Γιατί οι ιαπωνικές επιχειρήσεις καθυστερούν να υιοθετήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη

Αντιμέτωπες με οξείες ελλείψεις εργατικού δυναμικού, τη γήρανση του πληθυσμού και χρόνια προβλήματα παραγωγικότητας, οι ιαπωνικές επιχειρήσεις θα έπρεπε να αποτελούν πρόσφορο έδαφος για την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, η υιοθέτηση της τεχνολογίας σε πολλούς χώρους εργασίας παραμένει αργή και επιφυλακτική.

Η απόκριση της Ιαπωνίας στην AI αρχίζει να θυμίζει ένα από τα αργόσυρτα, παραδοσιακά θεατρικά έργα του Νο. Όλοι οι μασκοφόροι χαρακτήρες στη σκηνή συμφωνούν ότι απαιτείται άμεση δράση και το αίτημα επαναλαμβάνεται με σοβαρή συμφωνία. Ωστόσο, οι ηθοποιοί παραμένουν ακίνητοι. Ιδανικό για την κορύφωση του δράματος, αλλά καθόλου αποτελεσματικό για την αντιμετώπιση των άμεσων προβλημάτων της χώρας.

Τα στοιχεία για τη χρήση της AI στους χώρους εργασίας δείχνουν ότι η Ιαπωνία έχει μείνει πίσω, σημειώνει το BBC. Μόλις το 8,4% των Ιαπώνων εργαζομένων χρησιμοποιεί AI στο πλαίσιο της εργασίας του, σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) που δημοσιεύθηκε στα τέλη της περασμένης χρονιάς.

Αντίθετα, σύμφωνα με διαφορετικά στατιστικά στοιχεία, το αντίστοιχο ποσοστό στις ΗΠΑ ανέρχεται στο 50% και στο Ηνωμένο Βασίλειο στο 32%. Στη Σιγκαπούρη, η οποία φέρεται να έχει τη δεύτερη υψηλότερη χρήση AI παγκοσμίως, μετά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, και την υψηλότερη στην Ασία, το 56% των εργαζομένων φέρεται να χρησιμοποιεί AI «πολλές φορές την εβδομάδα».

Οι αιτίες της «αργοπορίας»

Γιατί, λοιπόν, η Ιαπωνία διστάζει να προχωρήσει; Ο Όστιν Σου, συνιδρυτής της αμερικανικής νεοφυούς εταιρείας Kuse AI, αποδίδει την κατάσταση στον συντηρητισμό και την αποστροφή προς το ρίσκο που χαρακτηρίζουν τις ιαπωνικές επιχειρήσεις. Η εταιρεία του δημιούργησε πρόσφατα γραφείο στην Ιαπωνία, προκειμένου να διαθέσει τα συστήματα AI που αναπτύσσει σε επιχειρήσεις της χώρας. «Υπάρχουν οργανισμοί όπου η κουλτούρα των διαδικασιών και της συναίνεσης επιβραδύνει πραγματικά τα πράγματα», λέει. «Όπου η ανοχή στα λάθη της AI είναι σχεδόν μηδενική, ιδιαίτερα σε οτιδήποτε αφορά την επαφή με πελάτες. Κάποιοι προτιμούν να αφήσουν μια θέση εργασίας κενή παρά να αφήσουν μια μηχανή να την αναλάβει».

Ο Σου υποστηρίζει ότι η κατάσταση στις ΗΠΑ είναι πολύ διαφορετική, καθώς ορισμένες επιχειρήσεις επιτρέπουν ήδη στους πράκτορες AI πολύ μεγαλύτερη ελευθερία, με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας. «Στις ΗΠΑ, οι AI συνεργάτες ξεκινούν ως βοηθοί και σταδιακά εντάσσονται στη ροή εργασίας. Η στάση [των Αμερικανών εργοδοτών] είναι συχνά: “Άφησέ το να δοκιμάσει και μετά διόρθωσέ το”». Όπως προσθέτει, οι ιαπωνικές επιχειρήσεις χρειάζονται περισσότερες αποδείξεις προτού εμπιστευτούν αρκετά την AI ώστε να τη χρησιμοποιήσουν ευρέως.

Η Παρίσα Χαγιριάν, καθηγήτρια Διεθνούς Διοίκησης στο Πανεπιστήμιο Προηγμένων Επιστημών του Κιότο, συμφωνεί ότι πολλές ιαπωνικές επιχειρήσεις είναι υπερβολικά απρόθυμες να αναλάβουν ρίσκο για να υιοθετήσουν την AI. «Οι προκλήσεις που συνοδεύουν την υιοθέτησή της είναι ίδιες με εκείνες που συνοδεύουν οποιαδήποτε αλλαγή στις ιαπωνικές επιχειρήσεις. Γι' αυτό η χρήση της AI παραμένει ακόμη αρκετά περιορισμένη και επιφυλακτική, ιδιαίτερα στους χώρους εργασίας».

Η Χαγιριάν αντιπαραβάλλει αυτή την κατάσταση με την πιο επιχειρηματική κουλτούρα των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι οι ιαπωνικές επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στα λάθη, την αβεβαιότητα και τον κίνδυνο για τη φήμη τους. «Καθώς η παραγωγική AI δεν είναι ακόμη πλήρως αξιόπιστη, στην Ιαπωνία χρησιμοποιείται κυρίως για εργασίες χαμηλού ρίσκου, όπως η συγγραφή κειμένων, η περίληψη ή η συλλογή πληροφοριών, αλλά πολύ λιγότερο για βασικές λειτουργίες ή τη λήψη αποφάσεων και τη συνολική βελτίωση των διαδικασιών», σημειώνει.

Πώς το κράτος προσπαθεί να «σιγοντάρει» την υιοθέτηση της ΑΙ

Ο κλάδος της υγείας στην Ιαπωνία θεωρείται ιδιαίτερα αργός στην υιοθέτηση της AI, με ορισμένα νοσοκομεία να μην έχουν ακόμη ψηφιοποιήσει πλήρως τα αρχεία των ασθενών. «Τα χάρτινα έγγραφα συσσωρεύονται σε ασύλληπτη κλίμακα», λέει εργαζόμενος σε ιαπωνικό νοσοκομείο, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί. «Είναι σαν να βρισκόμαστε στη Λίθινη Εποχή».

Η ιαπωνική κυβέρνηση γνωρίζει το ευρύτερο πρόβλημα της χαμηλής υιοθέτησης της AI και προσπαθεί να ενθαρρύνει περισσότερες επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν την τεχνολογία. Πέρυσι, το Κοινοβούλιο της χώρας ψήφισε τον Νόμο για την Προώθηση της AI. Στόχος είναι, μέσω ενός ελαστικού ρυθμιστικού πλαισίου, να ενθαρρυνθούν οι επιχειρήσεις να επενδύσουν περισσότερο στην AI. Το Τόκιο έχει δεσμευτεί ότι η Ιαπωνία θα γίνει «η πιο φιλική χώρα στον κόσμο για την ανάπτυξη και αξιοποίηση της AI».

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η αυξημένη χρήση της AI μπορεί να βοηθήσει την Ιαπωνία να βελτιώσει την παραγωγικότητά της. Αυτή τη στιγμή, ωστόσο, εξακολουθεί να βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της G7 όσον αφορά την παραγωγικότητα.

Το υπουργείο Οικονομικών της Ιαπωνίας υποστηρίζει ότι η υιοθέτηση της AI από τις επιχειρήσεις έχει ήδη αυξηθεί σημαντικά, καθώς το 75% των εταιρειών χρησιμοποιεί πλέον την τεχνολογία, έναντι μόλις 11% πριν από πέντε χρόνια. Ωστόσο, επικριτές υποστηρίζουν ότι σε κάθε μία από αυτές τις επιχειρήσεις μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό εργαζομένων χρησιμοποιεί πραγματικά την AI και ότι ακόμη και όσοι τη χρησιμοποιούν, το κάνουν σε πολύ περιορισμένο βαθμό.

Ψηφιακός αναλφαβητισμός και «ΑΙ μόρφωση»

Ο καθηγητής Γιασούσι Ογκασαβάρα, ειδικός στην κοινωνική δομή και την τεχνολογία της Ιαπωνίας στο Πανεπιστήμιο Meiji, υποστηρίζει ότι το εργατικό δυναμικό δεν διαθέτει αρκετούς ανθρώπους με τεχνολογικές γνώσεις. «Αν και στους Ιάπωνες αρέσει να χρησιμοποιούν συσκευές όπως τα smartphones, ο ψηφιακός γραμματισμός είναι χαμηλός εδώ», λέει.

Το πρόβλημα αναδεικνύεται και από έκθεση που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος, σύμφωνα με την οποία η Ιαπωνία αναμένεται να αντιμετωπίσει έλλειψη σχεδόν 800.000 επαγγελματιών πληροφορικής έως το 2030. Πολλές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν επίσης προβλήματα με παρωχημένα πληροφοριακά συστήματα, με περίπου το 60% αυτών να είναι ηλικίας άνω των 20 ετών.

Παράλληλα, ο Ογκασαβάρα επισημαίνει ότι οι ιαπωνικές επιχειρήσεις δέχονται μεγαλύτερη πίεση να αποφύγουν την αύξηση της ανεργίας παρά να αναπτύξουν την AI, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες θέσεων εργασίας. «Η κυβέρνηση μιλά για AI, επανεκπαίδευση και ψηφιακές δεξιότητες, αλλά στην πραγματικότητα είναι δύσκολο να προσαρμοστεί το ανθρώπινο δυναμικό στις ψηφιακές δεξιότητες, επειδή η βασική προτεραιότητα είναι η διατήρηση της πλήρους απασχόλησης», λέει.

Ωστόσο, καταγράφεται μια αλλαγή στις προσλήψεις, καθώς ορισμένες επιχειρήσεις δίνουν πλέον προτεραιότητα στον «AI γραμματισμό», δηλαδή την εξοικείωση με την τεχνητή νοημοσύνη, κατά την πρόσληψη νέων αποφοίτων. Στον ιδιωτικό τομέα, μεγαλύτερες εταιρείες, όπως η Kanematsu, ένας σημαντικός όμιλος γενικού εμπορίου, προσλαμβάνουν αποφοίτους με τεχνολογικές γνώσεις, όπως η Ούτα Γιαμαγκούτσι, η οποία εντάχθηκε στην εταιρεία τον Απρίλιο.

«Χρησιμοποιώ αρκετά συχνά την AI στη δουλειά», λέει. «Πολλοί από τους συναδέλφους μου τη χρησιμοποιούν επίσης πολύ. Για τη σύνταξη email για το αφεντικό μου, την περίληψη περίπλοκων εγγράφων, την καταγραφή και περίληψη συναντήσεων». Ωστόσο, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, λέει ότι τα συστήματα AI που μπορούν να αναλάβουν αυτόνομα εργασίες πολλών σταδίων εξακολουθούν να είναι σχεδόν ανύπαρκτα στην Ιαπωνία. Η εταιρεία της, ωστόσο, που είναι γνωστή για την προοδευτική της προσέγγιση, έχει πλέον εντάξει τέτοια συστήματα στη λειτουργία της.

Ο Ογκασαβάρα υποστηρίζει ότι «η αλλαγή στην Ιαπωνία είναι περιορισμένη». «Η ιαπωνική κοινωνία περιμένει μεταρρυθμίσεις χωρίς κόστος, επομένως θα μπορούσε κανείς να πει ότι οι ριζικές μεταρρυθμίσεις είναι, τουλάχιστον, δύσκολες», προσθέτει. Η ανατροπή των υφιστάμενων ισορροπιών μπορεί να θεωρείται ανεπιθύμητη λέξη στην Ιαπωνία, όμως χωρίς αυτήν, τα κέρδη παραγωγικότητας που χρειάζεται η χώρα ενδέχεται να παραμείνουν άπιαστα.

Διαβάστε ακόμη

Εικόνες καταστροφής από τη φωτιά στη Χαλκιδική: Καμένα σπίτια, αγωνία για τα επικίνδυνα «καντηλάκια»

Αποκάλυψη OPEN: Ο ηλεκτρολογικός πίνακας του σπιτιού στο οποίο έχασε τη ζωή του ο 17χρονος στην Κίμωλο

Μητέρα τριών παιδιών πέθανε 10 λεπτά πριν από αισθητική επέμβαση «κοψοχρονιά» στην Τουρκία

Απίστευτο βίντεο: Χταπόδι «γαντζώθηκε» στο πρόσωπο ψαρά - Αναγκάστηκε να το χτυπήσει για να ξεφύγει