Χιλιάδες άνθρωποι στους δρόμους της Βιέννης αποχαιρετούν τον Μπετόβεν – Μέχρι πέρυσι ουδείς γνώριζε από τί πέθανε

Μέχρι και πέρυσι, τον Μάρτιο του 2023, μόνο εικασίες υπήρχαν για τα αίτια του θανάτου του Μπετόβεν! Σχεδόν 100 χρόνια πριν χιλιάδες άνθρωποι είχαν βγει στους δρόμους της Βιέννης για να αποχαιρετούν τελευταία φορά τον Τιτάνα της Μουσικής.

Ήταν 26 Μαρτίου, όταν ένας από τους σπουδαίους ανθρώπους που ανάσαναν τον αέρα της Γης έκλεισε τα μάτια του για να τα ανοίξει στην αιωνιότητα… Ο τιτάνας της μουσικής Λούντβιχ βαν Μπετόβεν πέθανε σε ένα μικρό διαμέρισμα στη Βιέννη έχοντας πλάι του την κουνιάδα του, τον γραμματέα του και τον στενό φίλο του Άνσελμ Χιούτενμπένερ.

Αυτός ο τελευταίος μάς μετέφερε τις τελευταίες λέξεις του συνθέτη της 5ης Συμφωνίας: «χειροκροτήστε φίλοι, η κωμωδία τελείωσε», φέρεται να είπε στα λατινικά ο Μπετόβεν και παρέδωσε το ανήσυχο πνεύμα του. Η κουνιάδα πάλι, τα περιέγεψε πιο πεζά: όταν έμαθε ο Μπετόβεν, ότι ένας εκδότης τού είχε στείλει 12 μπουκάλια πανάκριβο κρασί, ο μουσουργός στενοχωρήθηκε που δεν θα το γευόταν: «Κρίμα, κρίμα, πολύ αργά…» είπε και βυθίστηκε στο επέκεινα. Ο Μπετόβεν ήταν δυνατός πότης!

Ολόκληρη η Βιέννη στο πόδι...

Η κηδεία του Μπετόβεν τελέστηκε μια μέρα σαν σήμερα, στις 29 Μαρτίου του 1827 από την ενοριακή εκκλησία στο Alsergrund και ενταφιάστηκε στο νεκροταφείο Wahring, βορειοδυτικά της Βιέννης. Πολλές χιλιάδες πολίτες περίμεναν καρτερικά στους δρόμους για να παρακολουθήσουν τη νεκρώσιμο ακολουθία. Όπως συμβαίνει συνήθως, οι εκτιμήσεις ποικίλλουν, με μαρτυρίες να κάνουν λόγο για 10.000 έως 30.000 παριστάμενους. Τα θέατρα εκείνη την ημέρα παρέμειναν κλειστά και πολλοί διάσημοι καλλιτέχνες συμμετείχαν στην νεκρώσιμη ακολουθία ως λαμπαδηδρόμοι· ανάμεσά τους ο μουσουργός Φραντς Σούμπερτ και ο (διαβόητος στην Ελλάδα) πολιτικός Κλέμενς φον Μέτερνιχ.

Υπάρχει διαφωνία για την αιτία του θανάτου του Μπετόβεν. Η κίρρωση του ήπατος από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η σύφιλη, η λοιμώδης ηπατίτιδα, η δηλητηρίαση από μόλυβδο, η σαρκοείδωση και η νόσος του Whipple έχουν ακουστεί κατά καιρούς. Πολλά χρόνια μετά την «φυγή» του συνθέτη της απόλυτης 9ης Συμφωνίας, το 2008, ο Αυστριακός ιατρός παθολόγος Κρίστιαν Ρέιτερ ισχυρίστηκε ότι ο θεράπων ιατρός του Μπετόβεν, Αντρέας Βάβρουχ, τον σκότωσε από λάθος δίνοντάς του υπερβολική δόση θεραπείας με μόλυβδο για να τον ανακουφίσει από υγρό που είχε συσωρευθεί στην κοιλιά. Ο μόλυβδος διαπέρασε το συκώτι του Μπετόβεν και τον σκότωσε. Ωστόσο η θεωρία αυτή έχει αμφισβητηθεί. Μόλις ένα χρόνο πριν, τον Μάρτιο του 2023, οι γονιδιωματικές αναλύσεις ενός γονιδιώματος υψηλής κάλυψης που αναλύθηκε από τούφα μαλλιών του Μπετόβεν, απέδειξαν ότι ο μουσουργός κατέληξε από ηπατική νόσο. Και μετά όλα αυτά μπορούμε ήσυχοι να ακούσουμε το Egmont overture και να χαθούμε στο μουσικό Σύμπαν ενός Θεού!