Ήττα των Ναζί από πολίτες στην Αθήνα - Γιατί οι κατακτητές σήμαναν «υποχώρηση»

Μπορεί να θεωρηθεί και ήττα των Ναζί από πολίτες στην Αθήνα! Ήταν μια μέρα σαν σήμερα, 22 Ιουλίου του 1943, όταν πνίγηκε στο αίμα από τις δυνάμεις Κατοχής συλλαλητήριο που οργανώθηκε στην πρωτεύουσα. Γιατί είχαν βγει οι Αθηναίοι στους δρόμους;

Το συλλαλητήριο προκάλεσε η απόφαση των Γερμανών να αναθέσουν τα καθήκοντα των κατοχικών δυνάμεων στην περιοχή ανατολικά του Αξιού ποταμού (εκτός από τη Θεσσαλονίκη) στους Βούλγαρους συμμάχους τους, που ήδη είχαν υπό την κατοχή τους τις περιοχές ανατολικά των Σερρών.

Σχεδόν μια εβδομάδα πριν είχε δημοσιευτεί στον ημερήσιο Τύπο η ανακοίνωση των κατακτητών: «Δια στρατιωτικούς λόγους, οφειλομένους εις την γενικήν πολεμικήν κατάστασιν και εξαιτίας της πληγής των ανταρτών, κατέστη αναγκαία η ενίσχυσις των στρατευμάτων κατοχής εν Ελλάδι. Εν τω πλαισίω των μέτρων τούτων, την από στρατιωτικής απόψεως ασφάλειαν εις την περιοχήν ανατολικώς του ποταμού Αξιού - πλην της πόλεως Θεσσαλονίκης - ανέλαβον βουλγαρικά στρατεύματα».

Η απόφαση των γερμανικών δυνάμεων κατοχής προκάλεσε κύμα αγανάκτησης σε όλη τη χώρα. Στην Αθήνα προκηρύχθηκε γενική απεργία και οργανώθηκε διαδήλωση για τις 22 Ιουλίου. Η οργάνωση της απεργίας και της διαδήλωσης υπό την καθοδήγηση του ΕΑΜ. Χιλιάδες κόσμου (υπολογίζονται από 200-500.000) κατέβηκαν στους δρόμους της Αθήνας.

Από τα σημεία συγκέντρωσης (Μοναστηράκι, πλατεία Λαυρίου, Ομόνοια κ.α.) το ανθρώπινο ποτάμι κινήθηκε προς το κέντρο, κρατώντας ελληνικές σημαίες και φωνάζοντας συνθήματα, όπως «Όχι στην Επέκταση» και «Έξω οι Βούλγαροι φασίστες από τη Μακεδονία και τη Θράκη». Οι Γερμανοί, με θωρακισμένα οχήματα, προσπάθησαν να διαλύσουν τους διαδηλωτές. Στη διασταύρωση των οδών Πανεπιστημίου και Ομήρου μία 17χρονη Επονίτισσα, η Παναγιώτα Σταθοπούλου, προσπάθησε με το σώμα της να ακινητοποιήσει ένα άρμα· το άρμα την συνέθλιψε!

Όταν οι διαδηλωτές προσπάθησαν να φτάσουν στην Βουλγαρική Πρεσβεία, δέχτηκαν πυρά πολυβόλου από στρατιωτικό όχημα. Στη διάρκεια της διαδήλωσης έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 15 άνθρωποι.
Οι τραυματίες ήταν 53 ή 60 ίσως και περισσότεροι, αφού πολλοί διακομίστηκαν και νοσηλεύτηκαν κρυφά. Μπροστά στην αποφασιστικότητα των Αθηναίων και όχι μόνο, οι Γερμανοί  αναγκάστηκαν να πάρουν πίσω την απόφασή τους.