Αγγελική Κοτταρίδη στο ethnos.gr: Η Σχολή που δημιούργησε ο Φίλιππος στην Μίεζα ήταν συγχρόνως Κολλέγιο, Πανεπιστήμιο και Στρατιωτική Ακαδημία

Η Αγγελική Κοτταρίδη είναι αρχαιολόγος, με σημαντικό ανασκαφικό και συγγραφικό έργο, ιδιαίτερα σχετιζόμενη με την ανάδειξη του χώρου των Αιγών. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ από το 1974 με καθηγητές τους Μανώλη Ανδρόνικο, Δημήτρη Μαρωνίτη, Γ.Π. Σαββίδη, Χουρμουζιάδη, Σηφάκη.

Μετά τις σπουδές Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης στη Θεσσαλονίκη, πήρε υποτροφία από το Γερμανικό Κράτος και πήρε διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας. Με την επιστροφή της, εργάστηκε ως βοηθός του καθηγητή Μανόλη Ανδρόνικου στην ανασκαφή της Βεργίνας. Το 1991 διορίστηκε στην αρχαιολογική υπηρεσία (πρώτη επιτυχούσα στο διαγωνισμό του 1989). Έγινε διευθύντρια της ΙΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (2010-2014) καθώς και της 11ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων από το 2011. Στη συνέχεια ανέλαβε την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας (2014-2024). Ως διευθύντρια των μουσείων της Πέλλας, Βέροιας και Αιγών, προχώρησε σε σημαντικό αριθμό εκθέσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, αναδεικνύοντας της αρχαιότητες της περιοχής. Για το έργο της τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Φοίνικος.

- «Η αναγνώριση και η ταύτιση αυτού του γυμνασίου, του Βασιλικού Γυμνασίου που δημιούργησε ο Φίλιππος στην Μίεζα για τον Αλέξανδρο και τον Αριστοτέλη είναι το «νέο» εύρημα».

-«Τα μακεδονικά γυμνάσια και ιδιαίτερα το βασιλικό γυμνάσιο της Μίεζας έπαιξαν απολύτως καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση και την διάδοση της ελληνικής παιδείας. Αυτό είναι μια πολύ ‘καινούρια’ γνώση».

- «Ο Φίλιππος είναι όπως όλα δείχνουν ο πρώτος που αντιλαμβάνεται την τεράστια σημασία της συστηματικής εκπαίδευσης των νέων, σε όλα τα επίπεδα και την κάνει κρατική υπόθεση, ιδρύοντας μια σειρά γυμνάσια».

-«Το Ανάκτορο των Αιγών και το Γυμνάσιο της Μιέζας είναι έργα του ίδιου πάτρωνα, του Φιλίππου Β΄, ενώ φαίνεται ότι σχεδιάστηκαν και τα δύο, αν όχι από το χέρι του ίδιου αρχιτέκτονα, από την ίδια ομάδα αρχιτεκτόνων».

- «Το βασιλικό γυμνάσιο του Φίλιππου γίνεται ουσιαστικά πρότυπο για τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Οικουμένης, ακόμη και για το «Μουσείο» της Αλεξάνδρειας».

-«Καταδικάστηκαν από τους Ρωμαίους σε Damnatio Memoriae, δηλαδή στην Κατάργηση της Μνήμης. Οι Ρωμαίοι επιδίωξαν , μέσω της καταστροφής, να σβήσουν τη μνήμη των αρχαίων Μακεδόνων».

Έχουμε το γνωστό Τρίγωνο, Πέλλα-Βεργίνα-Δίον. Αυτό τώρα γίνεται Τετράγωνο, με την προσθήκη της Αρχαίας Μίεζας;

Αυτό το περίφημο τρίγωνο είναι μια νεωτερική κατασκευή της δεκαετίας του’80 και το Βεργίνα ένα ανιστόρητο όνομα του εικοστού αιώνα. Καλό είναι να ονομάζουμε το σημαντικότερο αρχαιολογικό χώρο της Βόρειας Ελλάδας με το πραγματικό όνομά του, Αιγές… Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η βασιλική μητρόπολη των Μακεδόνων μέχρι το τέλος της δυναστείας των Τημενιδών, δηλαδή μέχρι το τέλος του 4ου προχριστιανικού αιώνα, όπως έχει αποδείξει η αρχαιολογική σκαπάνη, είναι οι Αιγές. Η εγκατάσταση των Μακεδόνων εκεί ξεκινά γύρω στο 1000 π.Χ.

Οι Τημενίδες που σύμφωνα με την αρχαία παράδοση κατάγονται από το Άργος της Πελοποννήσου φτάνουν εδώ πριν το τέλος του 6 ου αιώνα π.Χ. και ο Περδίκκας Α΄ καταφέρνει να κερδίσει το θρόνο και να εγκαθιδρύσει την δυναστεία που θα τελειώσει με τον γιο του Μεγαλέξανδρου μετά από τρεις αιώνες… Τα ευρήματα τεκμηριώνουν την ιστορική αφήγηση. Στις Αιγές έχουμε βρει ως τώρα 31 βασιλικούς τάφους, που χρονολογούνται από την αρχή του 6ου μέχρι την αρχή του 3ου αιώνα π.Χ. και αρκετούς μπορούμε να τους συσχετίσουμε με συγκεκριμένα πρόσωπα. Στο Πολυκεντρικό Μουσείο των Αιγών, μπορεί κανείς να δει τα ευρήματα, στη γνωστή έκθεση των θησαυρών, στο τυμβοειδές κέλυφος, όπου είναι ο Τάφος του Φιλίππου Β΄ και του Αλέξανδρου Δ΄ και στο νέο μουσείο. Η Πέλλα, μεγάλη πόλη και σημαντικό λιμάνι από τα χρόνια του Φιλίππου Β΄, γίνεται κέντρο δυναστικό, μάλλον στα χρόνια των Αντιγονιδών, δηλαδή από τον 3 ο αιώνα π.Χ. , εφόσον οι Τημενίδες μέχρι και τους τελευταίους, το γιο του Μεγαλέξανδρου και τη βασίλισσα Θεσσαλονίκη, την κόρη του Φιλίππου, θάβονται όλοι στις Αιγές, όπου έχουν βρεθεί και ταυτιστεί οι τάφοι τους…. Το Δίον είναι το κεντρικό ιερό των Μακεδόνων, αλλά σημαντική πόλη θα γίνει αργότερα…

Η Αρχαία Μίεζα είναι, θα λέγαμε, ισοϋψής, αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τον όρο, με τις Αιγές, την Πέλλα και το Δίον;

Η Μίεζα που βρίσκεται κοντά στη σύγχρονη Νάουσα ήταν όπως και η Βέροια μία από τις μικρότερες μακεδονικές πόλεις που δημιούργησε ο Φίλιππος, αναδιοργανώνοντας το βασίλειο. Είναι γνωστό όμως χάρη στον Πλούταρχο ότι αυτήν επέλεξε ο Φίλιππος για να εγκαταστήσει την Σχολή, όπου ο Αριστοτέλης δίδαξε τον Αλέξανδρο και τους επίλεκτους νέους της Μακεδονίας. Ο Πλούταρχος που ζει τέσσερις αιώνες αργότερα λέει ότι οι Μιεζείς της εποχής του έδειχναν στο Νυμφαίο , σε κάποιο ιερό των νυμφών δηλαδή, τα λίθινα καθίσματα και τους σκιερούς περιπάτους του Αριστοτέλη και του Αλέξανδρου. Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 ο Φ. Πέτσας βρήκε ένα αρχαίο λατομείο με τρεις πολύ μικρές σπηλιές που με την διαμόρφωση των ανοιγμάτων τους και την προσθήκη μιας πολύ μικρής στοάς είχε μετατραπεί σε Νυμφαίο και θεώρησε ότι αυτή ήταν η Σχολή του Αριστοτέλη, μολονότι δεν υπήρχαν ευρήματα κτηριακών εγκαταστάσεων που θα στήριζαν αυτή την άποψη.

Ο Αριστοτέλης ήρθε στην Μίεζα το 343 π.χ.. Ο Αλέξανδρος και οι σύντροφοί του έμειναν μαζί του τρία χρόνια και το 340 π.Χ. ο δεκαεξάχρονος τότε νεαρός ήταν σε θέση να αναλάβει την αντιβασιλεία και να κάνει μια εκστρατεία εναντίον των Θρακών. Αυτό σημαίνει ότι είχε εκπαιδευτεί όχι μόνον στα γράμματα, τις τέχνες και τις επιστήμες, αλλά και στην τέχνη της διοίκησης και του πολέμου. Με άλλα λόγια, η Σχολή που δημιούργησε ο Φίλιππος στην Μίεζα ήταν συγχρόνως Κολλέγιο, Πανεπιστήμιο και Στρατιωτική Ακαδημία, για να εκπαιδευτούν οι γόνοι των μεγάλων οικογενειών της Μακεδονίας, των εταίρων, και ο γιος και διάδοχος του, δηλαδή ένα αρχαίο Γυμνάσιο. Η αναγνώριση και η ταύτιση αυτού του γυμνασίου, του Βασιλικού Γυμνασίου, που δημιούργησε ο Φίλιππος στην Μίεζα για τον Αλέξανδρο και τον Αριστοτέλη είναι το «νέο» εύρημα, αν μπορεί κανείς να το πει έτσι.
Θα πρέπει να πω ότι από το τέλος της δεκαετίας του εξήντα μέχρι το 2006 κοντά στο αρχαίο θέατρο γινόταν ανασκαφή στα κατάλοιπα ενός μεγάλου οικοδομικού συγκροτήματος του 4 ου αι. π.Χ., που θεωρήθηκε αγορά. Προσωπικά άρχισα να ασχολούμαι με τον συγκεκριμένο χώρο το 2012 και διαπίστωσα ότι δεν μπορούσε σε καμία περίπτωση να ισχύει αυτή η ερμηνεία, αφού οι τάφοι που βρέθηκαν στην περιοχή δείχνουν ότι βρισκόταν έξω από τα τείχη της πόλης που, όπως όλα δείχνουν, βρίσκεται λίγο ψηλότερα, επάνω στον λόφο, στην πλαγιά του οποίου αναπτύσσεται το κοίλο του γειτονικού αρχαίου θεάτρου.

Προχωρώντας την έρευνα και την μελέτη των καταλοίπων, συνειδητοποίησα ότι πρόκειται για ένα αρχαίο γυμνάσιο, που το μέγεθός του έδειχνε ότι δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από αυτό που είχε ιδρύσει στην Μίεζα ο Φίλιππος. Αυτό το ανακοίνωσα για πρώτη φορά σε ένα συνέδριο το 2016. Το 2022 δημοσίευσα ένα εκτενέστατο άρθρο και το 2024 το παρουσίασα σε μία πανηγυρική ομιλία στην Αθήνα.

Θεωρώντας ιδιαίτερα σημαντική την έρευνα του Γυμνασίου της Αρχαίας Μίεζας, η κυρία Μενδώνη, η υπουργός πολιτισμού, σε συνεργασία με τον κύριο Κουτσογιάννη, το δήμαρχο Νάουσας, αποφάσισαν να χρηματοδοτηθεί ένα ερευνητικό πρόγραμμα με συστηματική ανασκαφή και τον Αύγουστο του 2024 υπογράφηκε η σχετική προγραμματική σύμβαση. Αξίζει να αναφερθεί ότι το ΥΠΠΟ, λόγω των πολλών σωστικών ανασκαφών, αλλά και των έργων συντήρησης και ανάδειξης μνημείων, δημιουργίας μουσείων κλπ. δεν κάνει συστηματικές ανασκαφές. Εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα αποτελούν το Γυμνάσιο της Ολυμπίας και το βασιλικό γυμνάσιο της Μίεζας, όπου το 2024 ξεκινήσαμε την ανασκαφή, την οποία διευθύνω, την συνεχίσαμε το 2025 και τον άλλο μήνα θα ξαναρχίσουμε. Το συγκρότημα είναι τεράστιο. Έχουν ήδη ανασκαφεί περίπου 15 στρέμματα και υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να καταλάμβανε σχεδόν την διπλάσια έκταση. Υπάρχει η μεγάλη στοά, ο Ξυστός, που ήταν και το βασικό χαρακτηριστικό για να το αναγνωρίσω, η παλαίστρα με το περιστύλιο και εκτός των άλλων, δέκα χώρους συμποσίων, τους χαρακτηριστικούς ανδρώνες, και το νοτιοδυτικό συγκρότημα που δεν έχει ακόμη αποκαλυφθεί ολόκληρο. Α.Τ.: Επειδή μιλάμε για την εκπαίδευση στη Μίεζα, μιλάμε για το γυμνάσιο που έχει σχέση με την εκπαίδευση γενικότερα.

Επειδή μιλάμε για την εκπαίδευση στη Μίεζα, μιλάμε για το γυμνάσιο που έχει σχέση με την εκπαίδευση γενικότερα.

Η έννοια του Γυμνασίου στην αρχαιότητα, δεν είναι ακριβώς το γυμνάσιο, όπως το εννοούμε εμείς σήμερα. Το γυμνάσιο, από την λέξη γυμνός, την εποχή εκείνη είναι ο τόπος, όπου οι νέοι αθλούνται και μαθαίνουν να αγωνίζονται και παράλληλα εκπαιδεύονται στα γράμματα, τη μουσική, τη ρητορική, τη φιλοσοφία ακόμη και τις επιστήμες, όταν υπάρχουν κατάλληλοι δάσκαλοι. Στην Μακεδονία, όπως και στη Θήβα τον καιρό του Επαμεινώνδα, οι νέοι μαθαίνουν και την τέχνη του πολέμου. Το Μακεδονικό γυμνάσιο έχει σκοπό να δημιουργήσει καλούς στρατιώτες για τον βασιλιά και μορφωμένους ανθρώπους που θα μπορούν να στελεχώνουν όλα τα αξιώματα των πόλεων, που ιδρύονται από τον βασιλιά.

Δίνει μια πλήρη παιδεία, κατά κάποιο τρόπο, και το ερώτημα, είναι κατά πόσο αυτό εδώ το Γυμνάσιο της Μίεζας επηρέασε γενικότερα τον ελληνικό κόσμο της εποχής εκείνης και τη διάδοση της ελληνικής παιδείας;

Ακριβώς αυτό είναι και το πιο ενδιαφέρον, το κορυφαίο θα έλεγα αποτέλεσμα της έρευνάς μας. Τα μακεδονικά γυμνάσια και ιδιαίτερα το βασιλικό γυμνάσιο της Μίεζας έπαιξαν απολύτως καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση και την διάδοση της ελληνικής παιδείας. Αυτό είναι μια πολύ ‘καινούρια’ γνώση. Αν ανοίξετε οποιοδήποτε εγχειρίδιο ή και εξειδικευμένο βιβλίο που πραγματεύεται το θέμα της εκπαίδευσης στην αρχαία Ελλάδα, ακόμη και πολύ πρόσφατες μελέτες, δεν θα βρείτε τίποτα για τους Μακεδόνες. Όμως οι δημοκρατικές πόλεις, ακόμα και η ίδια η Αθήνα, που είναι το φιλοσοφικό κέντρο της κλασικής εποχής, δεν έχει συστηματικά οργανωμένη κρατική εκπαίδευση. Δηλαδή κάθε πατέρας μπορεί να μορφώσει το γιο του, όσο νομίζει, όπου νομίζει, με όποιον παιδοτρίβη, δηλ. δάσκαλο θεωρεί κατάλληλο και μπορεί να πληρώσει. Όσο και αν αυτό μας ξενίζει, στην Αθηναϊκή δημοκρατία η εκπαίδευση ήταν μια ιδιωτική υπόθεση.

Αντίθετα, ο Φίλιππος που ήταν μυημένος στην φιλοσοφία των Πυθαγορείων, αλλά και ένθερμος θιασώτης των πλατωνικών ιδεών –να μην ξεχνάμε ότι σύμφωνα με τον Πλάτωνα η συστηματική εκπαίδευση είναι απαραίτητο συστατικό της ορθής ηγεσίας - είναι όπως όλα δείχνουν ο πρώτος που αντιλαμβάνεται την τεράστια σημασία της συστηματικής εκπαίδευσης των νέων σε όλα τα επίπεδα και την κάνει κρατική υπόθεση, ιδρύοντας μια σειρά γυμνάσια. Γνωρίζουμε το γυμνάσιο της Αμφίπολης, η αρχική φάση του οποίου χρονολογείται στην εποχή του Φιλίππου, το γυμνάσιο των Αιγών που βρίσκεται κάτω από τα σπίτια της Βεργίνας, μικρό τμήμα του οποίου ανασκάψαμε το 1993 και βέβαια το Βασιλικό γυμνάσιο της Μίεζας, που ήταν το κορυφαίο όλων, γιατί σκοπός του ήταν να εκπαιδεύσει όχι τους πολίτες μιας από τις πόλεις , αλλά την ηγετική ομάδα του βασιλείου. Το έργο του Φιλίππου θα συνεχίσει ο Αλέξανδρος και οι Διάδοχοι σε τεράστια κλίμακα ιδρύοντας εκατοντάδες πόλεις και αντίστοιχα εκατοντάδες γυμνάσια που θα γίνουν ο βασικός μοχλός της δημιουργίας της Ελληνιστικής Κοινής που δεν είναι μόνον η γλώσσα, αλλά και ο τρόπος ζωής, η τέχνη και οι αντιλήψεις … Στα γυμνάσια που ιδρύονται παντού από την Κεντρική Ασία και τις παρυφές της Ινδίας μέχρι την Αίγυπτο και τη δυτική Μεσόγειο και που θα συνεχίσουν να υπάρχουν μέχρι το τέλος του αρχαίου κόσμου, προσέρχονται οι εκ καταγωγής Έλληνες αλλά και οι γηγενείς που το επιθυμούν και, αποκτώντας παιδεία ελληνική, γίνονται ‘πολίτες’ της Ελληνιστικής Οικουμένης.

Κυρία Κοτταρίδη, αυτό που λέτε είναι ότι το γυμνάσιο αυτό έδωσε το αρχιτεκτονικό, λειτουργικό πρότυπο των ελληνιστικών γυμνασίων, όπως και ότι ο Φίλιππος είναι αυτός που έκανε την εκπαίδευση σε όλες τις μορφές και τις εκφάνσεις της, κεντρικό μέλημα του κράτους. Το λέω γιατί μέχρι προχθές, μέχρι προχθές κυριολεκτικά, οι Μακεδόνες ήταν κάτι σαν τους βάρβαρους, τους παρίες, που επέδραμαν, που δεν είχαν παιδεία. Μένουμε σε αυτό που λέτε. Ας το φανταστούμε λίγο. Τα 15 στρέμματα της Αρχαίας Μίεζας. Έχουμε μια πανοραμική φωτογραφία.

Έχουμε μια τεράστια στοά, η οποία είναι ο Ξυστός που από εδώ και μετά θα γίνει απαραίτητο στοιχείο των Γυμνασίων. Ο Ξυστός έχει μήκος όσο ένα στάδιο δηλαδή 600 πόδια, στην Μίεζα, λόγω της ιδιαίτερης διαμόρφωσης των άκρων φτάνει τα 200 μέτρα σε μήκος.

Τί κάνουν στη στοά;

Εκεί ασκούνταν κυρίως στο αγώνισμα του δρόμου, όταν ο καιρός ήταν κακός. Και δεν είναι τυχαίο ότι η στοά αυτή βρίσκεται στα βόρεια, ώστε να παρέχει προστασία και ανοίγεται προς τα νότια όπου θα ήταν το στάδιο. Αλλά το καταπληκτικό είναι ότι στη Μιέζα είναι σίγουρο ότι ο ξυστός ήταν διώροφος κάτι που δεν συμβαίνει ούτε στους Δελφούς, ούτε καν στις στοές του γυμνασίου της Ολυμπίας. Η αρχιτεκτονική του γυμνασίου αυτού είναι πραγματικά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Ξέρουμε και την Παλαίστρα του, που είναι ένα κανονικό δωρικό περιστύλιο. Τα περιστύλια ξεκινούν από την Μακεδονία, από το «βασίλειο»-καθίδρυμα, το λεγόμενο ανάκτορο των Αιγών που στην πραγματικότητα είναι η ιερή-πολιτική αγορά της πόλης. Το ανάκτορο των Αιγών και το Γυμνάσιο της Μιέζας είναι έργα του ίδιου πάτρωνα, του Φιλίππου Β΄, ενώ φαίνεται ότι σχεδιάστηκαν και τα δύο, αν όχι από το χέρι του ίδιου αρχιτέκτονα, από την ίδια ομάδα αρχιτεκτόνων.

Μπορούμε κυρία Κοτταρίδη να πούμε ότι ο Μέγας Αλέξανδρος, μέσω της γνώσης που πήρε από το Γυμνάσιο της Μίεζας, για να δώσουμε και τη σημασία του Γυμνασίου πόσο σημαντική ήτανε , κατέκτησε τον κόσμο στρατιωτικά και έδωσε τα ελληνικά φώτα στην τότε ανθρωπότητα;

Σίγουρα η πολυεπίπεδη εκπαίδευση που έλαβαν ο Αλέξανδρος και οι σύντροφοί του στην Μίεζα και φυσικά η διδασκαλία του πανεπιστήμονα Αριστοτέλη είχαν μεγάλη σημασία για τη συνέχεια της δράσης τους όλων και του ίδιου του Αλέξανδρου και των άλλων ανάμεσα στους οποίους ξεχωρίζω δύο, που μπόρεσαν να εδραιώσουν την ηγεμονία τους και να υλοποιήσουν το όραμα: τον Σέλευκο Α΄ τον Νικάτορα, που αποδείχθηκε τελικά ο πιο Αλέξανδρος από όλους και τον Πτολεμαίο Α΄ Σωτήρα, που είναι αυτός που συνεχίζοντας το επιστημονικό πνεύμα που διδάχθηκε στην Σχολή της Μίεζας, ίδρυσε το περίφημο Μουσείο της Αλεξάνδρειας το πρώτο Πανεπιστήμιο και μέγα ερευνητικό κέντρο του κόσμου στην κυριολεξία των όρων.

Άρα εκεί δίνουμε τη σημασία του γυμνασίου που είχε ιδρύσει ο Φίλιππος.

Το βασιλικό γυμνάσιο του Φίλιππου γίνεται ουσιαστικά πρότυπο για τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Οικουμένης, ακόμη και για το «Μουσείο» της Αλεξάνδρειας. Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της περσινής χρονιάς είναι η ταύτιση μιας, ίσως και δύο αιθουσών διδασκαλίας που βρίσκονται στο νοτιοδυτικό συγκρότημα του οικοδομικού συνόλου. Η αναγνώριση στηρίχθηκε στο πέτρινο θρανίο που περιτρέχει την αίθουσα και μοιάζει πάρα πολύ με την αντίστοιχη δομή που βρίσκουμε στους χώρους διαλέξεων της ύστατης φάσης του «Μουσείου», που έχουν ανασκαφεί στην Αλεξάνδρεια. Η σύνδεση της Μακεδονίας με την Οικουμένη είναι τελικά πολύ πιο στενή από ότι μπορούμε να φανταστούμε και αυτό είναι ένα κεφάλαιο που πρέπει επί τέλους να αρχίσουμε να το μελετάμε συστηματικά και εμείς οι Έλληνες θα πρέπει να πρωτοστατούμε σε αυτή την έρευνα…

Μιλούμε, συνομιλούμε με την κυρία Αγγελική Κοτταρίδη και πραγματικά παίρνουμε τα φώτα της από την έρευνα και την αρχαιολογική σκαπάνη δεκαετιών. Εκτός από το συγκρότημα, την Παλαίστρα, την Πρόσοψη και τον Ξυστό, έχουμε μπροστά και το Στάδιο.

Το Στάδιο καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει από τις υψομετρικές διαφορές και τον τρόπο που είναι δομημένος ο ξυστός επάνω σε πόδιο. Ελπίζω φέτος να έχουμε την ευκαιρία να το εντοπίσουμε και ανασκαφικά. Αν είχε απλά χωμάτινα πρανή, όπως της Ολυμπίας, φοβάμαι πως δεν θα βρούμε πολλά πράγματα, γιατί εκεί λόγω της καλλιέργειας έχουν κάνει πολλές ζημιές με εκχερσώσεις, δενδροφυτεύσεις και τέτοια. Αν είχε λίθινα εδώλια, και είμαστε τόσο τυχεροί να βρούμε κάποιο υπόλειμμα τους, θα είναι καταπληκτικό.

Επισκέψιμα πότε μπορεί να είναι όλα αυτά, για να έρθουμε να τα δούμε;

Περιμένετε λίγο. Όταν κάνουμε ανασκαφή και περνάει κανείς μπορεί κάτι να δει. Όταν τελειώνει η ανασκαφή σκεπάζουμε τους τοίχους. Εν τω μεταξύ ετοιμάζουμε τη μελέτη για την προστασία και ανάδειξη των λειψάνων. Υπάρχει ένα τμήμα του ξυστού που μπορεί να αναστηλωθεί σε ύψος που ξεπερνά τα 4 μ. Φυσικά για όλα αυτά χρειάζονται χρήματα… Αισιοδοξώ ότι θα βρεθούν.

Πρέπει να πούμε εδώ ως υστερόγραφο και για αυτό θα είχε να αποκαλύψει πάρα πολλά η αρχαιολογική σκαπάνη της κυρίας Κοτταρίδη και των συνεργατών της ότι αυτό το κορυφαίο μνημείο σύμβολο της συνεισφοράς των Μακεδόνων στην ιστορία, το βασιλικό γυμνάσιο της αρχαίας Μίεζας, ο τόπος αυτός διδασκαλίας, του ευ-αγωνίζεσθαι, αυτό το πανεπιστήμιο και η στρατιωτική ακαδημία καταδικάστηκε. Διαβάζω από τις επισημάνσεις σας κα. Κοτταρίδη ότι καταδικάστηκε η Αρχαία Μίεζα, όπως και το βασίλειο-καθίδρυμα των Αιγών και η ίδια η βασιλική Μητρόπολη των Μακεδόνων σε Damnatio Memoriae, δηλαδή στην Κατάργηση της Μνήμης. Οι Ρωμαίοι επιδίωξαν, μέσω της καταστροφής, να σβήσουν τη μνήμη των αρχαίων Μακεδόνων.

Ειδικά των Μακεδόνων πρέπει να σας το πω αυτό, γιατί με ρωτάνε διάφοροι φίλοι, γιατί ειδικά τους Μακεδόνες; Γιατί οι νότιοι Έλληνες δεν ήταν επικίνδυνοι. Η Αθήνα ήταν στρατιωτικά και πολιτικά ασήμαντη πόλη στα χρόνια των Ρωμαίων. Οι Μακεδόνες ήταν οι αντίπαλοι τους. Ήταν τα μεγάλα βασίλεια με τα οποία πολεμούσαν. Ξεκίνησαν να πολεμούν με τους Μακεδόνες από το τέλος του 3ου αιώνα π.Χ. και αυτό συνεχίστηκε μέχρι τον καιρό της Κλεοπάτρας μέχρι το 31 π.Χ.. Οι Μακεδόνες ήταν οι αντίπαλοι τους και αυτοί έπρεπε να εξαφανιστούν και να χαθεί η μνήμη τους…

Διαβάστε ακόμη

Φωτιά στη Χαλκιδική, στην Καλλικράτεια: Εκκενώθηκαν οικισμοί - Σπίτια «τυλίχθηκαν» στις φλόγες

Γιατί «πέθαναν» τα μικρά διαμερίσματα: Σε απόγνωση οι γονείς - Φοιτητές μένουν μέχρι και σε ξενοδοχεία

Έως και 4.671 ευρώ τον μήνα οι αρχιερείς: Το ΦΕΚ για τους νέους, κατά 95% «φουσκωμένους», μισθούς

Robert Plant: Από τους Led Zeppelin στους Saving Grace, μια ζωή αφιερωμένη στη μουσική