Νέος Κώδικας Χωροταξίας: Στη Βουλή με ανοιχτά τα μέτωπα του ΝΟΚ και της εκτός σχεδίου δόμησης

Νέο Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, αλλά με ενσωματωμένα τα ανοιχτά μέτωπα του χωρικού σχεδιασμού κατέθεσε προς ψήφιση στη Βουλή το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ωστόσο, αν και στόχος του νομοσχεδίου είναι να βάλει τάξη σε έναν αιώνα πολεοδομικής πολυνομίας, το γεγονός ότι στο πολυσέλιδο κείμενο δεν επιλύονται τα δύο μεγαλύτερα ανοιχτά ζητήματα, δηλαδή αυτά που αφορούν την εκτός σχεδίου δόμηση και το οριστικό πλαίσιο εφαρμογής του ΝΟΚ, κινδυνεύει να το μετατρέψει απλά σε ένα πιο οργανωμένο νομοθετικό «ευρετήριο», παραπέμποντας τις κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις στο μέλλον.

Το ογκώδες νομοθέτημα των 477 άρθρων και 740 σελίδων, το οποίο συγκεντρώνει σε ενιαίο κείμενο διατάξεις που ήταν διάσπαρτες σε περίπου 170 νομοθετήματα ενός ολόκληρου αιώνα, κατατέθηκε στη Βουλή την περασμένη Παρασκευή, με την κατάθεση να συμπίπτει με την απώλεια του Νίκου Ταγαρά, του πολιτικού που από τη θέση του υφυπουργού Περιβάλλοντος συνδέθηκε όσο λίγοι με την πολυετή προσπάθεια συγκρότησης και επικαιροποίησης του συγκεκριμένου έργου.

Το νομοσχέδιο, το οποίο κατατέθηκε χωρίς να προηγηθεί δημόσια διαβούλευση, ακολουθεί ταχύτατη κοινοβουλευτική πορεία, καθώς συζητήθηκε σε μία και μοναδική συνεδρίαση της αρμόδιας Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής την Τρίτη με στόχο να ψηφιστεί στην Ολομέλεια την Πέμπτη.

Όπως, πάντως, αποκαλύπτεται και στην ίδια την αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, ο νέος Κώδικας περισσότερο αποτυπώνει τη σημερινή πραγματικότητα παρά τη μεταβάλλει καθώς ξεκαθαρίζεται ότι η επιτροπή που τον συνέταξε δεν είχε αρμοδιότητα να εισαγάγει νέες διατάξεις ή να τροποποιήσει το ισχύον πλαίσιο. Αυτό σημαίνει ότι δεν αλλάζουν οι όροι δόμησης, δε μεταβάλλονται οι χρήσεις γης, δεν τροποποιούνται ρυθμίσεις για τα σχέδια πόλης και δεν επιλύονται φλέγοντα πολεοδομικά ζητήματα.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή της εκτός σχεδίου δόμησης. Ο νέος Κώδικας διατηρεί ως βασικό κανόνα την αρτιότητα των τεσσάρων στρεμμάτων και την απαίτηση ύπαρξης προσώπου σε πολεοδομικά αναγνωρισμένη οδό αποτυπώνοντας το σημερινό καθεστώς, χωρίς να δίνεται οριστική λύση στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες σε ολόκληρη τη χώρα. Κι αυτό παρόλο που το θέμα είχε καταστεί ακόμη πιο σύνθετο μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), τις οποίες ελλείψει νομοθετικού πλαισίου διαφορετικές Πολεοδομίες ερμήνευαν με διαφορετικό τρόπο με αποτέλεσμα σε άλλες περιοχές να εκδίδονται άδειες και σε άλλες να έχει «παγώσει» πλήρως η διαδικασία δημιουργώντας ένα περιβάλλον αβεβαιότητας.

Στον Κώδικα αποτυπώνεται επίσης το ισχύον καθεστώς για τις παρεκκλίσεις αρτιότητας, οι οποίες δεν επανέρχονται. Υπενθυμίζεται ότι είχαν ήδη καταργηθεί με τον νόμο 4759/2020 και διατηρούνται μόνο οι μεταβατικές διατάξεις που εξακολουθούν να ισχύουν.

Ανοιχτό παραμένει και το μέτωπο του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού. Ο Κώδικας ενσωματώνει τις ισχύουσες διατάξεις του ΝΟΚ, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου γι' αυτές υπάρχουν εκκρεμείς δικαστικές κρίσεις, όπως συμβαίνει για παράδειγμα με το περιβαλλοντικό ισοδύναμο για το οποίο έχουν προσφύγει δήμοι. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, συμπεριλήφθηκαν διατάξεις «για τη συνταγματικότητα των οποίων γεννώνται αμφιβολίες», εφόσον δεν έχει υπάρξει οριστική δικαστική απόφαση που να τις ακυρώνει.

Αυτό ακριβώς αποτέλεσε ένα από τα βασικά σημεία κριτικής της αντιπολίτευσης κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της αρμόδιας Επιτροπής: «Αντί για οριστικές και βιώσιμες λύσεις, ενσωματώνει ανοιχτά μέτωπα, αναπαράγει χρόνια προβλήματα για την εκτός σχεδίου δόμηση και το ζήτημα των αυθαιρέτων και αφήνει ανέπαφες δομικές κι οργανικές αδυναμίες, όπως για παράδειγμα των υποστελεχωμένων Υπηρεσιών Δόμησης», επεσήμανε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Μανώλης Χριστοδουλάκης.

Ο ίδιος δεν άφησε ασχολίαστη και τη διαδικασία, σημειώνοντας πως το υπουργείο ζητά από τη Βουλή «μια έμμεση αποδοχή», και προσθέτοντας πως το κοινοβούλιο καλείται να εγκρίνει ένα εξαιρετικά σύνθετο νομοθέτημα χωρίς τον απαιτούμενο χρόνο επεξεργασίας. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι «απαλείφθηκε η ρητή υποχρέωση ελέγχου του Κώδικα από την Κεντρική Επιτροπή Κωδικοποίησης, παρακάμπτοντας ένα επιστημονικό φίλτρο που το ίδιο το επιτελικό κράτος είχε θεσπίσει». Οπως υπογράμμισε, η απουσία αυτού του ενδιάμεσου ελέγχου στερεί από τη διαδικασία «μια κρίσιμη δικλίδα ασφαλείας», καθώς ένα νομοσχέδιο 477 άρθρων εισάγεται προς ψήφιση χωρίς τη δεύτερη ανεξάρτητη ματιά ενός ανώτατου ελεγκτικού οργάνου.

Παράλληλα αμφισβήτησε την άποψη ότι η κωδικοποίηση αποτελεί μια ουδέτερη τεχνική διαδικασία υποστηρίζοντας ότι σε ένα πεδίο γεμάτο αλληλεπικαλυπτόμενες και συχνά αντιφατικές διατάξεις, η επιλογή τού τι παραμένει και τι θεωρείται ανενεργό ή ξεπερασμένο εμπεριέχει εκ προοιμίου αξιολόγηση και κατεύθυνση.

Ο κ. Χριστοδουλάκης αναγνώρισε ότι η ανάγκη κωδικοποίησης είναι πραγματική και ότι η ασφάλεια δικαίου απαιτεί ένα πιο οργανωμένο νομοθετικό πλαίσιο. Υποστήριξε όμως ότι η κυβέρνηση «για άλλη μια φορά βάζει το κάρο μπροστά από το άλογο», καθώς προηγείται η κωδικοποίηση της ολοκλήρωσης κρίσιμων σχεδιασμών, όπως τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, τα ειδικά χωροταξικά πλαίσια για τον τουρισμό και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς και τα αναγκαία προεδρικά διατάγματα για τις περιοχές Natura.

Από την πλευρά του ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ, Μίλτος Ζαμπάρας υποστήριξε ότι «δεν πρόκειται για μεταρρύθμιση», σημειώνοντας ότι κωδικοποιείται ένα πλαίσιο που εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές στρεβλώσεις. «Δε θεσπίζονται νέοι όροι δόμησης, δεν αλλάζουν οι χρήσεις γης, δεν αγγίζονται τα σχέδια πόλης. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι παθογένειες παγιώνονται και αποκτούν κωδικοποιημένη νομιμότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο ίδιο πνεύμα, υποστήριξε ότι για την εκτός σχεδίου δόμηση οι απαντήσεις μετατίθενται για ακόμη μία φορά στο μέλλον, μέσω της ολοκλήρωσης των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, ενώ για τον ΝΟΚ «κωδικοποιούνται διατάξεις που απλώς το ΣτΕ δεν πρόλαβε ακόμη να κρίνει».

Θα πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι ο νέος Κώδικας αφήνει εκτός του περιεχομένου του και σημαντικά τμήματα της ειδικής χωροταξικής νομοθεσίας, καθώς δεν περιλαμβάνει ειδικά καθεστώτα που αφορούν τουριστικές εγκαταστάσεις, επιχειρηματικά πάρκα, βιομηχανικές περιοχές και άλλες αναπτυξιακές δραστηριότητες που εξακολουθούν να διέπονται από ξεχωριστές νομοθεσίες. Κι αυτό γιατί αποφασίστηκε στο νομοθέτημα να περιληφθούν αποκλειστικά οι νόμοι που έχουν παραχθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος και όχι και από άλλα υπουργεία μολονότι αρκετοί αφορούν τον χωρικό σχεδιασμό.

Διαβάστε ακόμη

Η Ελλάδα έστειλε δύο διαβήματα στην Ουκρανία για το θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα

Πανελλήνιες 2026: Οι απαντήσεις σε Αρχαία, Μαθηματικά και Βιολογία - Τι λένε οι ειδικοί για τα θέματα

Πέθανε σε ηλικία 94 ετών ο αγαπημένος ηθοποιός, Άγγελος Αντωνόπουλος

Κλάματα και... χοροπηδήματα: Η αντίδραση από τις πρωταθλήτριες την Βόρειας Κορέας όταν είδαν τον Κιμ Γιονγκ Ουν