Νέα εμπλοκή με τον συρμό - πρότυπο του ηλεκτρικού: Οι αστοχίες που οδήγησαν στην καθυστέρηση πριν τη λειτουργία

Ήταν μόλις πριν από δύο μήνες όταν η ΣΤΑΣΥ και η τότε ηγεσία του υπουργείου Μεταφορών, παρουσίαζαν με πανηγυρικό τρόπο ενώπιον του πρωθυπουργού τον πρώτο πλήρως ανακατασκευασμένο συρμό της Γραμμής 1, διαβεβαιώνοντας ότι μετά τις δίμηνες δυναμικές δοκιμές που θα ακολουθούσαν, θα ήταν έτοιμος να τεθεί σε κυκλοφορία, με πρώτο επιβάτη μάλιστα τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Δεδομένου ότι πρόκειται και για τον συρμό - «πιλότο» της ανακατασκευής η επιτυχής ολοκλήρωση των δοκιμών θα άναβε το πράσινο φως και για τη σταδιακή παράδοση και των υπόλοιπων 13 συρμών με ρυθμό έναν ανά μήνα. Ωστόσο σήμερα το έργο της ανακατασκευής των 14 συρμών που θυμίζει το γεφύρι της Άρτας του ...τροχαίου υλικού, φαίνεται να σκοντάφτει ξανά.

Όπως προκύπτει από σχετικό έγγραφο που αναρτήθηκε στη Διαύγεια, η διοίκηση της ΣΤΑΣΥ αποφάσισε να χορηγήσει νέα παράταση για την παράδοση του πρώτου συρμού, μεταθέτοντας την προθεσμία από τις 14 Ιουλίου στις 7 Αυγούστου 2026. Αν και πρόκειται για μια καθυστέρηση μόλις 24 ημερών στα χαρτιά, έρχεται να προστεθεί σε ένα έργο που ήδη μετρά σχεδόν δύο χρόνια υπέρβασης του αρχικού χρονοδιαγράμματος - γεγονός για το οποίο η ΣΤΑΣΥ έχει επιβάλει έως σήμερα συνολικά πρόστιμα ύψους 3,5 εκ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 5% της σύμβασης - και δημιουργεί νέα ερωτήματα για το κατά πόσο θα τηρηθούν τα επόμενα ορόσημα της σύμβασης.

Άλλωστε η συγκεκριμένη παράταση, η οποία αφορά τον τμηματικό χρόνο παράδοσης του πρώτου συρμού 8ης παραλαβής του Ηλεκτρικού ο οποίος είχε κατασκευαστεί το μακρινό 1985, φαίνεται πως κρύβει πίσω της λάθη και αστοχίες που μολονότι δεν είναι τόσο σοβαρά, θα πρέπει να διορθωθούν ειδικά όταν ο εν λόγω συρμός θα λειτουργήσει ως «πρότυπο» για την ανακατασκευή όλων των υπόλοιπων. Κατά συνέπεια κάθε καθυστέρηση στην οριστική παραλαβή του απειλεί να μετατοπίσει και το σύνολο του προγράμματος παραγωγής, καθώς η ανάδοχος εταιρεία δεν μπορεί να προχωρήσει με πλήρη ρυθμό αν δεν οριστικοποιηθούν όλες οι τεχνικές λύσεις.

Σύμφωνα με πηγές με γνώση της υπόθεσης, οι αβλεψίες και αστοχίες που παρουσιάστηκαν κατά την περίοδο των δοκιμών, οδήγησαν σε σειρά τεχνικών παρατηρήσεων, οι οποίες περιγράφονται στο «ethnos.gr» ως «παιδικές ασθένειες» μιας διαδικασίας που πραγματοποιείται για πρώτη φορά. Αποδίδονται σε μεγάλο βαθμό από τις ίδιες πηγές σε εξαρχής ελλιπή σχεδιασμό των προδιαγραφών. Κατά πληροφορίες, μεταξύ των αστοχιών που παρατηρήθηκαν από τους τεχνίτες της ΣΤΑΣΥ όταν το τρένο έφτασε για έλεγχο, ήταν η λανθασμένη τοποθέτηση διακόπτη που ενώ θα έπρεπε να βρίσκεται στην καμπίνα οδήγησης, είχε τοποθετηθεί στον ...χώρο των επιβατών. Σε άλλη περίπτωση δεν είχε τοποθετηθεί ειδικό προστατευτικό, με αποτέλεσμα τα ηλεκτρικά κυκλώματα να κινδυνεύουν να καταστραφούν από γράσα και ρύπους κατά την κίνηση. Στα προβλήματα που εντοπίστηκαν, συγκαταλέγεται και η λανθασμένη τοποθέτηση του ειδικού «ντουλαπιού» για την ηλεκτρονική μονάδα που ανοιγοκλείνει τις θύρες.

Πληροφορίες μάλιστα λενε οτι ενα βαγόνι οδηγήθηκε στα συνεργεία του αμαξοστασίου Σεπολίων όπου χρειάστηκε να αποσυναρμολογηθεί για αποκατάσταση ζημιάς. Όπως περιγράφουν, οι περισσότερες αποτελούν παρεμβάσεις μικρού κόστους, οι οποίες όμως, εάν δεν προχωρήσουν, δεν θα επιτρέψουν να τεθεί ο συρμός σε κυκλοφορία. Άλλωστε και κατά τις δυναμικές δοκιμές με προσομοίωση επιβατών, προέκυψαν πρόσθετες ανάγκες ρυθμίσεων, όπως για παράδειγμα ήχοι που δεν θα έπρεπε να ακούγονται.

Μολονότι οι αστοχίες δεν χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα σοβαρές, δεν είναι λίγοι εκείνοι που αμφισβητούν ότι θα έχει επιλυθεί το σύνολο των προβλημάτων μέσα στις τρεις εβδομάδες της παράτασης, ενώ δεν αποκλείουν να χρειαστεί τελικά ο συρμός να επιστρέψει στον Βόλο για αλλαγές.

Οι ίδιες πηγές αποδίδουν μέρος των δυσκολιών στον τρόπο με τον οποίο συντάχθηκαν οι τεχνικές προδιαγραφές του έργου. Όπως αναφέρουν, επιχειρήθηκε να συνδυαστούν χαρακτηριστικά των παλαιών συρμών του ΗΣΑΠ με τεχνικές λύσεις των γαλλικών συρμών του Μετρό, με το τελικό «υβριδικό» αποτέλεσμα να αποδεικνύεται δύσκολο να εφαρμοστεί.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, στις αυτοψίες δεν είχαν μεταβεί στον Βόλο άνθρωποι του πεδίου που γνωρίζουν καλά τα τρένα του ηλεκτρικού καθώς τα δουλεύουν επί δεκαετίες, όπως τεχνίτες και εργοδηγοί. Επιπλέον, πληροφορίες αναφέρουν ότι εξαιτίας της πίεσης του χρόνου ύστερα από τις αλλεπάλληλες καθυστερήσεις, τμήματα του έργου ανατέθηκαν από την ανάδοχο εταιρεία σε υπεργολάβους.

Σε κάθε περίπτωση τα προβλήματα αυτά δεν αποκλείεται να φέρουν νέα μετατόπιση στο χρονοδιάγραμμα του έργου, το οποίο εμφανίζει ήδη διετή καθυστέρηση από τον αρχικό στόχο, με την ολοκλήρωση της ανακατασκευής και των 14 συρμών να έχει ήδη μετατεθεί για τον Μάιο του 2027 από το φθινόπωρο του 2025.

Κι αυτό σε μια γραμμή, η οποία υποφέρει από την έλλειψη τροχαίου υλικού καθώς παρά το γεγονός ότι έχει ενισχυθεί με τέσσερις «δανεικούς» συρμούς από τις Γραμμές 2 και 3, αυτοί δύσκολα μπορούν να δρομολογηθούν τις ζεστές ώρες της ημέρας κατά την καλοκαιρινή περίοδο δεδομένου ότι δεν διαθέτουν κλιματισμό με αποτέλεσμα η χρονοαπόσταση των δρομολογίων εξαιτίας και του θερινού προγράμματος να φτάνει τα 9 ή ακόμα και τα 11 λεπτά.

Πώς θα «μεταμορφωθούν» οι 14 παλαιοί συρμοί

Η σύμβαση για την ανακατασκευή των 14 παλαιότερων συρμών της Γραμμής 1 υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2022, με αρχικό στόχο την ολοκλήρωση του έργου έως τον Οκτώβριο του 2025. Μέχρι σήμερα μόνο ο πρώτος συρμός έχει φτάσει στη φάση των στατικών και δυναμικών δοκιμών, ενώ οι υπόλοιποι βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια κατασκευής και αναβάθμισης στις εγκαταστάσεις της αναδόχου στον Βόλο.

Η υλοποίηση του έργου βρέθηκε αντιμέτωπη με σειρά δυσκολιών. Η ΣΤΑΣΥ έχει αποδώσει τις καθυστερήσεις αρχικά στις αναταράξεις της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας μετά την πανδημία και στη συνέχεια στις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ σημαντικό ρόλο φαίνεται ότι διαδραμάτισε και η περίοδος προσαρμογής της ισπανικής CAF στη λειτουργία της μονάδας παραγωγής στον Βόλο.

Το έργο θεωρείται κρίσιμο για τη λειτουργία του Ηλεκτρικού, καθώς οι συρμοί της 8ης παραλαβής, που κυκλοφορούν από το 1985, έχουν πλέον εξαντλήσει τον κύκλο ζωής τους. Η εξεύρεση ανταλλακτικών γίνεται ολοένα δυσκολότερη, καθώς πολλά από τα εξαρτήματα δεν παράγονται πλέον, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά τη συντήρησή τους.

Στόχος του υπουργείου και της ΣΤΑΣΥ είναι έως το τέλος του 2026 ο μέσος χρόνος αναμονής στη Γραμμή 1 να μειωθεί από περίπου 8,5 λεπτά σε 5 λεπτά, στόχος που εξαρτάται άμεσα από την έγκαιρη ολοκλήρωση του προγράμματος ανακατασκευής.

Οι παρεμβάσεις στους συρμούς είναι εκτεταμένες και ουσιαστικά αυξάνουν το προσδόκιμο της επιχειρησιακής ζωής τους για ακόμη 25 χρόνια. Διατηρείται μόνο ο μεταλλικός σκελετός, ενώ αντικαθίσταται πλήρως ο ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός. Παράλληλα εγκαθίστανται νέος φωτισμός LED, συστήματα κλιματισμού στην καμπίνα του οδηγού, κάμερες ασφαλείας, ηλεκτρονικές οθόνες ενημέρωσης επιβατών, νέες πινακίδες προορισμού και σύγχρονα καθίσματα. Προβλέπονται επίσης ειδικοί χώροι για άτομα με αναπηρία και καροτσάκια, μέσω της αφαίρεσης τεσσάρων καθισμάτων σε κάθε συρμό.

Σημαντική καινοτομία αποτελεί και η εγκατάσταση συστήματος παρακολούθησης των αποβαθρών μέσω καμερών, επιτρέποντας στον μηχανοδηγό να ελέγχει την επιβίβαση και αποβίβαση των επιβατών χωρίς τη χρήση των παραδοσιακών καθρεφτών. Το κόστος της ανακατασκευής υπολογίζεται σε περίπου 1 έως 1,1 εκατ. ευρώ ανά βαγόνι, ποσό αισθητά χαμηλότερο από την προμήθεια νέου τροχαίου υλικού, η οποία μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 1,7 εκατ. ευρώ ανά βαγόνι.

Αν και ο πρώτος συρμός είναι πράσινος, για τους υπόλοιπους 13 επελέγη το μπλε χρώμα, με τη Γραμμή 1 να έχει γενικά προχωρήσει στον ...χρωματισμό των τρένων της καθώς και στους υπόλοιπους συρμούς έχουν τοποθετηθεί έγχρωμες αντιγκραφίτι μεμβράνες.

Προ των πυλών ο πολυαναμενόμενος διαγωνισμός για τον κλιματισμό

Την ίδια στιγμή, ένα ακόμα καλοκαίρι σε συρμούς – σάουνα περνούν και οι επιβάτες στις Γραμμές 2 και 3. Ο διαγωνισμός για την εγκατάσταση κλιματισμού και την αναβάθμιση των παλαιών γαλλικών συρμών που εκ κατασκευής δεν διέθεταν κλιματισμό, εγκρίθηκε μόλις πριν λίγες ημέρες, με την προκήρυξη να μην έχει βγει ακόμα στον αέρα ενώ από την υπογραφή της σύμβασης μέχρι την ολοκλήρωση του έργου εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν περίπου τρία χρόνια.

Υπενθυμίζεται ότι  στον στόλο της ΣΤΑΣΥ περιλαμβάνονται συνολικά 28 συρμοί αυτής της σειράς, οι λεγόμενοι και γαλλικοί που εξυπηρετούν τις γραμμές 2 και 3 και εκ της κατασκευής τους δεν είχαν air condition. Από αυτούς λειτουργικοί είναι οι 24 εκ των οποίων οι 4 έχουν δοθεί ως «δανεικοί» στη Γραμμή 1 προκειμένου να εκτελέσει το πρόγραμμά της ελλείψει νέων συρμών. Από το σύνολο των 24, προς ανακαίνιση θα οδηγηθούν μόνον οι 12 με τους υπόλοιπους 12 να μένουν εκτός έργου συνεχίζοντας την κυκλοφορία τους χωρίς κλιματισμό.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 149,5 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει, πέραν της αναβάθμισης των συρμών, την εγκατάσταση τεσσάρων υποσταθμών ανάκτησης ενέργειας από την πέδηση των τρένων.

Διαβάστε ακόμη

Πρωταθλήτρια κόσμου η Ισπανία! Έδωσε ποδοσφαιρικό ρεσιτάλ και αποκαθήλωσε την Αργεντινή του Μέσι

Ο Κολυδάς αναλύει πώς θα κινηθεί ο καύσωνας: Τα 42αρια και οι 4 + 2 πόλεις που θα «βράσουν» - Ποιο το θετικό στοιχείο

«Σπουδαία ιστορία αγάπης»: Ο 89χρονος και η 83χρονη που «απέδρασαν» από οίκο ευγηρίας επειδή δεν περνούσαν καλά

Η μεγάλη έκπληξη 7χρονης που ετοιμαζόταν να κάνει πάρτι γενεθλίων ολομόναχη και η «ηρωίδα» μητέρα της