Ο Τιτανικός του Σαρωνικού: Ένα περίεργο ναυάγιο ανοιχτά του Φαλήρου που σκότωσε 44 ανθρώπους – Γκαζάδικο του Νιάρχου εμβόλισε πολεμικό πλοίο

Θα μπορούσε να το πει κάποιος Τιτανικό του Σαρωνικού. Το ναυάγιο του πολεμικού οχηματαγωγού Μέρλνιν ήταν ένα περίεργο ναυάγιο ανοιχτά του Φαλήρου που σκότωσε 44 ανθρώπους.

Ήταν μια μέρα σαν σήμερα, 15 Νοεμβρίου του 1972 ώρα 15:00 μετά το μεσημέρι. Το οχηματαγωγό του Πολεμικού Ναυτικού Μέρλιν βρισκόταν μόλις 4 μίλια από το λιμάνι του Πειραιά και κατευθυνόταν προς τη Ρόδο για άσκηση. Στην ίδια θαλάσσια περιοχή έπλεε το γιγαντιαίο δεξαμενόπλοιο World Heroe (215.000 τόνων) ιδιοκτησίας του εφοπλιστή Σταύρου Νιάρχου, το οποίο μόλις είχε αποδεξαμενιστεί από τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά.

Στη θαλάσσια περιοχή επικρατούσε άπνοια και η ορατότητα ήταν καλή. Τίποτα δεν πρόδιδε την τραγωδία που επρόκειτο να ακολουθήσει. Ξαφνικά, κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, τα δύο πλοία βρέθηκαν στην ίδια πορεία πλεύσης.

Λίγα λεπτά αργότερα μία τρομακτική σύγκρουση συγκλόνισε τη θαλάσσια περιοχή στα ανοιχτά του Πειραιά. Το γιγαντιαίο δεξαμενόπλοιο είχε εμβολίσει το Μέρλιν πέφτοντας με τον τεράστιο όγκο του στην πρύμνη του μικρού οχηματαγωγού. Ακολούθησε δεύτερο χτύπημα και το World Hero έκοψε το Μέρλιν στα δυο, το αναποδογύρισε και πέρασε από πάνω του.

44 άνθρωποι στον βυθό

Από τη σφοδρή σύγκρουση το Μέρλιν πήρε κλίση και βυθίστηκε μέσα σε 7 λεπτά· μαζί του παρέσυρε στο βυθό 44 αξιωματικούς και ναύτες που είχαν εγκλωβιστεί στα κάτω διαμερίσματα του πλοίου!
Ρυμουλκά και άλλα παραπλέοντα σκάφη έφτασαν γρήγορα στο σημείο του ναυαγίου. Από τα πρώτα πλοία ήταν το ολλανδικό φορτηγό Σουΐντρεχτ που κατάφερε να διασώσει οκτώ ανθρώπους.
Μόνο 14 ναυαγοί, που πρόλαβαν και έπεσαν στη θάλασσα, ανασύρθηκαν ζωντανοί· οι υπόλοιποι θεωρήθηκαν αρχικά αγνοούμενοι. Ουδείς μπόρεσε να βοηθήσει τους 44 άτυχους επιβαίνοντες στο Μέρλιν, που ζητούσαν βοήθεια χτυπώντας τις λαμαρίνες του πλοίου την ώρα που το οχηματαγωγό βυθιζόταν.
Από πολλούς το τραγικό ναυάγιο του Μέρλνι θεωρείται ως ένα «πολύ περίεργο» ναυτικό δυστύχημα, που συνέβη κάτω από συνθήκες που δεν διακριβώθηκαν επαρκώς μετά τις ανακρίσεις και τις δίκες. Η έρευνα για τα αίτια του ναυαγίου κατέληξε σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες εκδοχές.

Από τις καταθέσεις του πληρώματος του τάνκερ, προέκυπτε ότι το World Hero είχε σταματήσει στα ανοιχτά του λιμανιού του Πειραιά για να αποβιβάσει τον πιλότο ο οποίος το καθοδήγησε στο στενό του Ναυστάθμου της Σαλαμίνας. Στη συνέχεια ανέπτυξε ταχύτητα 10 μιλίων και προπορευόταν του Μέρλιν. Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, το πολεμικό πλοίο ανέπτυξε μεγάλη ταχύτητα και προσπέρασε το δεξαμενόπλοιο από δεξιά και στη συνέχεια, καθώς κινήθηκε αριστερά βρέθηκε πολύ κοντά στην πλώρη του γιγαντιαίου γκαζάδικου το οποίο λόγω του μεγάλου όγκου του δεν κατάφερε να κάνει ελιγμό.

Από τις καταθέσεις των διασωθέντων του Μέρλιν προέκυπτε μια τελείως διαφορετική εκδοχή: Το δεξαμενόπλοιο είχε βγει από τη δεξαμενή των ναυπηγείων Σκαραμαγκά εκείνο το πρωί· παρέλαβε πιλότο και διέπλευσε το στενό του Ναυστάθμου· αποβίβασε τον πιλότο στον Πειραιά και συνέχισε την πορεία του. Το γκαζάδικο βρισκόταν πίσω από το πολεμικό και σ’ αυτή την περίπτωση - σύμφωνα με τους διεθνείς κανονισμούς περί ασφάλειας της ναυσιπλοΐας - η ευθύνη για τη σύγκρουση βαραίνει το World Hero.
Ως κυριότερη αιτία της σύγκρουσης θεωρήθηκε η διαφορά ταχύτητας ανάμεσα στα δύο πλοία. Το «Μέρλιν» μπορούσε να αναπτύξει μέγιστη ταχύτητα 11 μίλια με το «World Hero», να ξεπερνάει τα 22!

Μετά το τέλος των ανακρίσεων, ο Εισαγγελέας άσκησε δίωξη κατά του πλοιάρχου του World Hero, του ανθυποπλοιάρχου που βρισκόταν σε υπηρεσία στη γέφυρα την ώρα της σύγκρουσης και του ναύτη ο οποίος εκείνη την ώρα ήταν βάρδια ως παρατηρητής. Κατηγορήθηκαν για ανθρωποκτονία εξ αμελείας, πρόκληση ναυαγίου και σωματικών βλαβών εξ αμελείας και παράβαση του Ποινικού και Πειθαρχικού Κώδικα του Εμπορικού Ναυτικού. Με την καταβολή εγγύησης 190 εκατ. δραχμών, επιτράπηκε ο απόπλους του τάνκερ. Εβδομάδες μετά το ναυάγιο, εγκρίθηκε ποσό αποζημίωσης για τις οικογένειες των θυμάτων ύψους 325.000 δραχμών για τον καθένα.

«Το πολεμικό πλοίο πήγε να περάσει κόντρα κι έγινε το κακό. Το ερώτημα είναι γιατί υπήρχαν τόσοι πολλοί άνθρωποι σε ένα τόσο μικρό οχηματαγωγό», δήλωσε χρόνια μετά ο Θανάσης Λεοντής αδελφός του Γιάννη, ενός από τα θύματα…

Το πολεμικό επιβατηγό - οχηματαγωγό βρίσκεται βυθισμένο σε απόσταση 3,5 μιλίων από τις ακτές της Πειραϊκής σε βάθος 83-94 μέτρων. Μετά 24 χρόνια από την τραγωδία, ομάδα δυτών με επικεφαλής τον Κώστα Θωκταρίδη εντόπισε σε βάθος 95 μέτρων το ναυάγιο του πολεμικού σκάφους, καταδύθηκε και το φωτογράφισε.
Το ναυάγιο του «Μέρλιν» αποτέλεσε τη μεγαλύτερη τραγωδία του Πολεμικού μας Ναυτικού εν καιρώ ειρήνης, μετά το ναυάγιο του «Αλέξανδρος Ζ.», το οποίο συνέβη το 1923 και είχαν χάσει τότε τη ζωή τους 297 άνθρωποι.

Για την Ιστορία να αναφέρουμε ότι το όνομα του πλοίου του Πολεμικού Ναυτικού το όφειλε στον Νικόλαο Μέρλιν (1912-1941), έλληνα υποπλοίαρχο του Πολεμικού Ναυτικού, του οποίου ο πατέρας ήταν γαλλικής καταγωγής. Ο Νικόλαος Μέρλιν βυθίστηκε με το υποβρύχιο Περσεύς το 1941 έπειτα από πρόσκρουση σε νάρκη. Ο Μέρλιν ήταν ανηψιός της οικογενείας Μέρλιν από την οποία έχει ονομαστεί ο δρόμος στην περιοχή του Κολωνακίου και όπου στη διάρκεια της κατοχής η Γκεστάπο είχε το αρχηγείο και τα διαβόητα κρατητήρια της.