COP 31: Πανηγύρι ή Ρέκβιεμ η Διεθνής Διάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή και το Περιβάλλον;

Σε λίγες ημέρες εκπρόσωποι από όλες τις χώρες του κόσμου θα συναντηθούν στην Αττάλεια της Τουρκίας με σκοπό να συζητήσουν για την Κλιματική Αλλαγή και το Περιβάλλον, την εξοικονόμηση ενέργειας, τις πηγές ενέργειας (συμβατικές και ανανεώσιμες) την διαθεσιμότητα τους, και τον μετριασμό της ανθρωπογενούς ρύπανσης του πλανήτη.

Το γενικό πλαίσιο είναι γνωστό: καύσωνες, πλημμύρες, ξηρασίες, πυρκαγιές, άνοδος στάθμης των θαλασσών, ρύπανση αέρα, εδάφους και νερών. Και σε άμεση σύνδεση με αυτά τα φαινόμενα, η ενεργειακή και οικονομική κρίση που μαστίζει τις πιο πολλές χώρες.

Τους τελευταίους μήνες όμως, με τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, όλες οι χώρες αποζητούν πετρέλαιο, αέριο, πυρηνικά, και το διαπραγματεύονται σε υπερβολικές τιμές, και μάλιστα από πηγές απορριπτέες ως σήμερα. Ότι ως τώρα κατηγορούσαμε ως βλαβερό για το περιβάλλον και πιθανό αίτιο για την κλιματική αλλαγή, τώρα το επαναφέρουμε εναγωνίως σε πρώτη και έμμεση ανάγκη μας…

Η χρονική διεθνής συγκυρία: τρεις πόλεμοι, παντού ξεσηκωμοί και συρράξεις, αγωνία για τις νέες γεωπολιτικές συνθήκες και συνεχείς μεταβολές και εξελίξεις και άμεσες επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή των πολιτών.

Έτσι, η πρόσφατη ενεργειακή και οικονομική κρίση, μετά την σοκαριστική «ανακάλυψη» των πολλαπλών ενεργειακών εξαρτήσεων από άλλες χώρες, τόσο ως προς τους αρχικούς πάροχους όσο και ως προς την διανομή, μεταφορά, τελική διάθεση, και όλους τους οικονομικά εμπλεκόμενους, προκάλεσε πολλαπλούς προβληματισμούς.

Σχετικά λοιπόν με την COP31 αναφέρω μερικά σημεία προβληματισμού:

Θα είναι ίσως η πιο παράξενη και εντυπωσιακή COP, για τον εξής λόγο; Μέχρι τώρα, σε κάθε ετήσια διάσκεψη, καλυμμένοι με την σιγουριά της ενεργειακής επάρκειας (έστω και με υδρογονάνθρακες), συζητούσαμε ψύχραιμα και σχεδόν εγκυκλοπαιδικά για το μέλλον.

Φέτος όμως το σκηνικό είναι τελείως διαφορετικό. Η στέρηση των καυσίμων (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) που προκλήθηκε από τις συρράξεις και τους εκβιασμούς των γεωπολιτικών ανακατατάξεων, έχει σαν αποτέλεσμα το άγχος των κρατών και των εκπροσώπων τους να στρέφεται στην άμεση εξασφάλιση ενεργειακής επάρκειας και ασφάλειας…

Οι τρέχουσες και συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις (Ουκρανία - ΗΠΑ – Ισραήλ - Ιράν - Ορμούζ - Γάζα - Κεντρική Αφρική) πέρα από τους σκοτωμούς και τις ανθρώπινες ζωές που χάνονται, με τις εκρήξεις, τους βομβαρδισμούς, και φυσικά τις πολεμικές μηχανές και βιομηχανίες, αυξάνουν σε τρομακτικό επίπεδο την ρύπανση του πλανήτη, γεγονός που όμως για αυτονόητους λόγους, ούτε καταμετρείται, ούτε ανακοινώνεται, ούτε καν θίγεται…

Ταυτόχρονα, οι συγκρούσεις αυτές έχουν αναγάγει την ενέργεια από τεχνικό ζήτημα σε κορυφαίο χρηματιστηριακό προϊόν. Και ξαφνικά όλες οι Ευρωπαϊκές χώρες αναγκάζονται να ισορροπήσουν ανάμεσα στις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της «Πράσινης Μετάβασης» και την έκτακτη ανάγκη για επιβίωση με ενεργειακή ασφάλεια.

Οι πολύ πρόσφατες αμέσως προηγούμενες COP29 και 30, πέραν του ότι ο προεδρεύων στο Dubai ήταν Διευθυντής μεγάλης εταιρείας πετρελαιοειδών, και ότι ο πρόεδρος της Βραζιλίας, ο οικοδεσπότης της COP30, αδειοδότησε άντληση πετρελαίου στην θαλάσσια περιοχή του Αμαζονίου, κατέληξαν σε εντυπωσιακά και εκπληκτικά συμπεράσματα, όπως το ότι το Φυσικό Αέριο (ορυκτό καύσιμο) όπως και η Πυρηνική Ενέργεια, δεν είναι τόσο επιβλαβή, και άρα μπορούμε να τα χρησιμοποιούμε μέχρι την οριστική επίλυση του ενεργειακού προβλήματος.

Φυσικά, πρέπει να έχουμε υπόψη ότι προστέθηκε εμφατικά το «Drill baby! Drill!”, το οποίο απενοχοποιεί άμεσα και το πετρέλαιο, και φυσικά τις χώρες που το παράγουν σαν συνέπεια, έχουμε την πλήρη απενεχοποίηση των πωλήσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου, από όποια χώρα κι αν προέρχονται…

Ακόμη έχει γίνει δεκτό το ότι τα βοοειδή ρεύονται και πέρδονται, ρυπαίνοντας την ατμόσφαιρα, και κατά συνέπεια πρέπει να περιορίσουμε την κατανάλωση σε κρέας και γαλακτοκομικά. Ήδη, δρομολογήθηκε η παραγωγή συνθετικού κρέατος (άραγε από μη ρυπαίνουσες βιομηχανίες;) και προτείνεται η θανάτωση χιλιάδων βοοειδών…

Από όσα έχουν λάβει χώρα πρόσφατα, φαίνεται πως θα παρακολουθήσουμε την επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας και την επίμονη προβολή και προώθηση των Μικρών Αρθρωτών Πυρηνικών Αντιδραστήρων (SMRs), καθώς και την αποδοχή και διατήρηση της εμπιστοσύνης στα ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, αέριο, λιγνίτης) και στα οικονομικά συμφέροντα που τα εκπροσωπούν. Κατά συνέπεια άναυδοι θα παρακολουθήσουμε την αυτονόητη προσπάθεια υποβάθμισης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και την παραπομπή τους στο μέλλον…

Τα υπερκαταναλωτικά ταξίδια και οι μετακινήσεις των συμμετεχόντων «υποστηρικτών» του περιβάλλοντος, θα συνεισφέρουν στην αύξηση του 5% της ρύπανσης που προέρχεται από τα αεροπορικά ταξίδια.

Από τους εκπροσώπους των κρατών, τους επίσημους ομιλητές και προσκεκλημένους, ως τους διαδηλωτές που θα συγκεντρωθούν για να διαμαρτυρηθούν για τις κακές περιβαλλοντικές και ενεργειακές πολιτικές, αντί να συμμετάσχουν σε τηλεδιασκέψεις, όλοι θα μετακινηθούν αεροπορικώς προς την Αττάλεια…

Ο David Owen αναφέρει ότι στον ένα επιβάτη από Αυστραλία στη Βραζιλία, αντιστοιχούσε τόση κατανάλωση ενέργειας, όσο περίπου σε ένα μόνο μέσο Αμερικανό πολίτη για ένα έτος. Άρα κατά μείζονα λόγο, η μετακίνηση από την «διοργανώτρια» Αυστραλία στην Αττάλεια…

Προσοχή όμως: σε αντίθεση με τις τηλεδιασκέψεις, η επί τόπου συμμετοχή και παρουσία ομιλητών από πολιτικούς ως επιστήμονες και πλήθος διαμαρτυρομένων, δίνει σε τηλεοράσεις και ρεπόρτερς την πολυπόθητη ευκαιρία και δυνατότητα ώστε η ζωντανή παρουσία συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας με πανό, φωνές, αστυνομίες και επεισόδια να προβληθεί από τις οθόνες και να σχολιάζεται με μεγάλη διάρκεια και ένταση και πολύ τηλεοπτικό χρόνο, και υψηλό ποσοστό τηλεθέασης…

Επίσης με στόχο την ελαχιστοποίηση της αναλισκόμενης ενέργειας και άρα της ρύπανσης, θα προβληθούν ξανά συστήματα και διατάξεις (π.χ. αυτοκίνητα, οικιακές συσκευές) που θα είναι πιο αποτελεσματικά και θα καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια για την λειτουργία τους. Εδώ όμως ελλοχεύει το «παράδοξο του Jevons»: όποτε ο καταναλωτής έχει πρόσβαση σε πιο αποδοτικές ενεργειακά νεότερες διατάξεις, αυξάνονται οι ενεργειακές του καταναλώσεις!

Καταλήγοντας, άσχετα με την έκβαση της Διεθνούς διάσκεψης COP31, όπου μάλλον θα έχουμε μία επανάληψη των γνωστών στόχων και καλών προθέσεων, και των ίδιων πλακάτ των διαμαρτυρόμενων, εμείς σαν χώρα, πρέπει να στοχεύουμε άμεσα στα παρακάτω:

• Αποκεντρωμένες μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού από Α.Π.Ε., και όχι τεράστιες συγκεντρωμένες και συγκεντρωτικά ελεγχόμενες, ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα κάλυψης αναγκών έστω και σε περίπτωση μερικών black-out.
• Άμεση προώθηση και ένταξη στο σύστημα μεγάλων μονάδων αποθήκευσης ηλεκτρισμού (μπαταριών)
• Άμεση ανακαίνιση και διεύρυνση του δικτύου, ώστε να δέχεται τις παραγόμενες ποσότητες.
• Ενίσχυση και όχι παρεμπόδιση (οικονομική και γραφειοκρατική) στους οικιακούς παραγωγούς/καταναλωτές.
• Πλήρη αποδοχή και ένταξη των αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων, για απόλυτη εκμετάλλευση του θείου δώρου της χώρας μας, του ήλιου και των ανέμων.
• Επιδίωξη της ολοκλήρωσης και λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου για ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και προμήθεια ενέργειας στην Ευρώπη
• Φυσικά, όσο αναστέλλεται η μετάβαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας η ενεργειακή ασφάλεια και ίσως η τόνωση της οικονομίας, υπαγορεύουν την εξόρυξη υδρογονανθράκων
• Ενόψει πιθανής ενεργειακής έλλειψης, διατήρηση σαν εφεδρεία, αλλά σε άμεση ετοιμότητα για κάλυψη του δικτύου, των μονάδων που λειτουργούν κυρίως με εγχώρια πρώτη ύλη (λιγνίτη), αλλά και μονάδων με φυσικό αέριο και πετρέλαιο.

Τέλος ας μην ξεχνάμε ότι ο εθνικός μας στόχος πρέπει να είναι η μέγιστη δυνατή ενεργειακή αυτονομία, προερχόμενη από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, και όχι στηριζόμενοι σε εισαγόμενα φυσικό αέριο και πετρέλαιο, και ίσως αργότερα ουράνιο…

* Ο Δρ. Πάνος Κοσμόπουλος είναι είναι Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, ΕΜΠ, M.Sc. Surrey U., τ. Καθηγητής ΔΠΘ και τ. Διευθυντής του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικού και Ενεργειακού Σχεδιασμού Κτιρίων και Οικισμών, Επιστημ. Δντης της K-ecoprojects

Διαβάστε ακόμη

Νέο βίντεο από την έκρηξη στην Πλάκα αποκαλύπτει το μέγεθος της καταστροφής - Γυναίκα σώζεται «παρά τρίχα»

Η υπόσχεση MAGA «τρακάρει» με τη διαφθορά - Γιατί ο Τραμπ έγινε το αουτσάιντερ των ενδιάμεσων εκλογών

Πέθανε στα 34 της η Ιρλανδή Ολυμπιονίκης και πρωταθλήτρια Ευρώπης, Σιάρα Μαγκίν

«Πες, 'αγαπώ τον Σατανά'»: Η άγρια δολοφονία στο δάσος με δράστη έναν 17χρονο εμμονικό με τον διάβολο