Μην πεις ότι δεν ήξερες: Τι διαβάζουμε και πού βγαίνουμε σήμερα Τρίτη 5 Μαΐου

Το ethnos.gr σας προτείνει όσα αξίζει να δείτε, να ακούσετε και να διαβάσετε, για να είστε πάντα ενημερωμένοι για ό,τι συμβαίνει στην πόλη

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 6 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

«Ο μαγεμένος βοσκός» (Copyright: Άγγελος Χιλλ, Μαίρη Λεονάρδου), Απόστολος Κίτσος

Τρίτη και η μέρα έχει επιλογές για όσους θέλουν κάτι όμορφο μετά τη δουλειά. Μετά τις επιτυχημένες εμφανίσεις του, με guest την σαγηνευτική Ελένη Τσαλιγοπούλου, τον τολμηρό Σταύρο Τσαντέ και την μοναδική Sophie Lies, ο Απόστολος Κίτσος επιστρέφει στον Σταυρό του Νότου Club, έτοιμος να μας ταξιδέψει αλλά και να μας ξεσηκώσει.

Με τους δύο προηγούμενους δίσκους του – το «Κάτι Παράξενο» και την «Αναχώρηση» – στις αποσκευές του και ανά χείρας τον τρίτο, που ετοιμάζει με τον Σταύρο Τσαντέ, ένα δίσκο με «αλλιώτικα» λαϊκά τραγούδια, ο Απόστολος Κίτσος θα σε συγκινήσει αλλά και θα σε λικνίσει στους ρυθμούς του.

Ένα ακόμα παράξενο live, το τελευταίο για αυτή τη χρονιά, θα λάβει χώρα στο Μακάρι, στα Εξάρχεια, από δύο καλλιτέχνες που θαύμαζαν ο ένας τον άλλον πριν γίνουν φίλοι. Συναντήθηκαν για πρώτη φορά στις εκδηλώσεις του Αντιφασιστικού Σεπτέμβρη το ‘19 και από τότε ο Παντελής Κυραμαργιός έγραψε πολλά τραγούδια επηρεασμένος από τον λόγο της Νατάσας Φαίης Κοσμίδου στα θέατρα και σε μικρά βίντεο χωρίς εκείνη να το γνωρίζει.

Επειτα εκείνη άκουγε τα τραγούδια του και έφτιαχνε ιστορίες για το πριν και το μετά χωρίς να του το πει. Μέχρι που το καλοκαίρι του ‘24 ο Παντελής έκανε ένα στόρι από την Αμοργό τραγουδώντας δύο χαζά στιχάκια. Αυτά τα στιχάκια βρήκαν τη Νατάσα στην Ικαρία. Τότε έπιασε το μολύβι της και τρεις σελίδες λέξεις απλώθηκαν στο τετράδιο της. Έτσι γεννήθηκε το κοινό τους «Παράξενο τραγούδι» για ένα «παράξενο κορίτσι».

Ο Mario Brunello επιστρέφει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος, σε μια συναυλία αφιερωμένη στα αριστουργήματα του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ για σόλο βιολί, μέσα από μια ξεχωριστή και τολμηρή ερμηνευτική προσέγγιση.

Για να μη μείνεις σπίτι

Το χαμένο δραματικό ειδύλλιο «Ο μαγεμένος βοσκός», που ο Σπυρίδων Περεσιάδης έγραψε το 1909, μετά την εμβληματική «Γκόλφω», παρουσιάζεται μέσα από τη σύγχρονη, λυρική ανάγνωση του Γιάννη Σκουρλέτη. Η παράσταση της ομάδας bijoux de kant, που έλαβε εξαιρετικές κριτικές, συνεχίζει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Μέσα από μουσικά μοτίβα, γκροτέσκ μεταμορφώσεις και λαϊκούς ήχους, η παράσταση γίνεται ύμνος στην καταλυτική δύναμη του έρωτα, ο οποίος μετατρέπεται σε εργαλείο επανεφεύρεσης της σύγχρονης ερωτικής μας ταυτότητας.

Το νόημα της συναίνεσης

«Το νόημα της συναίνεσης» της Clara Serra, από τις εκδόσεις Πόλις, είναι ένα από τα πιο διεισδυτικά δοκίμια γύρω από μια έννοια που συχνά θεωρούμε αυτονόητη, τη συναίνεση. Αντί να την αντιμετωπίσει ως σταθερό ηθικό και νομικό θεμέλιο, η Serra την αποδομεί, δείχνοντας πόσο περίπλοκη, αμφίσημη και πολιτικά φορτισμένη είναι στην πραγματικότητα.

Αφετηρία της είναι η διαπίστωση ότι η συναίνεση αποτελεί κεντρικό όρο της σύγχρονης δημοκρατίας, καθώς από αυτήν εξαρτάται η διάκριση ανάμεσα στην ελευθερία και την υποταγή. Ωστόσο, στο πεδίο της σεξουαλικότητας τα πράγματα δεν είναι ποτέ τόσο καθαρά. Η αναγνώριση της ρητής σεξουαλικής συναίνεσης υπήρξε αναμφίβολα μια σημαντική κατάκτηση του φεμινισμού, όμως τα συνθήματα «όχι σημαίνει όχι» και «μόνο το ναι σημαίνει ναι» δεν επαρκούν για να περιγράψουν την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης επιθυμίας.

Η συγγραφέας επιστρέφει στις θεωρητικές συγκρούσεις των λεγόμενων «sex wars» και ιδιαίτερα στο έργο της Catharine MacKinnon, η οποία ανέδειξε πώς η πατριαρχία διαπερνά τη σεξουαλικότητα, καθιστώντας τη συναίνεση συχνά προβληματική ή και ψευδή. Σύμφωνα με αυτή τη γραμμή σκέψης, η σεξουαλική ελευθερία στις σύγχρονες κοινωνίες είναι σε μεγάλο βαθμό κατασκευασμένη, καθώς υπακούει σε ανδρικά πρότυπα και εξουσιαστικές σχέσεις.

Ωστόσο, η Σέρα δεν υιοθετεί άκριτα αυτή τη θέση. Σε διάλογο και με τη Judith Butler, επισημαίνει ότι η απόλυτη ταύτιση της εξουσίας με τον καταναγκασμό οδηγεί σε μια προβληματική εικόνα των γυναικών ως διαρκώς παθητικών και ανίκανων να αποφασίσουν. Έτσι, η συναίνεση δεν μπορεί να γίνει κατανοητή ούτε ως πλήρως ελεύθερη ούτε ως πλήρως καταναγκαστική. Κεντρικό σημείο του βιβλίου είναι η αμφισβήτηση της ιδέας ότι η συναίνεση ταυτίζεται με την επιθυμία. Η Clara Serra δείχνει ότι οι άνθρωποι συχνά κινούνται μέσα σε αντιφάσεις. Μπορεί να θέλουν και να μη θέλουν ταυτόχρονα, να αμφιταλαντεύονται ή να μην είναι βέβαιοι για το τι επιθυμούν. Σε αυτό το πλαίσιο, ακόμη και το «όχι» δεν σημαίνει πάντα μια σαφή άρνηση, όπως και το «ναι» δεν αποτελεί πάντα έκφραση επιθυμίας. Η ανθρώπινη σκέψη περιλαμβάνει γκρίζες ζώνες που δεν χωρούν σε απόλυτα σχήματα.

«Το νόημα της συναίνεσης» της Clara Serra, από τις εκδόσεις Πόλις

Η συγγραφέας ασκεί επίσης κριτική στην έννοια του «ενθουσιαστικού ναι», που προτείνεται ως ιδανική μορφή συναίνεσης. Αν και φαίνεται να ενισχύει την ελευθερία, στην πραγματικότητα μπορεί να περιορίσει τη γυναικεία επιθυμία, αποκλείοντας περιπτώσεις όπου το σεξ δεν συνοδεύεται από έντονη επιθυμία αλλά παραμένει συνειδητή επιλογή. Με αυτόν τον τρόπο, η ταύτιση της βούλησης με την επιθυμία οδηγεί σε νέες μορφές κανονιστικότητας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η ανάλυση της σύγχρονης κουλτούρας της συναίνεσης, όπως διαμορφώνεται μέσα από το κίνημα #MeToo και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παρότι το κίνημα συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξη της έμφυλης βίας, η Clara Serra εντοπίζει και μια τάση υπεραπλούστευσης και ηθικού πανικού, όπου κάθε σχέση με ασυμμετρίες κινδυνεύει να ερμηνευτεί αποκλειστικά ως σχέση εξουσίας. Παράλληλα, ασκεί κριτική στον «σεξουαλικό νεοφιλελευθερισμό», που αντιμετωπίζει τη συναίνεση σαν ένα είδος συμβολαίου. Ολα πρέπει να δηλώνονται ρητά, να συμφωνούνται καθαρά, σαν να πρόκειται για νομική πράξη. Όμως η σεξουαλικότητα δεν λειτουργεί με τέτοιους όρους. Η επιθυμία δεν είναι σταθερή, ούτε πλήρως διατυπώσιμη, και η μετατροπή της σε «λόγο» –όπως θα έλεγε και ο Michel Foucault– οδηγεί σε μια υπερβολική νομικοποίηση της ανθρώπινης εμπειρίας.

Το αποτέλεσμα αυτής της τάσης είναι, σύμφωνα με τη Serra, η επέκταση του ποινικού λόγου σε όλο και περισσότερες πτυχές της σεξουαλικής ζωής. Η ανάγκη για απόλυτη σαφήνεια μπορεί να καταλήξει σε μια αποστείρωση της επιθυμίας, όπου ακόμη και η σιωπή ερμηνεύεται ως δήλωση, και η αμφιβολία ως πρόβλημα που πρέπει να λυθεί νομικά. Η συναίνεση δεν είναι ένα απλό εργαλείο που διαχωρίζει το σωστό από το λάθος, αλλά ένα πεδίο διαρκούς διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην ελευθερία, την επιθυμία, την εξουσία και τη γλώσσα. Και ίσως αυτό είναι και το πιο σημαντικό επίτευγμα του βιβλίου. Μας αναγκάζει να δούμε τη συναίνεση όχι ως δεδομένο, αλλά ως κάτι που πρέπει συνεχώς να επαναστοχαζόμαστε.