Θεοφάνεια: Στην Ελλάδα αγιασμός των υδάτων, στη Δύση έρχονται οι Μάγοι

Θεοφάνεια σήμερα στον τόπο μας κι αν ταξιδέψεις δυτικά, στην Ευρώπη, θα δεις να περιμένουν τους Μάγους με τα δώρα... Σήμερα τα Φώτα και τα λοιπά και τα λοιπά και ποιος από τους νέους γνωρίζει να μας διαφωτίσει το τι ακριβώς γιορτάζουμε σήμερα; Σιωπή; Καμία έκπληξη, αφού και οι παλιοί μπερδεμένα τα ‘χουν στο νου.

Λοιπόν Θεοφάνεια εννοούμε, στην ανατολική χριστιανική θρησκεία, την ημέρα της βάπτισης του Ιησού στον ποταμό τον Ιορδάνη από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Το όνομα «Θεοφάνεια» προέρχεται από την αποκάλυψη και των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας. Και στον τόπο μας, αγιάζονται τα νερά, οι ιερείς ρίχνουν έναν ξύλινο σταυρό σε θάλασσες και ποτάμια και οι πιστοί βουτάνε να τον πιάσουν. Αυτά με λίγα λόγια κι αν νομίζετε ότι όλα τα παραπάνω αφορούν κι άλλους λαούς είστε γελασμένοι.

Στη Δύση τα Θεοφάνεια αποκαλούνται Επιφάνεια (η λέξη Epiphany προέχεται από την ελληνική επιφάνεια, epiphaneia , που σημαίνει εκδήλωση ή εμφάνιση) και ουδεμία σχέση έχουν με βάπτιση και άγιο πνεύμα και σταυρούς στα νερά… Εκεί, στη Δύση γιορτάζουν σήμερα την επίσκεψη των Μάγων στο Θείο Βρέφος. Σε αρκετές περιπτώσεις η γιορτή αποκαλείται Ημέρα των τριών Βασιλιάδων και γιορτάζεται σε πολλές χώρες της Δύσης ως Μικρά Χριστούγεννα. Κι από το 1970 και μετά ο εορτασμός της Ημέρας τελείται από πολλούς λαούς την πρώτη Κυριακή μετά την Πρωτοχρονιά.

Επίσης σε αρκετές χώρες της Δύσης η παραμονή των Επιφανείων ονομάζεται Δωδεκάτη Νύχτα, από την οποία δανείστηκε το όνομα ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ και τιτλοφόρησε μια από τις ονομαστές κωμωδίες του: Twelfth Night, or What You Will, που διαδραματίζεται στο κλείσιμο της περιόδου των Χριστουγέννων.
Πέρα από τον Σαίξπηρ, τη Δωδεκάτη Νύχτα ξεστολίζουν τα σπίτια από τα δεκάδες φωτόλουστα δενδράκια, τα λαμπιόνια τα αϊβασιλάκια και η κανονικότητα επελαύνει σαν τον δριμύ χειμώνα που αργεί κάποιες χρονιές – όπως εφέτος – αλλά ποτέ δεν ξεχνάει τους ανθρώπους…
Να πούμε μάλιστα πως στις δυτικές χώρες όσοι λησμονήσουν να ξεστολίσουν τα σπίτια τους μια μέρα σαν σήμερα, επόμενη ευκαιρία έχουν στις 2 Φεβρουαρίου που γιορτάζονται τα «Κεριά» (Candlemas), η εορτή του εξαγνισμού της Παναγίας ή η εορτή της Ιεράς Συνάντησης. Κι αν και τότε ξεχαστεί το σπίτι στολισμένο, τότε όλη η χρονιά θα πάει στραβά.
Περίπου τα ίδια έθιμα παντού, σε Δύση κι Ανατολή εκτός από το νησί της Γουαδελούπης όπου τα Θεοφάνεια γιορτάζονται σαν τις Απόκριες: με καρναβάλια, κάψιμο του βασιλιά Καρνάβαλου, πομπές, γλέντια και χαρές… Αυτά!