Η κόντρα της κυβέρνησης με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να μην έχει χαρακτηριστικά ανοικτής και δημόσιας σύγκρουσης, αλλά καλά κρατεί. Αφορμή έδωσε εσχάτως η απόφαση της κυβέρνησης δια του Γιώργου Φλωρίδη να νομοθετήσει την επίσπευση των ερευνών και των δικών υποθέσεων στις οποίες ελέγχονται πολιτικά πρόσωπα. Η κυβέρνηση έκανε διπλό φάουλ. Αφενός κατέθεσε την σχετική τροπολογία το βράδυ της Δευτέρας, για να ψηφιστεί την Τρίτη. Και δεν ενημέρωσε κανέναν ενδιαφερόμενο στις Βρυξέλλες εκνευρίζοντας την υπηρεσία της οποίας προΐσταται η Λάουρα Κοβέσι. Αφετέρου απέκλεισε τους λειτουργούς στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία από την ανάκριση (που θα γίνεται ούτως ή άλλως στα γρήγορα), αναθέτοντας τις υποθέσεις αποκλειστικά σε εγχώριους δικαστικούς, μπας και γλιτώσουν από τα «νύχια» των άμεμπτων Ευρωπαίων.
Και τώρα τι θα γίνει; Αφενός η Κοβέσι έστειλε επιστολή στον Φλωρίδη με τις διαμαρτυρίες της. Θα ιδρώσει το αυτί του; Πολύ αμφιβάλλω, γιατί επίκεινται εκλογές και το Μαξίμου θέλει να έχουν καθαρίσει οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας με τις όποιες περιπέτειες. Αυτό άλλωστε είχαν ζητήσει οι ίδιοι οι εμπλεκόμενοι στις δικογραφίες του ΟΠΕΚΕΠΕ. Και το Μαξίμου θέλει απεγνωσμένα να υπάρχει ηρεμία και να «ιδρώσουν όλοι τη φανέλα» μέχρι τις κάλπες.
Επειδή είστε εκπαιδευμένοι πλέον αναγνώστες, θα έχετε προσέξει πως το Μαξίμου ψιλο-θάβει το ζήτημα με τους Patriot, που απέσυρε από το Διδυμότειχο και την Κάρπαθο. Ο Παύλος Μαρινάκης προσπάθησε να περάσει τη γραμμή πως δεν υπάρχει ζήτημα υποχωρητικότητας έναντι της Τουρκίας, αλλά τα πράγματα μοιάζουν πολύ διαφορετικά. Αφήστε που όλη αυτή η κατάσταση δίνει ώθηση στους παράγοντες δεξιά της ΝΔ να κάνουν παιχνίδι. Δεν έχασε τέτοια ευκαιρία ο Αντώνης Σαμαράς και με αφορμή την επέτειο της Γενοκτονίας των Ποντίων έριξε και μια ανάστροφη στην κυβέρνηση για τους Patriot.
Πάμε όμως στην ουσία. Ο Άγγελος Συρίγος, που μερικές φορές ξεχνά ότι είναι βουλευτής της ΝΔ και χρησιμοποιεί την ιδιότητα του καθηγητή Παντείου, είπε χτες τα εξής ενδιαφέροντα (Παραπολιτικά 90,1). «Όταν ελήφθη η απόφαση να πάνε οι πύραυλοι και κυρίως το σύστημα ραντάρ στην συγκεκριμένη περιοχή, η Τουρκία αντέδρασε αλλά της είπαν “μην μιλάς, τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά” και η Τουρκία υποχρεώθηκε να το καταπιεί. Τώρα, που έχει τελειώσει ο πόλεμος η Τουρκία επανέρχεται και λέει “αφού είναι με τη σύμφωνη γνώμη μου, εγώ δεν συμφωνώ να είναι εκεί συστήματα και ζητώ να αποσυρθούν”. Οπότε για τις ανάγκες της συμμαχίας αποσύρονται».
Πρώτον οφείλω να πω πως επιβεβαιώθηκα όταν έλεγα ότι η Τουρκία γνώριζε και είχε δώσει το “ok” της, έστω και απρόθυμα για να κινηθεί η Ελλάδα στην ευρύτερη περιοχή. Τότε βέβαια η κυβέρνηση είχε πάρει τα γιαταγάνια και έλεγαν πως όπου να ‘ναι μπαίνουμε στην Πόλη και πως δεν δίνουμε λογαριασμό σε κανέναν. Αστεία πράγματα. Περιμένω να ακούσω τι θα λένε τώρα όλοι αυτοί.
Δεύτερον ο Συρίγος ουσιαστικά αποκάλυψε πως αποσύραμε τους Patriot επειδή το απαίτησαν οι Τούρκοι. Άρα η κυβερνητική γραμμή πάει περίπατο και η υποχωρητικότητα τεκμηριώνεται απολύτως.
Υπάρχει ένας ανώτατος παράγοντας στην χώρα, που κρατά στα χέρια του ισχυρή εξουσία και που δεν μπορεί να τον ελέγξει κανείς. Και δεν δίνει λογαριασμό και σε κανέναν. Μιλώ για τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, θέση την οποία κατέχει ο Κωνσταντίνος Τζαβέλλας. Ο οποίος Τζαβέλλας είχε κληθεί στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας να παραστεί για να εξηγήσει γιατί κράτησε στο αρχείο της υπόθεση των υποκλοπών, παρά τις αποκαλύψεις. Ο Τζαβέλλας επικαλέστηκε νομολογία και αρνήθηκε να πατήσει καν το πόδι του στη Βουλή. Βλέπετε, αν πήγαινε όλο και κάποιος θα τον ρωτούσε για τα έργα και τις ημέρες του στην ΕΥΠ, όταν υπέγραφε για την παρακολούθηση του Θανάση Κουκάκη και μπόλικων ακόμα προσώπων…
Ο Γιώργος Σιακαντάρης, που έχει συντονίσει την συγγραφή του μανιφέστου του Αλέξη Τσίπρα, αποδεικνύεται «ασύμμετρη απειλή» για τον πρώην πρωθυπουργό. Αφού παραδέχτηκε ότι δεν έγραψε κατά λάθος την λέξη «Ισραήλ» στο διακηρυκτικό κείμενο και αφού έγραψε λίγο-πολύ πως δεν είναι έγκλημα να συγκυβερνήσει προοδευτική παράταξη με τη Νέα Δημοκρατία, τάχθηκε κατά του αποκλεισμού του ναζί Ηλία Κασιδιάρη από τις προηγούμενες εκλογές με πρωτόδικη απόφαση (Ναυτεμπορική). Ο Σιακαντάρης προσπάθησε να δικαιολογηθεί σε μετέπειτα ανάρτησή του, αλλα είναι προφανές πως ανά πάσα στιγμή μπορεί να εκθέσει ανεπανόρθωτα τον πρώην πρωθυπουργό.
Μια ωραία ατμόσφαιρα είναι εκεί στον ΣΥΡΙΖΑ. Μετά το μέτωπο που στήθηκε εναντίον του από τους Πολάκη, Παππά και Δούρου, ο Σωκράτης Φάμελλος έχει να διαχειριστεί και τις κινήσεις που γίνονται από την «άλλη μπάντα». Μιλώ για την παραίτηση του Στέργιου Καλπάκη, που με την επιστολή του έδειξε να έχει σκάσει από την κωλυσιεργία της ηγεσίας. Δεν συντάσσεται προφανώς με την τριάδα των «απέναντι» αλλα από τα όσα είπε φάνηκε να μην αντέχει άλλο τις ανώφελες καθυστερήσεις. Και η αλήθεια είναι πως δεν είναι και πολύ κατανοητό το γιατί ο Φάμελλος δεν συνεδριάζει τα όργανα, έστω για να πει πάλι τα ίδια.
Μετά την τελευταία κίνηση του Αλέξη Τσίπρα να προαναγγείλει την ίδρυση του νέου πολιτικού φορέα στις 26 Μαΐου, οι δημοσκοπικές εταιρείες δεν περιμένουν πλέον. Ξεκίνησαν να εντάσσουν κανονικά στα ερωτηματολόγια το νέο κόμμα υπό την ηγεσία του και άρχισαν τις μετρήσεις για την πρόθεση ψήφου. Το ίδιο συμβαίνει και με την περίπτωση της Μαρία Καρυστιανού, η οποία επίσης μετριέται καθώς αναμένεται η επίσημη ανακοίνωση για το νέο φορέα. Το μόνο που μπορώ να σας πω μέχρι στιγμής είναι ότι το κόμμα Τσίπρα τα πηγαίνει πολύ καλύτερα από εκείνο της Μαρίας Καρυστιανού.
Τα παραπάνω σημαίνουν ότι οι δημοσκοπήσεις μπαίνουν σε νέα φάση. Δεν μετράνε πλέον μόνο τα υπάρχοντα -παραδοσιακά ή μη- κόμματα, αλλά και τα υπό διαμόρφωση σχήματα λίγο πριν από τις επίσημες ανακοινώσεις. Οι δημοσκόποι και αναλυτές θέλουν να δουν πού κατευθύνονται οι ψηφοφόροι της γκρίζας ζώνης και οι μέχρι σήμερα αναποφάσιστοι, ποιοι αποχωρούν από τα υπάρχοντα κόμματα και ποιοι ενδέχεται να συσπειρωθούν γύρω από νέα πρόσωπα. Με την είσοδο αυτών των επιλογών στις μετρήσεις είναι βέβαιο ότι το πολιτικό σύστημα περνά σε φάση ανακατανομής δυνάμεων. Με δυσκολία μπορεί κάποιος να προβλέψει ποιος θα είναι ο συσχετισμός δυνάμεων και ο νέος χάρτης του εκλογικού σώματος από εδώ και πέρα.
Η δήλωση του Μιχάλη Πικραμένου ήταν κρύο ντους για την κυβέρνηση. Ο πρόεδρος του ΣτΕ ξεκαθάρισε ότι το Σύνταγμα σηκώνει μόνο «οριακές και σημειακές» αλλαγές, τινάζοντας στον αέρα τα πιο φιλόδοξα σχέδια που είχαν αρχίσει να διακινούνται για την αναθεώρηση. Στο Μαξίμου περίμεναν τουλάχιστον μια πιο «συμβατή» προσέγγιση και βρέθηκαν μπροστά σε θεσμικό φρένο από τον ίδιο τον επικεφαλής της Δικαιοσύνης.
Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι το παρασκήνιο. Στελέχη που γνωρίζουν λένε ότι δεν υπήρξε ουσιαστική προεργασία με θεσμικούς παράγοντες πριν ανοίξει η συζήτηση. Όταν τέθηκε το ερώτημα γιατί δεν ζητήθηκε εκ των προτέρων η γνώμη του Μιχάλη Πικραμένου, οι απαντήσεις από βαθυγνώστες του παρασκηνίου ήταν αποκαλυπτικές, αφού είτε παραπέμπουν στον Φλωρίδη, είτε «καφρώνουν» το Μαξίμου, το οποίο όπως λένε αποφασίζει χωρίς να ζητά την άποψη κανενός. Μόνο που αυτή τη φορά η πραγματικότητα δεν ακολούθησε το σχέδιο και τώρα η κυβέρνηση προσπαθεί να μαζέψει τα ασυμμάζευτα.
Η παρέμβαση Πικραμένου δεν συνιστά απλώς μία νομική άποψη, μία τοποθέτηση επί των θεμάτων που άπτονται του Συντάγματος. Είναι σαφές μήνυμα ότι η αναθεώρηση δεν είναι πεδίο πολιτικών πειραματισμών. Και αυτό δημιουργεί πρόβλημα στη στρατηγική της κυβέρνησης, που ήθελε να ανοίξει ευρύτερη ατζέντα αλλαγών. Όταν ένας από τους κορυφαίους Δικαστικούς παράγοντες τραβά γραμμή, το περιθώριο ελιγμών στενεύει δραστικά και η συζήτηση μετατρέπεται από πολιτική πρωτοβουλία σε θεσμικό μπλοκάρισμα.
Η υπόθεση με την Εθνική Τράπεζα δεν λέει να κλείσει. Παρά την ήττα στα δικαστήρια, η τράπεζα επιχειρεί να επαναφέρει τη χρέωση των 0,80 ευρώ μέσω νέας επιστολής προς τους πελάτες. Το πρόβλημα; Η ενημέρωση είναι ασαφής, περίπλοκη και σε αρκετές περιπτώσεις παραπλανητική, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να μην καταλαβαίνουν καν τι αλλάζει και σε ποιον λογαριασμό αφορά. Και κάπως έτσι, ενώ υποτίθεται ότι η χρέωση σταμάτησε, στην πράξη δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για να συνεχιστεί από… την πίσω πόρτα.
Το πιο εξοργιστικό είναι η μεθόδευση, αφού οι λογαριασμοί μετατράπηκαν μονομερώς σε «προνομίων» και τώρα οι πελάτες καλούνται να κάνουν οι ίδιοι ενέργειες για να αποφύγουν τη χρέωση. Δηλαδή η τράπεζα δημιουργεί το πρόβλημα και μετά μεταφέρει την ευθύνη στον καταναλωτή. Και σαν να μην έφτανε αυτό, δεν ενημερώνει ξεκάθαρα για τη δικαστική απόφαση, αλλά μιλά γενικά για «εξελίξεις», αποσιωπώντας την ουσία. Πρόκειται για πρακτική που όχι μόνο προκαλεί σύγχυση, αλλά αγγίζει τα όρια της ευθείας παραπλάνησης.
Η ουσία είναι μία. Η δικαστική απόφαση έκρινε τη χρέωση αδιαφανή και καταχρηστική. Κι όμως, η Εθνική Τράπεζα δεν ξεκινά από μηδενική βάση, όπως θα όφειλε, αλλά επιχειρεί να τη διατηρήσει με άλλο τρόπο. Αυτό συνιστά ευθεία παραβίαση της απόφασης. Και το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: θα επιστρέψει τα χρήματα που εισέπραξε; Μέχρι σήμερα, απάντηση δεν υπάρχει.
Η συζήτηση για τις τράπεζες δεν σταματά στις παράλογες χρεώσεις, ούτε στα δάνεια, ούτε στην ψαλίδα των επιτοκίων, ούτε στα προκλητικά bonus των golden boys, ούτε στα υπερκέρδη που δεν επιστρέφουν ποτέ στην κοινωνία.Ένα άλλο σκληρό παιχνίδι εξελίσσεται, αυτή τη φορά στην αγορά ακινήτων, εκεί όπου μεταφέρονται αξίες, αλλάζουν χέρια περιουσίες και στήνονται δομές με funds και θυγατρικές. Από διαχείριση «κόκκινων» χαρτοφυλακίων μέχρι στοχευμένες κινήσεις σε real estate, διαμορφώνεται ένα σύστημα που λειτουργεί με δικούς του κανόνες. Την ώρα που οι πολίτες πιέζονται, οι ισορροπίες στην αγορά γέρνουν υπέρ όσων έχουν πρόσβαση σε κεφάλαια και πληροφόρηση.
Μου λένε ότι στη φιέστα της ΑΕΚ, σε μία από τις γνωστές VIP σουίτες, βρισκόταν ισχυρός τραπεζίτης συστημικής τράπεζας. Όλα χαλαρά, μέχρι που ο Μάριος Ηλιόπουλος πήρε το μικρόφωνο και άρχισε να «πυροβολεί» τις τράπεζες σε live μετάδοση.
Εκεί, σύμφωνα με αυτόπτες, το χαμόγελο έσβησε, το ύφος βάρυνε και το κινητό άρχισε να παίρνει φωτιά. Όχι ακριβώς εγκεφαλικό, αλλά ένα… γερό σοκ το έπαθε. Ποιος από τους γνωστούς παίκτες, των συστημικών τραπεζών, βεβαίως βεβαίως, βρέθηκε σε αυτή τη δύσκολη θέση;