Ο Ηνίοχος καλπάζει ξανά στο φως – Ανακαλύπτεται το σημαντικότερο γλυπτό της κλασικής εποχής

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Απριλίου του 1896, η αρχαιολογικά σκαπάνη φέρνει στο φως ένα από τα σπουδαιότερα αγάλματα της αρχαιότητας, τον Ηνίοχο των Δελφών.

Το άγαλμα του Ηνίοχου ήταν μέρος μεγάλου αφιερώματος, που περιλάμβανε το τέθριππο άρμα και μια δεύτερη ανδρική μορφή. Προσφέρθηκε από τον τύραννο της Γέλας Πολύζαλο, ύστερα από νίκη του σε αρματοδρομία στα Πύθια. Ο νεαρός απεικονίζεται όρθιος στο δίφρο, αμέσως μετά τη νίκη του. Φορά τον τυπικό μακρύ χιτώνα των ηνιόχων, που ζώνεται ψηλά και συγκρατείται με δύο ταινίες για να μην ανεμίζει κατά τη διάρκεια του αγώνα. Οι πτυχώσεις του χιτώνα κάτω από το ζωστήρα δίνουν την εντύπωση δωρικού κίονα, ενώ οι πτυχές στο πάνω μέρος του κορμού είναι λοξές ή καμπύλες. Τα μαλλιά του περιζώνει ταινία, σύμβολο της νίκης, διακοσμημένη με ένθετο ασημί μαίανδρο. Τα μάτια του είναι ένθετα από ημιπολύτιμο λίθο και γυαλί και εκφράζουν τη δύναμη και την αυτοκυριαρχία του.Θεωρείται έργο μεγάλου καλλιτέχνη, του Πυθαγόρα από το Ρήγιο, όπως εικάζεται.

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, ο Ηνίοχος είχε θαφτεί έπειτα από τον μεγάλο σεισμό που έγινε το 373 π.Χ. στους Δελφούς. Η πτώση των βράχων το είχε θάψει κάτω από τη γη, όπου και παρέμεινε επί αιώνες. Το γεγονός αυτό προστάτευσε το άγαλμα από λεηλασίες και επιδρομές. Ήταν 16 Απριλίου του 1896 όταν Γάλλοι αρχαιολόγοι, στο πλαίσιο της Μεγάλης Ανασκαφής» που άρχισε η γαλλική σχολή Αθηνών το 1892, προχώρησαν σε ανασκαφές στο μαντείο των Δελφών. Τότε ανακάλυψαν ένα μεγάλο άγαλμα, που βρισκόταν σε θαυμάσια κατάσταση, σχεδόν ανέπαφο, με την πράσινη πατίνα που τον προστάτευσε από τη διάβρωση.
Επρόκειτο για το πρώτο χάλκινο άγαλμα της Κλασικής Εποχής που βρέθηκε σε φυσικό μέγεθος. Κοντά του ανακάλυψαν δύο πίσω πόδια αλόγων, μια ουρά, κομμάτια από το ζυγό του άρματος και ένα παιδικό χέρι με απομεινάρια ηνίων.

Ο Ηνίοχος είναι το πιο γνωστό έκθεμα των Δελφών και από τότε που βρέθηκε, βρίσκεται σε περίοπτη θέση. Απομακρύνθηκε από τους Δελφούς μόνο κατά τη διάρκεια της κατοχής, για λόγους ευνόητους.
Ως προς τον καλλιτέχνη του έργου και τη σχολή στην οποία ανήκει, υπάρχει μεγάλη διχογνωμία ανάμεσα στους ερευνητές. Πιθανότατα είναι έργο του Πυθαγόρα του Σάμιου, μεγάλου χαλκοπλάστη, εξόριστου στα χρόνια των Δεινομενιδών στο Ρήγιο της Καλαβρίας.