┋ Αθλητισμός ┋ 07.03.2026 07:45

Ιράν: Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δεν αγάπησε ποτέ το ποδόσφαιρο

Ο νεκρός πλέον ανώτατος ηγέτης του Ιράν χρησιμοποίησε το λαοφιλέστερο σπορ ως μέσο προπαγάνδας αλλά το φοβόταν όσο λίγοι

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 8 λεπτά ┋

Γράφει ο Γιώργος Τσαντάκης

«Επόμενη ερώτηση παρακαλώ». Έτσι ολοκλήρωσε την αναμενόμενη απάντηση της η ομοσπονδιακή τεχνικός της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου γυναικών του Ιράν, Μαρζίγιε Τζαφαρί, όταν της ζητήθηκε να σχολιάσει τη φημολογούμενη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Η άβολη ερώτηση έγινε στο πλαίσιο της συνέντευξης Τύπου μετά τον αγώνα του Ιράν με τη Νότια Κορέα για το Ασιατικό κυπέλλου ποδοσφαίρου γυναικών που θα διεξάγεται έως τις 21 Μαρτίου στη Μελβούρνη.

Λίγες ώρες πριν ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ είχε καταπλακωθεί από τα συντρίμμια του κτηρίου το οποίο βομβαρδίστηκε με χειρουργική ακρίβεια και ο θάνατος του σηματοδοτούσε το τέλος της αιματηρής και σκοτεινής ηγεμονίας του και άνοιγε την πύλη της κόλασης στη Μέση Ανατολή. Τι θα απαντούσε άραγε η Μαρζίγιε Τζαφαρί αν ήταν απόλυτα σίγουρη ότι δεν θα διωχθεί για τις απόψεις της; Ως γυναίκα του ποδοσφαίρου θα περιέγραφε σίγουρα τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν ως έναν άνδρα που δεν αγαπούσε το άθλημα.

Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ αγαπούσε τις νίκες των ομάδων του Ιράν αλλά όχι τις εκρήξεις χαράς που αυτές προκαλούσαν, σε εκατομμύρια Ιρανούς πολίτες. Στις συχνά τεταμένες πολιτικές περιόδους στη χώρα των 92 εκατομμυρίων πολιτών ο Χαμενεΐ διέτασσε τη διεξαγωγή σημαντικών ποδοσφαιρικών αγώνων κεκλεισμένων των θυρών και απαγόρευε τις συναθροίσεις και τους πανηγυρισμούς με ρήτρες θανάτου.

Αλησμόνητη παραμένει η αντίδραση του μετά τη μεγαλειώδη πρόκριση της εθνικής ομάδας ανδρών του Ιράν στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998, μέσω των πλέι οφ της ασιατικής ζώνης, σε βάρος της Αυστραλίας. Την ώρα που εκατομμύρια Ιρανοί πανηγύριζαν με την ψυχή τους στους δρόμους των μεγάλων πόλεων, ο Χαμενεΐ «συνέστησε» στην ποδοσφαιρική αποστολή του Ιράν να μην επιστρέψει στην Τεχεράνη μέχρι να κοπάσει η ξέφρενη χαρά. Ο ανώτατος ηγέτης τρομοκρατήθηκε στην ιδέα ότι οι «ήρωες της Μελβούρνης» θα μετέτρεπαν τους ποδοσφαιρικούς πανηγυρισμούς σε μία νέα επανάσταση σε βάρος της καταπιεστικής διακυβέρνησης του, την οποία θα έπρεπε, ξανά, να καταπνίξει μέσα στο αίμα.

Λίγους μήνες μετά την ιστορική πρόκριση, το Ιράν πέτυχε κάτι πολύ μεγαλύτερο. Την πρώτη νίκη του σε Παγκόσμιο Κύπελλο σε βάρος του προαιώνιου εχθρού. Το παιχνίδι που έγινε στη Λυών για το Μουντιάλ της Γαλλίας είχε τον τίτλο του «πιο πολιτικά φορτισμένου αγώνα στην ιστορία των παγκοσμίων κυπέλλων». ΗΠΑ-Ιράν... Το 1-0 από τον Χαμίντ Εστίλι «γκρέμισε» την Τεχεράνη. Το 2-0 από τον Μεχντί Μαχνταβίκια «ισοπέδωσε» ολόκληρο το Ιράν. Οι ΗΠΑ μείωσαν απλά 2-1 και ο Χαμενεΐ που απεχθανόταν -έστω και τις υπόνοιες- κατά του καθεστώτος του, έστειλε μήνυμα στους «ήρωες του Ζερλάν» με μία εντελώς αντιποδοσφαιρική δήλωση. «Απόψε οι δυνατοί αλλά αλαζόνες αντίπαλοι μας πήραν την πικρή γεύση της ήττας. Να είστε ευτυχισμένοι που μας κάνατε ευτυχισμένους» ήταν το τελεσίγραφο του Χαμενεΐ το οποίο δεν επιδεχόταν αμφισβήτησης.

Ακόμη και η πρώτη νίκη του Ιράν σε Μουντιάλ, και μάλιστα σε βάρος των ΗΠΑ, μετατράπηκε σε ευκαιρία προπαγάνδας. Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ επιθυμούσε την πλήρη υποταγή, χωρίς κατ’ ανάγκη να την επιβάλλει. Ειδικά από τους αθλητές που έκαναν το έθνος υπερήφανο. Οποιαδήποτε παρέκκλιση από το πρωτόκολλο, του προκαλούσε αλλεργία. Ωστόσο, οι εποχές αλλάζουν με ραγδαίο ρυθμό. Ακόμη και σε ένα «κλειστό» έθνος όπως το Ιράν, οι νεότερες γενιές δεν υποτάσσονται τόσο εύκολα, και η έκρηξη της τεχνολογίας των μέσω κοινωνικής δικτύωσης είναι το εργαλείο τους.

Το 2010 ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σοκαρίστηκε από την εικόνα ορισμένων διεθνών ποδοσφαιριστών που φόρεσαν πράσινα περιβραχιόνια πριν από τον αγώνα για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου στη Σεούλ. Το πράσινο ήταν το χρώμα του αντιπάλου υποψήφιου του εκλεκτού του Χαμενεΐ, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, για τις προεδρικές εκλογές του Ιράν. Ο Μιρ Χοσεΐν Μοσαβί ήταν το πρόσωπο που προτιμούσαν οι ποδοσφαιριστές για πρόεδρο της χώρας τους, μόνο και μόνο επειδή είχε δώσει ενδείξεις έμπρακτης εκτίμησης για το ίδιο το ποδόσφαιρο. Εμφανιζόταν στις προπονήσεις της εθνικής ομάδας, πριν από τους προκριματικούς αγώνες, και ζητούσε να μάθει πληροφορίες για το διακύβευμα, ενώ λίγες ημέρες νωρίτερα είχε δανείσει το προσωπικό αεροπλάνο του για την άνετη επιστροφή των ποδοσφαιριστών από τη Βόρεια Κορέα στην Τεχεράνη. Τελικά ο Μοσαβί ηττήθηκε στις προεδρικές εκλογές λαμβάνοντας το 34% των ψήφων, εν μέσω κραυγών ότι η εκλογική διαδικασία πραγματοποιήθηκε με βία και νοθεία. Οι υποστηρικτές του ξεχύθηκαν στους δρόμους και αντιμετώπισαν ξανά τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων, πληρώνοντας βαρύ φόρο αίματος. Ο επανεκλεγείς τότε Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ θεωρείται σήμερα μεταξύ των νεκρών της επίθεσης σε βάρος του Χαμενεΐ.

Στο Μουντιάλ του 2022, με τις διαδηλώσεις σε βάρος του Χαμενεΐ να μαίνονται στο Ιράν, οι Ιρανοί ποδοσφαιριστές σιώπησαν στην ανάκρουση του εθνικού ύμνου τους. Το ίδιο έπραξαν και πριν από μερικές ημέρες οι γυναίκες της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου στην πρεμιέρα τους στο Ασιατικό Κύπελλο με τη Νότια Κορέα, για να αλλάξουν όμως στάση στον δεύτερο αγώνα τους, τρία 24ωρα αργότερα, όταν τραγούδησαν και χαιρέτησαν στρατιωτικά, προφανώς ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την επίθεση που δέχεται η χώρα τους.

Ειδικά τα δικαιώματα των γυναικών καταπατήθηκαν -αν δεν αγνοήθηκαν παντελώς- από το ιρανικό καθεστώς. Για 40 χρόνια από την Ισλαμική επανάσταση δεν τους επιτρεπόταν η είσοδος στα ποδοσφαιρικά στάδια. Αυτή η αυστηρή απαγόρευση τερματίστηκε το 2019 όταν τρεις χιλιάδες γυναίκες εισήλθαν σε στάδιο της Τεχεράνης για να παρακολουθήσουν προκριματικό αγώνα Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ήταν μόνο μία εξαίρεση στην προσπάθεια του καθεστώτος να εμφανίσει ένα πρόσωπο -κατά τι- πιο δημοκρατικό. Ο κανόνας θέλει τις γυναίκες μακριά από το ποδόσφαιρο.

Το ιρανικό ποδόσφαιρο γεννάει μεγάλα ταλέντα και η Ελλάδα έχει γευτεί τις υπηρεσίες του σε συλλογικό επίπεδο, ωστόσο ο Χαμενεΐ δεν επένδυσε ποτέ στην ανάπτυξη του αθλήματος, κυρίως επειδή είναι το λαοφιλέστερο όλων, και υπήρχε πάντα ο κίνδυνος μία μεγάλη νίκη να γεννήσει μία μεγάλη λαϊκή επανάσταση. Φτωχές υποδομές, υποτυπώδη γήπεδα, σχεδόν καμία παροχή τεχνογνωσίας. Το ιρανικό ποδόσφαιρο απαντούσε με έξι προκρίσεις σε Παγκόσμια Κύπελλα, οι τέσσερις τελευταίες από τις οποίες διαδοχικές.

Στο παρελθόν υπήρξαν φήμες ότι ήθελε ακόμη και να επιβάλλει τη σύνθεση του προπονητικού τιμ της εθνικής ομάδας του Ιράν. Διακαής πόθος του Ιρανού ηγέτη ήταν ο θρύλος του ποδοσφαίρου της χώρας, Αλί Νταεΐ. Ο 56χρονος σήμερα προπονητής και άλλοτε σεσημασμένος σκόρερ, είναι ο πρώτος γκολτζής της Ασίας, και σε επίπεδο διεθνών διοργανώσεων υπολείπεται μόνο των τοτέμ, Κριστιάνο Ρονάλντο και Λιονέλ Μέσι. Ο Νταεΐ για κάποιο λόγο που μόνο ο ίδιος γνωρίζει εξυπηρετούσε τα αυστηρά πρότυπα του Χαμενεΐ για τους επικεφαλής της εθνικής ποδοσφαίρου των ανδρών. Εξάλλου, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν στηλίτευε συχνά τις επιλογές ξένων τεχνικών, ασχέτως αν ο ίδιος δεν έκανε το παραμικρό για την ανάπτυξη του προπονητικού ταλέντου των συμπατριωτών του.

Το 2022 ο Χαμενεΐ έβαλε στο στόχαστρο ακόμη και το βόλεϊ. Μετά από μία σημαντική πρόκριση στην τελική φάση του Nations League ευχήθηκε «καλή επιτυχία και με έναν Ιρανό προπονητή». Την επόμενη ημέρα η ομοσπονδία απέλυσε τον Κροάτη τεχνικό, Ντράγκαν Σκότσιτς. Καμία έκπληξη λοιπόν δεν προκαλεί το γεγονός ότι ο 62χρονος επιτυχημένος Ιρανός προπονητής, Αμίρ Γκαλενοεί, είναι αυτός που οδήγησε το Ιράν στο τέταρτο διαδοχικό Παγκόσμιο Κύπελλο το 2026.

Δύο από τους αγώνες του Ιράν στον όμιλο θα διεξαχθούν στο Λος Άντζελες ή όπως το ονομάζει η πολύ μεγάλη ιρανική κοινότητα στην πόλη της Καλιφόρνια…Tehrangeles. Πρόκειται για χιλιάδες Ιρανούς που διέφυγαν της ισλαμικής επανάστασης το 1979, και 47 χρόνια αργότερα βρίσκονται ενώπιον της σουρεαλιστικής πιθανότητας να μη χαρούν την εθνική ομάδα τους στον τόπο όπου μετανάστευσαν, μιας και ο ηγέτης εκείνης της ισλαμικής επανάστασης κείτεται νεκρός, από τις βόμβες των στρατιωτικών δυνάμεων της χώρας που τους φιλοξενεί από τότε...

Διαβάστε ακόμη