35.000 µαθητές από 52 χώρες θα ξαναµετρήσουν τη Γη

Την Τετάρτη 20 Μαρτίου 2019, ηµέρα της εαρινής ισηµερίας, χιλιάδες µαθητές σε όλο τον κόσµο θα συνεργαστούν για να επαναλάβουν ένα από τα 10 οµορφότερα πειράµατα όλων των εποχών, την ιστορική µέτρηση της Γης που έκανε ο Ερατοσθένης στην Αλεξάνδρεια πριν από περίπου 2.250 χρόνια.

Με δύο ραβδιά όλα κι όλα ο Ερατοσθένης, διευθυντής της µεγάλης Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, κατάφερε να αποδείξει όχι µόνο ότι η Γη είναι στρογγυλή αλλά και να υπολογίσει την περίµετρο και την ακτίνα της.

Μαθητές από όλο τον κόσµο, λοιπόν, µε την καθοδήγηση των δασκάλων τους, θα χρησιµοποιήσουν βασικές γνώσεις από το πεδίο των Μαθηµατικών, της Φυσικής, της Αστρονοµίας και της Γεωγραφίας και µε τη βοήθεια απλών µέσων, όπως µία µεζούρα, θα µετρήσουν το µήκος της σκιάς µίας ράβδου ακριβώς την ώρα του τοπικού µεσηµεριού. Η εαρινή ισηµερία βοηθά, επειδή εκείνη την ηµέρα ο ήλιος βρίσκεται κάθετα πάνω από τον Ισηµερινό της Γης και η διάρκεια της ηµέρας είναι περίπου ίση µε της νύχτας. Ηδη τα προηγούµενα χρόνια το διάσηµο πείραµα έχει καταφέρει να συγκεντρώσει περίπου 2.500 εκπαιδευτικούς και 35.000 µαθητές από 52 διαφορετικές χώρες!

Ο Ερατοσθένης έτυχε να διαβάσει σε έναν πάπυρο ότι ένα συγκεκριµένο µεσηµέρι (χρησιµοποίησε το θερινό ηλιοστάσιο, 21 Ιουνίου) στα νότια όρια της πόλης Συήνη (σηµερινό Ασουάν) ο ήλιος καθρεφτίζεται ακριβώς στον πυθµένα ενός πηγαδιού, καθώς βρίσκεται στο ζενίθ του τόπου, ενώ αν µπήξεις στη Γη ένα ραβδί, αυτό δεν ρίχνει σκιά. ∆ιερωτήθηκε εάν συµβαίνει το ίδιο ταυτόχρονα και στην Αλεξάνδρεια όπου ζούσε. Οµως εκεί κατά την ίδια ηµέρα και ώρα οι κατακόρυφοι στύλοι έριχναν σκιές.

Αν η Γη ήταν επίπεδη, οι κατακόρυφοι στύλοι στις δύο πόλεις θα ήταν παράλληλοι και άρα θα έπρεπε και οι δύο να ρίχνουν σκιά. Αφού αυτό δεν συνέβαινε, ο Ερατοσθένης συµπέρανε πως η Γη είναι σφαιρική. Επιπλέον, µετρώντας το µήκος της σκιάς υπολόγισε τη διαφορά των γεωγραφικών πλατών των δύο πόλεων σε περίπου 7,2 µοίρες. Και καθώς η απόσταση των πόλεων ήταν γνωστή από αφηγήσεις (φηµολογείται µάλιστα ότι ο ίδιος προσέλαβε βηµατιστές να την περπατήσουν ώστε να επιβεβαιωθεί) και είναι περίπου 800 χιλιόµετρα, υπολόγισε και την περιφέρεια της Γης σε κάτι λιγότερο από 40.000 χιλιόµετρα. Επιπλέον κατάλαβε ότι εφόσον η Γη είναι σφαιρική και οι ακτίνες του ήλιου φτάνουν σ’ αυτή σχεδόν παράλληλες, οι προεκτάσεις του κονταριού στην Αλεξάνδρεια και του πηγαδιού στη Συήνη θα τέµνονται ακριβώς στο κέντρο της Γης, ενώ η γωνία που σχηµατίζεται µεταξύ των δύο πόλεων θα είναι ίση µε τη γωνία µεταξύ κονταριού και ηλιακών ακτίνων. Αρα βρήκε και την ακτίνα. ∆εδοµένου ότι η πραγµατική τιµή της περιφέρειας της Γης στον Ισηµερινό είναι 40.075 χιλιόµετρα, η απόκλιση είναι µόλις 2%.

Οι µαθητές µε βάση τις µετρήσεις τους θα υπολογίσουν τη γωνία που σχηµατίζουν οι ηλιακές ακτίνες µε τη ράβδο και δουλεύοντας συνεργατικά µε τους µαθητές άλλων σχολείων που βρίσκονται στο ίδιο γεωγραφικό µήκος µε το δικό τους, θα καταλήξουν στον υπολογισµό της περιφέρειας της Γης.

Οι συµµετέχοντες

Η διοργάνωση του πειράµατος γίνεται από τα Εργαστηριακά Κέντρα Φυσικών Επιστηµών Λακωνίας, Σερρών, Πιερίας, Κω, Θεσπρωτίας και Αργολίδας, σε συνεργασία µε το Iνστιτούτο Αστρονοµίας, Αστροφυσικής, ∆ιαστηµικών Εφαρµογών & Τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Οι ενδιαφερόµενοι µπορούν να βρουν αίτηση συµµετοχής, στη διεύθυνση: https://goo.gl/SdZsZL , ενώ πληροφορίες στις διευθύνσεις: https://panekfe.gr/eratosthenes και: http://www.astro.noa.gr/gr/eratosthenes. To πείραµα θα επαναληφθεί και την επόµενη µέρα (21 Μαρτίου) σε συνεργασία της Ελληνικής Μαθηµατικής Εταιρείας µε την Ελληνογερµανική Αγωγή. http://eratosthenes.ea.gr/

Διαβάστε ακόμη

Επίθεση στην Ουάσιγκτον: Τα κενά ασφαλείας που έβαλαν τον Τραμπ σε κίνδυνο - Φόβοι αύξηση της πολιτικής βίας

Υποκλοπές: «Κουκούλωμα» και «συγκάλυψη» καταγγέλλουν νομικοί

Μετακινήσεις γιατρών στα νησιά με «μπόνους» 2000 ευρώ μηνιαίως - Τι είπε ο Θεμιστοκλέους

Ολομέτωπη επίθεση Μερτς στις ΗΠΑ: «Εξευτελίζονται από το Ιράν, δεν έχουν καμία στρατηγική»