Κατακόρυφη αύξηση ενοικίων: Απειλεί άμεσα την οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας - «Τότε περίμεναν για λάδι, τώρα για σπίτι»

Πέρυσι, η Ειρήνη Συντηχάκη νοίκιαζε ένα διαμέρισμα που αγαπούσε στο κέντρο της Αθήνας, κοντά σε φίλους, στη δουλειά της και στα πολυάριθμα καφέ της γειτονιάς.

Πριν από λίγους μήνες, όμως, η συγκάτοικός της αποχώρησε και οι δικηγόροι που εκπροσωπούν τους Κινέζους ιδιοκτήτες του ακινήτου την ενημέρωσαν ότι σκοπεύουν να αυξήσουν το ενοίκιο, το οποίο ήδη ανερχόταν στα 700 ευρώ – ποσό που σχεδόν αντιστοιχούσε στο σύνολο των μηνιαίων αποδοχών της.

«Με πόνο καρδιάς αφήνω ένα σπίτι που πραγματικά αγαπώ – τη γειτονιά, το ίδιο το σπίτι, τις αναμνήσεις», λέει η 28χρονη, την ώρα που πακετάρει τα πράγματά της για να μετακομίσει στο σπίτι της αδελφής της. «Ήξερα ότι έπρεπε να φύγω για να επιβιώσω».

Η ελληνική οικονομία ανακάμπτει δυναμικά μετά την κρίση χρέους της περιόδου 2009-2018. Η ανάπτυξη υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ, η χώρα αποπληρώνει πρόωρα τα δάνεια των μνημονίων και οι αφίξεις τουριστών καταγράφουν ιστορικά υψηλά.

Ωστόσο, μέσα σε αυτό το σκηνικό ανάκαμψης, πολλοί Έλληνες μένουν πίσω, καθώς τα ενοίκια εκτινάσσονται και τα εισοδήματα δεν ακολουθούν τον ίδιο ρυθμό. Πολλοί περιορίζουν δαπάνες για θέρμανση, ψυχαγωγία ή εστίαση και προσφεύγουν σε περισσότερο δανεισμό, δημιουργώντας –όπως επισημαίνουν ειδικοί– τροχοπέδη στην ίδια την οικονομική ανάκαμψη.

«Η επάρκεια εισοδήματος βρίσκεται σε ιστορικό χαμηλό, με έξι στα δέκα νοικοκυριά να δηλώνουν ότι το μηνιαίο εισόδημά τους δεν επαρκεί μέχρι το τέλος του μήνα», αναφέρει σε έκθεσή του το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ) της ΓΣΕΒΕΕ.

«Οι οικονομικές δυσκολίες δεν περιορίζονται πλέον στα χαμηλά εισοδήματα, αλλά επεκτείνονται και στη μεσαία τάξη», επισημαίνεται.

Η κρίση χρέους και η έλλειψη κατοικιών

Πολλά από τα σημερινά προβλήματα έχουν τις ρίζες τους στα χρόνια της κρίσης, όταν η οικοδομική δραστηριότητα ουσιαστικά πάγωσε. Σύμφωνα με έκθεση της Τράπεζας Πειραιώς, στις μεγάλες ελληνικές πόλεις καταγράφεται έλλειμμα 180.000 κατοικιών προς ενοικίαση ή πώληση.

Το πρόγραμμα «χρυσής βίζας», που ισχύει από το 2014 για αλλοδαπούς επενδυτές σε ακίνητα, επιδείνωσε την έλλειψη. Από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, περίπου 20.000 ακίνητα –κυρίως στην Αθήνα– έχουν πωληθεί σε ξένους, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης, ενώ ακόμη 150.000 έχουν μετατραπεί σε βραχυχρόνιες μισθώσεις για τουρίστες.

Ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του δικτύου E-Real Estate, αναφέρει ότι η ζήτηση είναι τόσο υψηλή ώστε εκατοντάδες άτομα εμφανίζονται για μία και μόνο προβολή ακινήτου.

«Είναι σαν να περιμένει κανείς στην ουρά για τρόφιμα τη δεκαετία του 1940. Τότε περίμεναν για λάδι και ψωμί. Σήμερα, στην Ελλάδα περιμένουν για ένα σπίτι», λέει χαρακτηριστικά.

Η ιδιοκατοίκηση απομακρύνεται επίσης από πολλούς Έλληνες. Το ποσοστό ιδιοκτησίας κατοικίας υποχώρησε κάτω από το 70% το 2024 – το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί – από περίπου 77% το 2009.

Η ελληνική ιδιαιτερότητα

Η άνοδος των ενοικίων δεν αποτελεί μόνο ελληνικό φαινόμενο, όμως η Ελλάδα ξεχωρίζει.

Την περίοδο 2019-2024, καθώς η χώρα έβγαινε από τα χρόνια της λιτότητας, τα ενοίκια στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο πάνω από 50%, σύμφωνα με την E-Real Estate. Την ίδια περίοδο, τα ενοίκια για διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων αυξήθηκαν κατά 26% στη Μαδρίτη και κατά 14% στο Παρίσι.

Οι μέσοι μισθοί στην Ελλάδα αυξήθηκαν περίπου 27% στο ίδιο διάστημα, ωστόσο, σύμφωνα με τη Eurostat, οι Έλληνες δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για στέγαση από οποιονδήποτε άλλο λαό στην ΕΕ.

Η κυβέρνηση επιδοτεί ενοίκια για ορισμένες κατηγορίες χαμηλόμισθων, όμως οι ενοικιαστές δηλώνουν ότι τα μέτρα έχουν περιορισμένο αντίκτυπο. Πάνω από το 83% των Ελλήνων δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποταμιεύσει, ενώ το 40% περιόρισε δαπάνες για εστιατόρια και κινηματογράφο το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με έρευνα του ΙΜΕ.

«Η κατάσταση είναι ήδη πολύ δύσκολη και αναμένεται να επιδεινωθεί», εκτιμά ο Νίκος Κουραχάνης, καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Καθώς νέοι ξένοι ιδιοκτήτες εγκαθίστανται, πολλοί Έλληνες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις γειτονιές όπου μεγάλωσαν.

Η 52χρονη νηπιαγωγός Ιωάννα Τζάκα έλαβε ειδοποίηση λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα να εγκαταλείψει το διαμέρισμά της σε ακριβή συνοικία του κέντρου της Αθήνας.

Ένα ζευγάρι από τον Λίβανο αγόρασε το ακίνητο και της έδωσε προθεσμία 30 ημερών να αποχωρήσει. Αναζήτησε παρόμοια κατοικία στην περιοχή, όμως τα ενοίκια ξεκινούσαν πλέον από 2.000 ευρώ, αντί για τα 1.300 που κατέβαλλε. Τελικά μετακόμισε στα προάστια με τον σύζυγό της και τον 14χρονο γιο τους, όπου νοικιάζουν διαμέρισμα με 1.500 ευρώ τον μήνα.

«Είναι σαν ξεριζωμός για εμένα και την οικογένειά μου», λέει. «Εδώ μεγάλωσα. Εδώ ζουν όλοι οι φίλοι του παιδιού μου».

Διαβάστε ακόμη

Eurovision 2026: Το κοινό αποθέωσε τον Akyla στον Α' Ημιτελικό του «Sing for Greece»

Maria-Christina Harper στο ethnos.gr: «Με ελκύει ο ήχος της άρπας γιατί δεν έχει επιθετικότητα»

Δίκη για ομαδικό βιασμό 19χρονης στο ΑΤ Ομόνοιας: Στο εδώλιο 3 αστυνομικοί - «Τους εμπιστεύτηκα, δεν μπορούσα να αντιδράσω»

Πέθανε στα 48 του ο πρωταγωνιστής του «Dawson’s Creek», James Van Der Beek