Ιωάννης Ιωαννίδης στις «Καθαρές Κουβέντες»: «Η Ελλάδα βρίσκεται σε συνθήκη αυτοεξαφανισμού»
Ο διακεκριμένος καθηγητής του Stanford μίλησε στον Σπύρο Χαριτάτο για το δημογραφικό, την Παιδεία, την Υγεία, την πανδημία, τα social media και τη λειτουργία των θεσμών🕛 χρόνος ανάγνωσης: 7 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό
Μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη έδωσε ο διεθνώς αναγνωρισμένος καθηγητής του Stanford Γιάννης Ιωαννίδης στην εκπομπή «Καθαρές Κουβέντες» του OPEN, μιλώντας στον Σπύρο Χαριτάτογια ορισμένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που, κατά την άποψή του, αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική κοινωνία.
Ο καθηγητής αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο δημογραφικό, στην κατάσταση της δημόσιας Παιδείας και Υγείας, στην εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και στην επιστήμη, στα διδάγματα από την πανδημία αλλά και στη συζήτηση γύρω από τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα social media.
Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη του Γιάννη Ιωαννίδη στις «Καθαρές Κουβέντες» του OPEN
«Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε βαθιά κρίση»
Στην αρχή της συζήτησης ο Σπύρος Χαριτάτος ζητά από τον Γιάννη Ιωαννίδη να περιγράψει την εικόνα της ελληνικής κοινωνίας και ειδικότερα τις συνθήκες μέσα στις οποίες καλούνται να ζήσουν οι νεότερες γενιές.
«Νομίζω ότι η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε μία βαθιά κρίση», απαντά ο καθηγητής, υποστηρίζοντας ότι μεγάλο μέρος των πολιτών ζει με αβεβαιότητα για το σήμερα και το αύριο αλλά και με έντονη ανησυχία για το μέλλον των παιδιών του.
Το δημογραφικό και η «συνθήκη αυτοεξαφανισμού»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στο δημογραφικό πρόβλημα.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει, ο συνδυασμός της μείωσης των γεννήσεων και του υψηλού αριθμού θανάτων έχει οδηγήσει την Ελλάδα σε εξαιρετικά δυσμενή θέση.
Ο Γιάννης Ιωαννίδης εκτιμά ότι οι γεννήσεις έχουν μειωθεί κατά περίπου 25%-30% μέσα στην τελευταία πενταετία και προειδοποιεί ότι, εάν η συγκεκριμένη τάση συνεχιστεί, η αναλογία γεννήσεων προς θανάτους μπορεί να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο.
«Βρισκόμαστε μπροστά όχι σε μία οριακή συνθήκη, αλλά σε μία συνθήκη αυτοεξαφανισμού», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Κατά τον ίδιο, το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με οικονομικά βοηθήματα. Χρειάζεται, όπως υποστηρίζει, μια χώρα που να δίνει στους νέους αίσθηση προοπτικής, με λειτουργική εκπαίδευση, σύστημα Υγείας, επαγγελματικές ευκαιρίες και κοινωνική συνοχή.
Η σκληρή κριτική για την Παιδεία
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορά την κατάσταση της ελληνικής εκπαίδευσης.
Ο καθηγητής επικαλείται διεθνείς αξιολογήσεις για να υποστηρίξει ότι η Ελλάδα έχει χάσει σημαντικό έδαφος συγκριτικά με εκπαιδευτικά συστήματα άλλων χωρών.
Παράλληλα, αναφέρεται στην κατάσταση των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων και στη χρηματοδότησή τους.
«Το να είσαι καθηγητής πανεπιστημίου είναι μία πράξη αυταπάρνησης πλέον», λέει χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στις συνθήκες υπό τις οποίες θεωρεί ότι εργάζονται πολλοί πανεπιστημιακοί στην Ελλάδα.
Ο Γιάννης Ιωαννίδης στέκεται επίσης στο κόστος που επωμίζονται οι ελληνικές οικογένειες για φροντιστήρια και συμπληρωματική εκπαίδευση, αμφισβητώντας στην πράξη την έννοια της απολύτως «δωρεάν Παιδείας».
Τι λέει για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια
Ερωτώμενος για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, ξεκαθαρίζει ότι δεν είναι αντίθετος εξ ορισμού στην ύπαρξή τους.
Υπενθυμίζει μάλιστα ότι το Stanford, όπου εργάζεται, είναι ιδιωτικό πανεπιστήμιο.
Για τον ίδιο, όμως, το καθοριστικό ζήτημα είναι αν ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα μπορεί να προσφέρει ουσιαστική παιδεία, έρευνα, προοπτικές στους νέους και πραγματική συνεισφορά στην κοινωνία.
Παράλληλα ασκεί έντονη κριτική στο μοντέλο με το οποίο, κατά την άποψή του, επιχειρήθηκε η ανάπτυξη ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Ιωαννίδης για την πανδημία: «Η επιστήμη δεν πρέπει να καπελώνεται»
Στη συζήτηση με τον Σπύρο Χαριτάτο ο Γιάννης Ιωαννίδης επιστρέφει και στην περίοδο της πανδημίας.
Όπως αναφέρει, ένα από τα βασικά διδάγματα εκείνης της περιόδου είναι ότι η επιστήμη πρέπει να αντιμετωπίζεται με σεβασμό, αλλά και με επίγνωση της αβεβαιότητας που συνοδεύει την επιστημονική γνώση.
«Η επιστήμη δεν θα πρέπει να καπελώνεται από την πολιτική ή από συμφέροντα», σημειώνει, εκτιμώντας ότι στη διάρκεια της πανδημίας έγιναν σημαντικά λάθη τα οποία δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί επαρκώς.
Παράλληλα, αναφέρεται στην απώλεια εμπιστοσύνης ενός τμήματος της κοινωνίας απέναντι στην Ιατρική.
Ο ίδιος πάντως ξεκαθαρίζει ότι τα εμβόλια αποτελούν μια εξαιρετικά χρήσιμη ιατρική τεχνολογία που έχει σώσει εκατομμύρια ζωές, τονίζοντας όμως ότι κάθε νέα ιατρική παρέμβαση πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά ως προς τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους της.
Για τον «κόφτη» στα social media
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η τοποθέτησή του για το ζήτημα της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Γιάννης Ιωαννίδης αναγνωρίζει ότι ο εθισμός των παιδιών στα social media είναι σοβαρό πρόβλημα και ότι υπάρχουν ενδείξεις για αρνητικές επιπτώσεις.
Εμφανίζεται, ωστόσο, επιφυλακτικός ως προς το κατά πόσο ένας καθολικός ηλικιακός περιορισμός αποτελεί αποτελεσματική λύση.
Όπως εξηγεί, δεν έχει αποδειχθεί ότι ένας τέτοιος «κόφτης» θα μειώσει μακροπρόθεσμα τον εθισμό, ενώ θέτει παράλληλα ζήτημα προστασίας προσωπικών δεδομένων κατά τη διαδικασία επαλήθευσης της ηλικίας.
Μάλιστα αποκαλύπτει ότι μαζί με συναδέλφους του επιχειρεί να εξετάσει επιστημονικά την αποτελεσματικότητα ανάλογων μέτρων, ώστε να διαπιστωθεί εάν τα πιθανά οφέλη είναι μεγαλύτερα από τις πιθανές αρνητικές συνέπειες.
«Εξουθενωτική» η κατάσταση για γιατρούς και νοσηλευτές
Ιδιαίτερα έντονη είναι και η περιγραφή του για την κατάσταση στο ελληνικό σύστημα Υγείας.
Όταν ο Σπύρος Χαριτάτος τον ρωτά πώς θα χαρακτήριζε την καθημερινότητα γιατρών και νοσηλευτών, ο καθηγητής απαντά:
«Εξουθενωτική, παραληρηματική, σουρεαλιστική, αδιέξοδη».
Μιλά για υποστελέχωση, επαγγελματική εξουθένωση και ανθρώπους που καλούνται να εργάζονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε συνθήκες ακραίας πίεσης.
Συνδέει μάλιστα την κατάσταση αυτή με τη φυγή νέων γιατρών και άλλων καταρτισμένων επαγγελματιών στο εξωτερικό, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας και περισσότερες δυνατότητες εξέλιξης.
Η έντονη πολιτική κριτική
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης ο Γιάννης Ιωαννίδης χρησιμοποιεί ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα για την κυβέρνηση και ευρύτερα για τη λειτουργία της εξουσίας, της Δικαιοσύνης και των μέσων ενημέρωσης.
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν προσωπικές πολιτικές κρίσεις του καθηγητή, τις οποίες ο ίδιος διατυπώνει ως πολίτης και όχι ως επιστημονικά συμπεράσματα.
Προς το τέλος της συνέντευξης, όταν η συζήτηση φτάνει στην πολιτική και στις επιλογές των πολιτών μπροστά στην κάλπη, ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι δεν ανήκει σε κάποιο κόμμα και δεν έχει πρόθεση να είναι υποψήφιος.
«Δεν ανήκω σε κάποιο κόμμα. Δεν έχω πολιτικές κομματικές βλέψεις να κατέβω υποψήφιος για να σας πω να ψηφίσετε το Α ή το Β κόμμα», αναφέρει.
Ποιος είναι ο Γιάννης Ιωαννίδης
Ο Γιάννης Ιωαννίδης (John P.A. Ioannidis) είναι ένας από τους πλέον γνωστούς διεθνώς Έλληνες επιστήμονες στους τομείς της Ιατρικής, της Επιδημιολογίας και της μεθοδολογίας της επιστημονικής έρευνας.
Είναι George E. and Lucy Becker Professor of Medicine στο Stanford University, καθηγητής Επιδημιολογίας και Population Health και συνδιευθυντής του Meta-Research Innovation Center at Stanford (METRICS). Μεγάλο μέρος του ερευνητικού έργου του αφορά την αξιοπιστία της επιστημονικής βιβλιογραφίας, την τεκμηριωμένη Ιατρική, τις συστηματικές ανασκοπήσεις, τη μετα-ανάλυση και τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο παράγεται και αξιολογείται η επιστημονική γνώση.
Γεννήθηκε το 1965 στη Νέα Υόρκη και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ακολούθησε ακαδημαϊκή και ερευνητική πορεία στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ελλάδα. Πριν μετακινηθεί στο Stanford είχε διατελέσει καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Έγινε ιδιαίτερα γνωστός διεθνώς και πέρα από τα όρια της Ιατρικής κοινότητας μέσα από τη μελέτη του «Why Most Published Research Findings Are False», που δημοσιεύθηκε το 2005 και άνοιξε μία μεγάλη διεθνή συζήτηση για την αξιοπιστία, την αναπαραγωγιμότητα και τις αδυναμίες της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας.
Το Έπος του '40 από τη σκοπιά των Ιταλών - Οι Έλληνες έμαθαν στους απογόνους του Δάντη και σε έναν κλόουν τι θα πει Κόλαση
Ειδικός της ΑΙ σταμάτησε να αποταμιεύει για σύνταξη: «Δεν θα ζούμε σε 10 χρόνια»
Λίμνη Κάρλα: Στο «περίμενε» για τις αποζημιώσεις επί 18 χρόνια 300 οικογένειες - Ραντεβού στον Άρειο Πάγο το... 2028
Εκλογές στο Ισραήλ: Προβάδισμα Νετανιάχου χωρίς αυτοδυναμία, άλυτος γρίφος η εξουσία - Τα σενάρια της επόμενης μέρας
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr
