ΒΟΑΚ και νέο αεροδρόμιο Καστελλίου: Η Κρήτη μπαίνει στην εποχή των σύγχρονων υποδομών

Υπεγράφη το Πρακτικό της Έναρξης της Περιόδου Παραχώρησης του βασικού τμήματος του Βόρειου Οδικού Άξονα της Κρήτης

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 6 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Έργα στον ΒΟΑΚ (ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ/EUROKINISSI)

Με ταχύ ρυθμό προχωρά η αναβάθμιση των μεταφορών στην Κρήτη με δύο μεγάλα έργα να αλλάζουν ριζικά το τοπίο του νησιού: τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) και τον νέο διεθνή αερολιμένα στο Καστέλλι Ηρακλείου.

Την Παρασκευή υπεγράφη, στα Χανιά το Πρακτικό της Έναρξης της Περιόδου Παραχώρησης του βασικού τμήματος του Βόρειου Οδικού Άξονα της Κρήτης, «Χανιά - Χερσόνησος», από τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, παρουσία του αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, του υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών Νίκου Ταχιάου, του γενικού γραμματέα Υποδομών Δημήτριου Αναγνώπουλου και του περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρου Αρναουτάκη.

Νωρίτερα το πρωί παρόντος του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη είχε υπογραφεί η συμφωνία ανάθεσης Εξοπλισμού Αεροναυτιλίας για τον νέο Αερολιμένα στο Καστέλλι Ηρακλείου. καστελι

Σε ό,τι αφορά τον ΒΟΑΚ, στο Έργο Παραχώρησης περιλαμβάνεται με την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης, η οποία ενεργοποιήθηκε τον Δεκέμβριο 2025, το τμήμα Κίσσαμος – Χανιά μήκους 30 χλμ. και ο Α/Κ Χανίων, ο οποίος θα συνδέει τον ΒΟΑΚ με το αεροδρόμιο Χανίων.

Η Παραχώρηση εκκινεί εντός της προθεσμίας που προέβλεπε η σχετική Σύμβαση, η οποία υπεγράφη στις 9 Μαΐου 2025, ενώ η διάρκειά της είναι 35 έτη και περιλαμβάνει το στάδιο κατασκευής και την 30ετή περίοδο Υπηρεσιών που αφορά στη Λειτουργία και τη Συντήρηση.

Από την πλευρά της Παραχωρησιούχου Εταιρείας «ΔΙΚΤΑΙΟΝ Α.Ε.» το Πρακτικό υπογράφηκε από τον Αντιπρόεδρο της και Γενικό Διευθυντή Επιχειρηματικής Ανάπτυξης και εκτελεστικό μέλος ΔΣ του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Μάνο Μουστάκα, παρουσία του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Γιώργου Περιστέρη.

Νωρίτερα, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών επισκέφθηκε τα εργοτάξια στις παρακάμψεις Ρεθύμνου και Χανίων, όπου εκτελούνται πρόδρομες εργασίες.

Η υπογραφή του πρακτικού ενεργοποίησης της παραχώρησης, αξίας 1,75 δισ. ευρώ, έρχεται μετά από πάνω από τρεις δεκαετίες σχεδιασμού και πολυάριθμων εξαγγελιών για έναν σύγχρονο δρόμο που θα ενώσει την Κρήτη από άκρη σε άκρη με την τριπλή διαγωνιστική διαδικασία να έχει εκκινήσει από το 2018.

Η διατομή του αυτοκινητόδρομου περιλαμβάνει 2+2 λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, διαχωριστική νησίδα και λωρίδες έκτακτης ανάγκης πλάτους 3 μέτρων. Συνολικά προβλέπονται 23 σήραγγες μήκους 25 χιλιομέτρων και 85 γέφυρες, με μήκη έως 350 μέτρα και ύψος μέχρι 40 μέτρα, κατασκευασμένες από οπλισμένο σκυρόδεμα και ειδικά κράματα χάλυβα. Η εκσκαφή αγγίζει περίπου 12 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ η αντοχή στις θερμοκρασιακές διακυμάνσεις και στους σεισμούς αποτελεί βασική προϋπόθεση σχεδίασης. ΒΟΑΚ

Η σύμβαση παραχώρησης εισάγει δύο καινοτομίες στο σύστημα διοδίων. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής θα λειτουργήσουν προσωρινοί σταθμοί σε τρία σημεία του άξονα, μόλις ολοκληρωθούν συγκεκριμένα τμήματα συνολικού μήκους περίπου 72,5 χλμ. Μετά την ολοκλήρωση του έργου, τα προσωρινά διόδια θα καταργηθούν και θα αντικατασταθούν από τα λεγόμενα «σκιώδη διόδια», μηχανισμό που αποζημιώνει τον παραχωρησιούχο ανάλογα με τη διέλευση, ισορροπώντας τις αποκλίσεις στην κυκλοφορία σε όλο το μήκος του αυτοκινητόδρομου. Το ανώτατο ύψος χρέωσης διαμορφώνεται σε 0,053 ευρώ ανά χιλιόμετρο για τα ΙΧ, με ποσοστό 64,62% να επιστρέφεται στο δημόσιο, ανερχόμενο συνολικά σε 400,7 εκατ. ευρώ.

Προχωρά το Καστέλλι

Την ίδια στιγμή η πρόοδος κατασκευής στο νέο αεροδρόμιο του Ηρακλείου ξεπερνά, πλέον, το 67%, ενώ με τη συμφωνία Εξοπλισμού Αεροναυτιλίας εκπληρώνεται άλλη μία προυπόθεση για την πιστοποίηση και λειτουργία του νέου Διεθνούς Αερολιμένα.

Οπως ανέφερε ο κ. Δήμας, η συμφωνία ρυθμίζει το πλήρες θεσμικό, τεχνικό και οργανωτικό πλαίσιο για την έγκαιρη προμήθεια, εγκατάσταση, θέση σε λειτουργία και οριστική παραλαβή του Εξοπλισμού Αεροναυτιλίας του Νέου Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου Κρήτης στο Καστέλλι, σε πλήρη συμμόρφωση με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο ICAO, EASA, SES και EUROCONTROL, και σε συγχρονισμό με το χρονοδιάγραμμα του Έργου.

Ειδικότερα, η ΥΠΑ αναθέτει στην ΔΑΗΚ Α.Ε. τη διενέργεια διεθνούς ανοικτού διαγωνισμού για την προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού αεροναυτιλίας στο νέο Αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλλι, ασκεί τεχνική επίβλεψη της εγκατάστασης, διασφαλίζοντας τη χρηματοδότησή της.

Ο νέος αερολιμένας θα είναι ο πιο σύγχρονος στην Ελλάδα και από τους πιο σύγχρονους στην Ευρώπη. Προβλέπεται να αντικαταστήσει το σημερινό αεροδρόμιο Ηρακλείου, το οποίο είναι δεύτερο σε επιβατική κίνηση στη χώρα, με περισσότερους από 10 εκατ. επιβάτες το 2025.

Σε τεχνικό επίπεδο, με την εγκατάσταση του εξοπλισμού αεροναυτιλίας, ο Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης κατατάσσεται μεταξύ των πλέον σύγχρονων επιχειρησιακά κόμβων της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Ειδικότερα, προβλέπεται η εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων επικοινωνιών φωνής και δεδομένων, προηγμένες θέσεις εργασίας ελέγχου, ολοκληρωμένη απεικόνιση κυκλοφορίας και διασύνδεση με τα κέντρα ελέγχου περιοχής Αθηνών Μακεδονίας, με προδιαγραφές υψηλής εφεδρείας και ανθεκτικότητας.

Τα συστήματα αυτά αφορούν, μεταξύ άλλων:

- τον Πύργο Ελέγχου, με πλήρως ψηφιακό περιβάλλον εργασίας ελεγκτών,

- τις επικοινωνίες, με ψηφιακές πλατφόρμες μεταφοράς φωνής και δεδομένων,

- την πλοήγηση, με προηγμένα βοηθήματα προσέγγισης,

- την επιτήρηση, με σύγχρονα ραντάρ,

- νέα συστήματα επεξεργασίας δεδομένων και μετεωρολογικές υποδομές υψηλής ακρίβειας.

Υπενθυμίζεται ότι το το αεροδρόμιο Καστελλίου, με συνολική επιφάνεια 100.000 τ.μ., θα διαθέτει κεντρικό κτίριο επιβατών εκτείνεται σε 23.000 τ.μ., με δυνατότητα εξυπηρέτησης 10 εκατομμυρίων επιβατών ετησίως, ενώ οι δύο διάδρομοι των 3.000 και 2.500 μέτρων εξασφαλίζουν τη λειτουργία για μεγάλα αεροσκάφη και σε ακραίες καιρικές συνθήκες. Ο πύργος ελέγχου ύψους 45 μέτρων θα εξοπλιστεί με ραντάρ τελευταίας γενιάς, ενώ το σύστημα αεροναυτιλίας, ύψους 70 εκατ. ευρώ, θα εγκατασταθεί άμεσα μετά την ολοκλήρωση των αρχαιολογικών ερευνών στον λόφο Παπούρα.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν διαμόρφωση χώρων στάθμευσης για 3.500 οχήματα, αυτοματοποιημένο έλεγχο αποσκευών, εγκαταστάσεις logistics και υποδομές για εφεδρικό πύργο ελέγχου. Οι χρηματοδοτήσεις συμπληρωματικών έργων, ύψους 38,9 εκατ. ευρώ, καλύπτουν υδροδότηση, βιολογικό καθαρισμό, περίφραξη και χωματουργικές εργασίες στους λόφους 24 και 28, ενώ η ΔΑΗΚ ΑΕ αναλαμβάνει τον διαγωνισμό για τα συστήματα αεροναυτιλίας με αμοιβή 5,8 εκατ. ευρώ.

Οι προγραμματισμένες ημερομηνίες υποδεικνύουν ολοκλήρωση των κατασκευών το φθινόπωρο του 2026, με εμπορική λειτουργία να αναμένεται εντός του 2028. Η ΔΑΗΚ ΑΕ συμμετέχει σε αυτή τη διαδικασία σε συνεργασία με το ελληνικό δημόσιο και τον ινδικό όμιλο GMR, διασφαλίζοντας την τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών και των απαιτήσεων ασφάλειας.