Άμστερνταμ 1928: Χαλίνα, Νούρμι – Μια γυναίκα και μια Μηχανή…

Ολυμπιακοί Αγώνες Άμστερνταμ 1928…

776 χρόνια πριν από τον Χριστό, όταν γεννήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, και 32 χρόνια μετά την αναβίωση των σύγχρονων Αγώνων, ένα λάθος διορθώνεται: οι γυναίκες διαγωνίζονται στα αθλήματα που μέχρι τότε ήταν κάστρα των ανδρών
O κόκκινος μπερές που σχεδόν πάντα κάλυπτε τα πλούσια μαλλιά της τής χάρισε την προσωνυμία «Η κόκκινη γυναίκα».

Το όνομά της ήταν Χαλίνα Κονόπατσκα και έμεινε στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων γιατί αυτή ήταν η πρώτη γυναίκα που πάτησε στο κορυφαίο σκαλί του βάθρου σε αγώνισμα του στίβου. Η Καλλιπάτειρα του Άμστερνταμ γεννήθηκε στην Πολωνία με το έμπα του 20ού αιώνα. Ήταν μια γυναίκα ανεξάρτητη, με έντονη προσωπικότητα, όμορφη, συμπαθής και δυναμική· οδηγούσε αυτοκίνητο σε ταχύτητες υψηλές για την εποχή, ίππευε σαν ουσάρος αξιωματικός και καταπιανόταν με τον αθλητισμό σαν άνδρας πρωταθλητής.

Στην αρχή λάτρεψε το αλπικό σκι, αγωνιζόταν στο χάντμπολ αλλά και στο τένις, αργότερα τη γοήτευσαν ο στίβος και η δισκοβολία. Το ταξίδι στο Άμστερνταμ το είδε σαν πρόκληση. Ήταν η πρώτη φορά που το γυναικείο φύλο έπαιρνε μέρος στους μέχρι πριν από λίγα χρόνια ανδροκρατούμενους Ολυμπιακούς Αγώνες. Προκρίθηκε με την ομάδα της Πολωνίας ως δισκοβόλος και στα τέλη Ιουλίου του 1928 ο ιπτάμενος δίσκος της την ταξίδεψε στην αθανασία. Νίκησε, κατέκτησε το πρώτο χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο που κρεμάστηκε ποτέ σε γυναικείο στήθος στο στίβο και έκανε την Πολωνία και τους δικούς της υπερήφανους. Το ανήσυχο πνεύμα της Χαλίνα δεν δέθηκε με ένα μετάλλιο και πάει… ξεκουράστηκε.

Η νεαρή Πολωνή άρχισε να γράφει, να γράφει με το ίδιο πάθος που ερωτευόταν, με το ίδιο πάθος που γυμναζόταν, με το ίδιο πάθος που ανάσαινε το οξυγόνο. Το 1929 εξέδωσε την πρώτη ποιητική συλλογή της με τίτλο «Μια μέρα», με πολλές από τις εικονογραφήσεις του βιβλίου καμωμένες από το χέρι της. Όταν οι Γερμανοί περνούν τα σύνορα της Πολωνίας το 1939, εγκαταλείπει τη γενέτειρά της και ταξιδεύει στη Γαλλία εποπτεύοντας με τον σύζυγό της τη μεταφορά του πολωνικού χρυσού σε ασφαλές έδαφος. Το 1940, όταν κατέρρευσε η Γραμμή Μαζινό, η Χαλίνα, εγκατέλειψε την Ευρώπη για τις ΗΠΑ, για να ξαναγυρίσει, στάχτη πια, το 1989 και να εναποτεθεί στο κοιμητήριο της Βαρσοβίας. Η «κόκκινη Χαλίνα» πάτησε στα κόκκινα χαλιά του αθλητισμού πρώτη και άφησε ανεξίτηλα το κομψό αποτύπωμα της γόβας της. Την ακολούθησαν χιλιάδες άλλες, αλλά η πρωτιά ανήκει στην όμορφη Πολωνέζα.

Ο άνθρωπος μηχανή

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1928 κορυφώθηκε η τροχιά του άστρου του φινλανδού δρομέα μεγάλων αποστάσεων Πάαβο Νούρμι. Ο άνθρωπος-μηχανή, όπως τον αποκαλούσαν, μάζεψε σε όλη την καριέρα του εννιά χρυσά ολυμπιακά μετάλλια και έμεινε στην ιστορία για το πάθος του να νικήσει τον χρόνο… Έτρεχε πάντα κρατώντας ένα χρονόμετρο στο χέρι το οποίο συμβουλευόταν σε κάθε στροφή, Ο Νούρμι ήταν ο κορυφαίος δρομέας μεγάλων και μέσων αποστάσεων όλων των εποχών. Θα είχε μάλιστα πλουσιότερη συλλογή μεταλλίων αν η ΔΟΕ δεν του απαγόρευε να πάρει μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1932 στο Λος Άντζελες, με την αιτιολογία ότι τα ποσά που ξόδευε για την προετοιμασία του παρέπεμπαν σε επαγγελματία… Πάντα οι Αθάνατοι της ΔΟΕ είχαν ιδιαίτερη ευαισθησία στα χρήματα όταν δεν τα έπαιρναν αυτοί!