγγραφέας παίρνει πραγματικά γεγονότα από τη ζωή της και τα μετατρέπει σε λογοτεχνία. Παίζει συνεχώς με το ερώτημα πόσο αληθινά είναι όσα θυμόμαστε και πόσο τα αλλάζουμε κάθε φορά που επιστρέφουμε σε αυτά. Ακόμη και ο αρχικός ιταλικός τίτλος, «Niente di Vero», παίζει με την έννοια της αλήθειας και με το όνομα της συγγραφέας. Η Ράιμο, άλλωστε, αντιμετωπίζει με ειρωνεία ακόμη και την ιδέα ότι μια αυτοβιογραφία μπορεί να παρουσιάσει έναν άνθρωπο ακριβώς όπως είναι.Το μεγάλο χαρακτηριστικό του βιβλίου είναι το χιούμορ. Η συγγραφέας σαρκάζει πρώτα απ’ όλα τον εαυτό της και στη συνέχεια την οικογένεια, τις σχέσεις, τη λογοτεχνία, ακόμη και καταστάσεις που συνήθως αντιμετωπίζονται με μεγάλη σοβαρότητα. Ο θάνατος του πατέρα της, ένας χωρισμός, μια άμβλωση, οι δυσκολίες της ενηλικίωσης και οι σχέσεις ανάμεσα στα δύο φύλα υπάρχουν μέσα στην ιστορία, χωρίς το βιβλίο να γίνεται βαρύ. Το αστείο και το συγκινητικό βρίσκονται συχνά δίπλα - δίπλα.Παράλληλα, η Ράιμο μιλά για τη θηλυκή πλευρά ενός ατόμου, τις κοινωνικές προσδοκίες γύρω από τη μητρότητα, την ανεξαρτησία και την ελευθερία μιας γυναίκας να καθορίσει μόνη τη ζωή της. Μιλά ακόμη για τη συγγραφή και σατιρίζει την ιδέα ότι η λογοτεχνία μπορεί πάντα να μας θεραπεύσει ή να μας κάνει καλύτερους ανθρώπους. Το «Ας πούμε πως είμαι εγώ», το οποίο ήταν υποψήφιο για το διεθνές βραβείο Booker 2024, καταφέρνει μέσα από τον αυτοσαρκασμό της Βερόνικα Ράιμο να κάνει τον αναγνώστη ν' αναγνωρίσει κάτι και από τη δική του ζωή.Ποιος αποφασίζει τελικά για τα δικαιώματα των σεξεργαζομένων;Οι Molly Smith και Juno Mac καταπιάνονται με ένα από τα πιο σύνθετα και διχαστικά ζητήματα του σύγχρονου φεμινισμού. Στο βιβλίο «Εξεγερμένες πόρνες: Ο αγώνας για τα δικαιώματα των σεξεργαζομένων» επιχειρούν να εξετάσουν τη σεξεργασία κυρίως ως ζήτημα εργασιακών και ανθρώπινων δικαιωμάτων. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εκτός Γραμμής, σε μετάφραση της Αθηνάς Μιχαλακέα.Οι δύο συγγραφείς είναι και οι ίδιες σεξεργαζόμενες και ακτιβίστριες. Αντί να αφηγηθούν προσωπικές ιστορίες, επιλέγουν να εξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικά κράτη αντιμετωπίζουν νομικά τη σεξεργασία και τι συνέπειες έχουν αυτές οι πολιτικές στη ζωή των ανθρώπων που εργάζονται στον χώρο. Βασική τους θέση είναι ότι η σχετική συζήτηση χρειάζεται να λαμβάνει σοβαρά υπόψη τη φωνή των ίδιων των σεξεργαζομένων.Το βιβλίο εξετάζει διαφορετικά μοντέλα. Ξεκινά από τη μερική ποινικοποίηση που εφαρμόζεται στη Μεγάλη Βρετανία, περνά στην πλήρη ποινικοποίηση που συναντάται σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Νότια Αφρική και η Κένυα και στη συνέχεια αναλύει το λεγόμενο σουηδικό ή σκανδιναβικό μοντέλο, στο οποίο ποινικοποιείται κυρίως η αγορά σεξ. Παρουσιάζονται επίσης τα συστήματα ρύθμισης που εφαρμόζονται στη Γερμανία και την Ολλανδία, καθώς και η περίπτωση της Νέας Ζηλανδίας. Οι συγγραφείς αποφεύγουν να παρουσιάσουν οποιοδήποτε μοντέλο ως μια εύκολη ή απόλυτη λύση. Η Smith και η Mac ξεκαθαρίζουν επίσης τι δεν προσπαθούν να κάνουν. Δεν παρουσιάζουν τη σεξεργασία ως κάτι απαραίτητα «ενδυναμωτικό», ούτε υποστηρίζουν ότι ο συγκεκριμένος χώρος είναι απαλλαγμένος από σεξισμό, μισογυνισμό, εκμετάλλευση ή βία. Αντίθετα, οι επιθέσεις, οι συλλήψεις, οι φυλακίσεις, οι εξώσεις και οι απελάσεις βρίσκονται στο κέντρο της προβληματικής τους.Εκεί όπου το βιβλίο παίρνει ξεκάθαρη θέση είναι απέναντι στην ποινικοποίηση. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι πολλές πολιτικές που παρουσιάζονται ως μέτρα προστασίας μπορούν στην πράξη να κάνουν τους σεξεργαζομένους περισσότερο ευάλωτους, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μετανάστριες, τρανς άτομα, ανθρώπους που ζουν στη φτώχεια ή αντιμετωπίζουν εξαρτήσεις. Παράλληλα, συνδέουν τη συζήτηση με μεγαλύτερα ζητήματα, όπως τα σύνορα, η μετανάστευση, η φτώχεια, ο καπιταλισμός και η έμφυλη ανισότητα.Οι «Εξεγερμένες πόρνες» είναι τελικά ένα πολιτικό και φεμινιστικό βιβλίο που ζητά να μετατοπιστεί η συζήτηση από το αν η σεξεργασία θεωρείται ηθικά σωστή ή λάθος στο τι συμβαίνει πραγματικά στους ανθρώπους που την ασκούν. Και κυρίως θέτει ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα: Μπορούν να σχεδιάζονται πολιτικές για τους σεξεργαζομένους χωρίς να ακούγονται πρώτα οι ίδιοι;Ο Ζοέλ Ντικέρ επιστρέφει με ένα θρίλερ γεμάτο μυστικά και ανατροπέςΟ Ζοέλ Ντικέρ, ένας από τους πιο δημοφιλείς συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας των τελευταίων χρόνων, επιστρέφει με το «Άγριο ζώο», ένα ψυχολογικό θρίλερ γεμάτο μυστικά, εμμονές και ανατροπές. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη, σε μετάφραση του Γιάννη Στρίγκου, και ξεκινά από μια ένοπλη ληστεία που γίνεται στη Γενεύη στις 2 Ιουλίου 2022. Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκονται δύο ζευγάρια. Η Σοφί και ο Αρπάντ Μπράουν μοιάζουν να έχουν την τέλεια ζωή. Είναι νέοι, όμορφοι και οικονομικά άνετοι, ζουν σε μια πολυτελή έπαυλη έξω από τη Γενεύη και προς τα έξω δίνουν την εικόνα μιας ευτυχισμένης οικογένειας. Η Σοφί είναι δικηγόρος και ο Αρπάντ εργάζεται σε μεγάλη ιδιωτική τράπεζα.Λίγα χιλιόμετρα μακριά ζουν οι φίλοι τους, η Καρίν και ο Γκρεγκ. Η δική τους καθημερινότητα είναι πολύ διαφορετική. Η Καρίν αισθάνεται κουρασμένη και βλέπει στη Σοφί όλα όσα θα ήθελε ίσως να έχει η ίδια. Ο Γκρεγκ, ένας αστυνομικός με καλή επαγγελματική φήμη, αρχίζει να γοητεύεται όλο και περισσότερο από τη Σοφί. Η έλξη αυτή σύντομα μετατρέπεται σε εμμονή και εκείνος φτάνει στο σημείο να την παρακολουθεί ακόμη και στις πιο προσωπικές στιγμές της.Την ίδια στιγμή, ένας άγνωστος άνδρας εμφανίζεται γύρω από το σπίτι των Μπράουν. Γνωρίζει πράγματα από το παρελθόν τους και ετοιμάζει ένα παράξενο δώρο για τα τεσσαρακοστά γενέθλια της Σοφί. Καθώς η ιστορία προχωρά, γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι η τέλεια εικόνα της οικογένειας Μπράουν κρύβει αρκετά μυστικά. Ο Ντικέρ συνδέει σταδιακά όλους τους χαρακτήρες με τη μεγάλη ληστεία ενός κοσμηματοπωλείου της Γενεύης. Η αφήγηση κινείται μπρος και πίσω στον χρόνο και κάθε κεφάλαιο αποκαλύπτει ένα ακόμη κομμάτι του παζλ. Παράλληλα, η αντίστροφη μέτρηση προς τη ληστεία ενισχύει την αγωνία και κρατά τον αναγνώστη σε συνεχή εγρήγορση.Το «Άγριο ζώο» δεν είναι μόνο ένα βιβλίο για ένα έγκλημα. Ο Ντικέρ εξετάζει τη ζήλια, την επιθυμία, την εμμονή, την ανάγκη για μια διαφορετική ζωή και όλα όσα οι άνθρωποι προσπαθούν να κρύψουν ακόμη και από τους πιο κοντινούς τους ανθρώπους. Πίσω από την εικόνα της τέλειας ζωής, όλοι οι ήρωες έχουν μια άλλη πλευρά. Και όσο η ληστεία πλησιάζει, τόσο περισσότερο αυτή η πλευρά έρχεται στην επιφάνεια. Το αποτέλεσμα είναι ένα γρήγορο και γεμάτο ανατροπές θρίλερ, στο οποίο τίποτα δεν είναι ακριβώς όπως φαίνεται.