Χανταϊός: Πώς η κλιματική αλλαγή οδήγησε σε διπλασιασμό των κρουσμάτων - Οι «κόκκινες» περιοχές

Τα κρούσματα χανταϊού στην Αργεντινή έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τον τελευταίο χρόνο, με τη χώρα να καταγράφει 32 θανάτους μαζί με τον υψηλότερο αριθμό λοιμώξεων από το 2018.Η αύξηση αυτή έρχεται καθώς οι Αρχές της Αργεντινής προσπαθούν να εντοπίσουν τα ίχνη του ζευγαριού που ταξίδεψε εκτενώς στη χώρα και αργότερα πέθανε εν μέσω μιας έξαρσης του ιού στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius.407640_1Σύμφωνα με το CNN, οι ειδικοί αποδίδουν την αύξηση των κρουσμάτων στην κλιματική αλλαγή και στην καταστροφή των φυσικών οικοτόπων, για την ασθένεια που συνήθως προκαλείται από έκθεση σε ούρα ή περιττώματα μολυσμένων τρωκτικών. Η τρέχουσα περίοδος, που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2025, έχει ήδη καταγράψει 101 επιβεβαιωμένα κρούσματα χανταϊού, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Αργεντινής - σε σύγκριση με μόλις 57 την ίδια περίοδο την προηγούμενη χρονιά.Όχι μόνο η χώρα κατέγραψε ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό κρουσμάτων φέτος, αλλά κατέγραψε και ένα από τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας των τελευταίων ετών, με τον αριθμό των θανάτων να αυξάνεται κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Και αυτοί οι αριθμοί δεν περιλαμβάνουν την έξαρση στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, η προέλευση της οποίας παραμένει άγνωστη.Οι «κόκκινες περιοχές» της ΑργεντινήςΠαρότι δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα χανταϊού στην Ουσουάια τις τελευταίες δεκαετίες, σύμφωνα με το υπουργείο, ο ιός είναι ενδημικός σε άλλες περιοχές της Αργεντινής. Οι Αρχές εκτιμούν ότι το ζευγάρι επισκέφθηκε διάφορες περιοχές της χώρας, περνώντας επανειλημμένα τα σύνορα με τη γειτονική Χιλή και επίσης την Ουρουγουάη, πριν επιβιβαστεί στο κρουαζιερόπλοιο.Τέσσερις γεωγραφικές περιοχές της Αργεντινής θεωρούνται ιστορικά υψηλού κινδύνου: Βορειοδυτική Αργεντινή (επαρχίες Σάλτα, Χουχούι και Τουκουμάν), Βορειοανατολική (Μισιόνες, Φορμόσα και Τσάκο), Κεντρική (Μπουένος Άιρες, Σάντα Φε και Εντρέ Ρίος) και Νότια (Νεουκέν, Ρίο Νέγκρο και Τσουμπούτ). Το ζευγάρι Ολλανδών που πέθανε στο πλαίσιο της έξαρσης στο πλοίο πιστεύεται ότι είχε επισκεφθεί τόσο τη Μισιόνες όσο και το Νεουκέν κατά τα ταξίδια του.Για πολλά χρόνια, ο χανταϊός στην Αργεντινή είχε συνδεθεί με την Παταγονία στο νότιο άκρο της χώρας, μετά από μια θανατηφόρο έξαρση το 2018 που προκάλεσε 11 θανάτους και δεκάδες μολύνσεις. Ωστόσο, αυτή τη σεζόν τα περισσότερα κρούσματα έχουν εντοπιστεί στην κεντρική περιοχή της χώρας, με την επαρχία του Μπουένος Άιρες να καταγράφει τον υψηλότερο αριθμό με 42 κρούσματα. Η έξαρση στο πλοίο έχει συνδεθεί με το στέλεχος Άνδεων του χανταϊού, μια σπάνια αλλά δυνητικά σοβαρή μορφή του ιού που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω στενής επαφής.Ο ρόλος της κλιματικής αλλαγήςΟ χανταϊός στην Αργεντινή εμφανίζεται συνήθως σε αγροτικές και ημιαστικές περιοχές, όπου υπάρχουν καλλιέργειες, ψηλή βλάστηση, υγρασία ή υποτροπικό κλίμα. Ωστόσο, οι ειδικοί πιστεύουν ότι η περιβαλλοντική υποβάθμιση λόγω κλιματικής αλλαγής και ανθρώπινης δραστηριότητας συμβάλλει στη διάδοσή του, επιτρέποντας στα τρωκτικά που μεταφέρουν τον ιό να επιβιώνουν σε νέες περιοχές.«Η αυξανόμενη ανθρώπινη επαφή με άγρια περιβάλλοντα, η καταστροφή οικοτόπων, η δημιουργία μικρών οικισμών σε αγροτικές περιοχές και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής συμβάλλουν στην εμφάνιση κρουσμάτων εκτός των ιστορικά ενδημικών περιοχών», ανέφερε το υπουργείο. Ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ξηρασίες και έντονες βροχοπτώσεις, ενισχύουν επίσης την τάση αυτή, σύμφωνα με ειδικούς.Η αύξηση της θερμοκρασίας προκαλεί αλλαγές στο οικοσύστημα που επηρεάζουν την παρουσία του αρουραίου που θεωρείται βασικός φορέας του ιού στην Αργεντινή και τη Χιλή. «Αυτά τα τρωκτικά προσαρμόζονται καλύτερα στις κλιματικές αλλαγές, κάτι που μπορεί να εξηγεί τον αυξημένο αριθμό κρουσμάτων που παρατηρούμε», εξήγησε ο Εδουάρδο Λόπεθ, ειδικός λοιμωξιολόγος και σύμβουλος της κυβέρνησης της Αργεντινής κατά την πανδημία Covid-19. Οι δασικές πυρκαγιές έχουν επίσης ωθήσει ανθρώπους και άγρια ζώα να μετακινηθούν σε νέες περιοχές, αυξάνοντας τον κίνδυνο, ενώ και ο τουρισμός έχει συμβάλει στην εξάπλωση. «Όποιος πηγαίνει για τουρισμό σε περιοχή υψηλού κινδύνου, αν αυτή δεν έχει καθαριστεί από χαμηλή βλάστηση, διατρέχει πολύ υψηλό κίνδυνο», δήλωσε ο Ρομπέρτο Ντεμπάγκ.Το Υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι ομάδες θα μεταβούν στην Ουσουάια για να συλλέξουν και να αναλύσουν τρωκτικά στις περιοχές που σχετίζονται με τη διαδρομή του ζευγαριού. Ωστόσο, ο Χουάν Πετρίνα, διευθυντής επιδημιολογίας της περιοχής, δήλωσε ότι «δεν βγαίνει χρονικά» το ενδεχόμενο να μολύνθηκαν εκεί, καθώς σύμφωνα με τα δεδομένα βρίσκονταν στην περιοχή μόνο από 29 Μαρτίου έως 1 Απριλίου. Απέρριψε επίσης ως «φήμη» την ιδέα ότι το ζευγάρι επισκέφθηκε χωματερή στην Ουσουάια πριν την επιβίβαση.Συγκρίσεις με την Covid-19Η επιδημία στο κρουαζιερόπλοιο προκάλεσε φόβους για μια νέα πανδημία, λόγω της διεθνούς σύνθεσης των επιβατών. «Καταλαβαίνω γιατί ο κόσμος κάνει αυτόν τον συνειρμό», δήλωσε η δρ Σαρλότ Χάμερ από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. «Έχουμε τη συλλογική μνήμη της Covid, αλλά πρόκειται για κάτι πολύ διαφορετικό». Εξήγησε ότι ο χανταϊός δεν μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο και απαιτεί στενή και παρατεταμένη επαφή, ενώ δεν μπορεί να μεταδοθεί απλώς με σύντομη επαφή.Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, απηύθυνε μήνυμα στους κατοίκους της Τενερίφης, λέγοντας ότι «αυτό δεν είναι άλλη Covid-19» και ότι ο κίνδυνος παραμένει χαμηλός. Τόνισε ότι έχει αναπτυχθεί σχέδιο ασφαλείας για την αποβίβαση του πλοίου και ευχαρίστησε τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ για τη συνεργασία του.