Ηγεσία σε πραγματικό χρόνο: Όταν η αλλαγή δεν περιμένει

Η ηγεσία σήμερα δεν κρίνεται μόνο από την ικανότητα ενός CEO να φτάσει στην κορυφή, αλλά από την ικανότητά του να εξελίσσεται μέσα στον ρόλο αυτόν, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης πολυπλοκότητας, ταχύτητας και αβεβαιότητας.

Αυτό ήταν το κεντρικό θέμα της συζήτησης «Leadership Reinvention», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών που πραγματοποιείται στους Δελφούς 22-25 Απριλίου, υπό τον συντονισμό της Μαρίας Φιλίππου, Partner και Chief People Officer της PwC Greece.

Η Γιάννα Ανδρονοπούλου, General Manager Greece, Cyprus & Malta της Microsoft, προσέγγισε την επανεφεύρεση ως συνεχή εξέλιξη με σταθερό πυρήνα. «Για μένα είναι να εξελίσσεσαι συνεχώς, να επανεφευρίσκεις όπου χρειάζεται τον εαυτό σου, αλλά πάντα με βάση την ουσία σου, τις αξίες σου και με ευθύνη για τον κόσμο σου», ανέφερε.

Αναφερόμενη στην τεχνητή νοημοσύνη και στον πρωτόγνωρο ρυθμό αλλαγής, τόνισε ότι ο ηγέτης οφείλει πρώτα να κατανοήσει τις αλλαγές, να τις εντάξει στο όραμα του οργανισμού και στη συνέχεια να βοηθήσει τους ανθρώπους του να τις υιοθετήσουν. «Η τεχνητή νοημοσύνη αυτή τη στιγμή πολλαπλασιάζει την ευφυΐα. Η ηγεσία έρχεται για να πολλαπλασιάσει το νόημα, πάντα με επίκεντρο τον άνθρωπο», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Υπογράμμισε, επίσης, τη σημασία της εμπιστοσύνης, της διαφάνειας και της κουλτούρας μάθησης. Όπως ανέφερε, οι ομάδες που μπορούν να σταθούν σε ένα αβέβαιο περιβάλλον είναι εκείνες που μαθαίνουν συνεχώς, παίρνουν γρήγορες αποφάσεις και αποδέχονται τον πειραματισμό και το λάθος. «Αν δεν χτίσουμε την εμπιστοσύνη, τη διαφάνεια και την κατανόηση στους ανθρώπους, δεν θα έρθει και το αποτέλεσμα», τόνισε.

Ο Γιώργος Μάργωνης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Παπαστράτος, όρισε την επανεφεύρεση ως την ικανότητα να μαθαίνεις και να ξεμαθαίνεις. Tο θάρρος να αμφισβητήσουμε τις παραδοχές που κάποτε μας έκαναν επιτυχημένους ώστε να δημιουργήσουμε χώρο για καινούργιες, αλλιώτικες, καλύτερες.

Μιλώντας για το πώς χτίζεται η εμπιστοσύνη σε περιόδους συνεχούς αλλαγής, περιέγραψε την αίσθηση ότι είναι «σαν ένα αεροπλάνο που πιλοτάρεις αλλά ταυτόχρονα φτιάχνεται». Δεν υπάρχουν έτοιμες απαντήσεις και κάθε μέρα, κάθε περίπτωση, κάθε ομάδα είναι διαφορετική. Η δυναμική που δημιουργείται καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το τι αεροπλάνο χρειαζόμαστε για να μας πάει όλους μαζί παρακάτω. Η σαφήνεια της κατεύθυνσης έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Ακόμα και αν ο τελικός στόχος είναι υπό διαμόρφωση, οι άνθρωποι που φτιάχνουν τις ομάδες αποκτούν εμπιστοσύνη στις αποφάσεις όταν καταλαβαίνουν το «γιατί» που οδηγεί στη συγκεκριμένη κατεύθυνση, και όχι όταν απλώς λαμβάνουν φύλλο πορείας.

Αναφερόμενος στη μεταμόρφωση της Philip Morris International και της Παπαστράτος, σημείωσε ότι η απόφαση της εταιρείας να απομακρυνθεί από το προϊόν με το οποίο είχε συνδεθεί για περισσότερο από έναν αιώνα υπήρξε μια ιδιαίτερα τολμηρή επιχειρηματική επιλογή. «Η πρόκληση στην περίπτωση της PMI ήταν να ακολουθήσεις το καινούργιο παρά τη σιγουριά της κατακτημένης ηγετικής θέσης, αλλά και εξ αιτίας της. Το έκανε αυτοβούλως και εμείς όλοι κληθήκαμε να καταλάβουμε, να μάθουμε, να εξηγήσουμε, να διηγηθούμε, να πιστέψουμε και ναι, να το παλέψουμε».

Ο Γιώργος Πέτσης, Managing Director της DPort Services και της Piraeus Consolidation and Distribution Centre, στάθηκε στην ανάγκη ταχύτατης προσαρμογής. «Η συνεχής εξέλιξη σε βάθος χρόνου μοιάζει με reinvention. Η διαφορά είναι πλέον ότι πρέπει να βγάλουμε το βάθος χρόνου από την εξίσωση, γιατί αυτός ο χρόνος δεν υπάρχει», σημείωσε.

Μιλώντας μέσα από την εμπειρία του εμπορικού λιμανιού του Πειραιά, αναφέρθηκε στις διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών — από τα capital controls και την πανδημία έως τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις γεωπολιτικές εντάσεις. «Μέσα από τις κρίσεις σφυρηλατείσαι. Μέσα από τις κρίσεις γίνεσαι ο ηγέτης που πρέπει να γίνεις», είπε.

Κεντρική έννοια στην τοποθέτησή του ήταν η ταπεινότητα. «Η δύναμη του ηγέτη αυτή τη στιγμή είναι να πει τι ξέρει και τι δεν ξέρει», ανέφερε, τονίζοντας ότι ένας ηγέτης είναι όσο καλή είναι και η ομάδα που τον πλαισιώνει. Αναφερόμενος στη συνεργασία διαφορετικών φορέων στο λιμάνι, υπογράμμισε ότι δεν μπορείς πάντα να τους ευθυγραμμίσεις όλους, αλλά μπορείς «να χτίζεις μέρα με τη μέρα εμπιστοσύνη». Όπως είπε, «οφείλεις να είσαι ταπεινός, διαφανής και συνεπής».

Ο Πάρις Κυριακόπουλος, Chairman and CEO του Ομίλου ΜΟΤΟΔΥΝΑΜΙΚΗ, σημείωσε ότι η επανεφεύρεση δεν είναι πια διαδικασία που εξελίσσεται από γενιά σε γενιά, αλλά κάτι που μπορεί να απαιτηθεί πολλές φορές μέσα στην ίδια δεκαετία. «Όταν παλιά το reinvention μπορεί να ήταν από γενιά σε γενιά, τώρα πρέπει να γίνει μέσα στην ίδια γενιά ή μέσα στην ίδια δεκαετία ακόμα, δύο και τρεις φορές από τους ίδιους ανθρώπους», ανέφερε.

Μιλώντας για τα χαρακτηριστικά ηγεσίας που χρειάστηκε να αφήσει πίσω, επισήμανε ότι έχει καταρριφθεί το μοντέλο του ηγέτη ως απόλυτου ειδικού. «Η μάθηση έχει δύο δρόμους. Μαθαίνουμε τόσο πολύ από την ομάδα μας όσο μαθαίνει και η ομάδα από εμάς», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι όσοι βρίσκονται πιο κοντά στον πελάτη και στον καταναλωτή συχνά αντιλαμβάνονται πρώτοι τις αλλαγές.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη σημασία της κουλτούρας και των αξιών. Όπως ανέφερε, σε ένα περιβάλλον όπου η στρατηγική και τα επιχειρηματικά μοντέλα αλλάζουν γρήγορα, η κουλτούρα είναι εκείνη που επιτρέπει σε έναν οργανισμό να προσαρμόζεται. «Το μόνο που μπορώ να παραδώσω είναι μια δυνατή κουλτούρα», είπε, σημειώνοντας ότι οι αξίες δεν πρέπει να θυσιάζονται «στον βωμό της αποτελεσματικότητας ή του γρήγορου αποτελέσματος».

Κοινό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι η ηγεσία στην εποχή της αβεβαιότητας δεν μπορεί να στηρίζεται στην παντογνωσία ή στη σταθερότητα παλαιότερων μοντέλων. Όπως ανέφερε η κ. Φιλίππου: «Αυτό που ανέδειξε η συζήτηση ήταν κάτι που σπάνια αναδεικνύεται δημόσια: η πραγματική πρόκληση δεν είναι να φτάσεις στη θέση του CEO, αλλά να εξελίσσεσαι μέσα στον ρόλο σου, την ίδια στιγμή που έχεις την ευθύνη της κατεύθυνσης, της κουλτούρας και των ανθρώπων γύρω σου. Οι περισσότεροι ηγέτες βιώνουν αυτόν τον επαναπροσδιορισμό ιδιωτικά. Σήμερα, φέραμε αυτό το θέμα στο προσκήνιο συζητώντας ανοιχτά γιατί η πιο ουσιαστική αλλαγή στην ηγεσία δεν είναι ούτε στρατηγική, ούτε ψηφιακή. Είναι ανθρώπινη. Είναι η γενναία απόφαση να αναγνωρίζεις ότι το πιο ισχυρό παράδειγμα που μπορείς να δώσεις στους ανθρώπους σου δεν είναι η βεβαιότητα αλλά η προθυμία να συνεχίσεις να αλλάζεις».