Το τέλος της Φιλικής Εταιρείας πριν καλά καλά ξεσπάσει η Ελληνική Επανάσταση – Η συντριβή του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι

«Ας μη βρέξει ποτέ το σύννεφον, και ο άνεμος σκληρός ας μη σκορπίσει το χώμα το μακάριον που σας σκεπάζει». Είναι η Ωδή τέταρτη του Ανδρέα Κάλβου, η αφιερωμένη Εις τον Ιερόν Λόχον…

Ο Ιερός Λόχος, μια μέρα σαν σήμερα, 7 Ιουνίου του 1821, αποδεκατίζεται στη Μάχη του Δραγατσανίου. Ο Ιερός Λόχος ήταν το πρώτο οργανωμένο στρατιωτικό σώμα της Ελληνικής Επανάστασης, που ίδρυσε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης τον Μάρτιο του 1821· αποτελούνταν κυρίως από νεαρούς έλληνες σπουδαστές της Μολδοβλαχίας και της Οδησσού που είχαν εμπνευστεί από τις ιδέες της Φιλικής Εταιρείας.

Το όνομα του Ιερού Λόχου ήταν εμπνευσμένο από τον Ιερό Λόχο των Θηβών (379 π.Χ.), μονάδα επίλεκτων- 150 εραστών- που θεωρούνταν αήττητη μέχρι τη μάχη της Χαιρώνειας. Η μαύρη σημαία του Ιερού Λόχου έφερε νεκροκεφαλής με τα οστά, τη φράση «Εν τούτω Νίκα» και τον Φοίνικα, συμβολίζοντας την αναγέννηση της Ελλάδας.
Παρένθεση: Ιερός Λόχος συγκροτήθηκε και κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο (1942-1945) στη Μέση Ανατολή, αποτελώντας επίλεκτη μονάδα στρατιωτών.
Η Μάχη του Δραγατσανίου έλαβε χώρα στο Δραγατσάνι της Βλαχίας. Ο Ιερός Λόχος, δίχως επικεφαλής- ο Νικόλαος Υψηλάντης, έσπευσε προς βοήθεια του χιλίαρχου Καραβία με 375 αξιωματικούς και οπλίτες- πριν προλάβει να συνταχτεί σε σχηματισμό μάχης, δέχτηκε επίθεση από τουρκικό ιππικό και οι άνδρες του, αρνούμενοι να παραδοθούν, υπέστησαν σοβαρές απώλειες. Ένας από τους επικεφαλής, ο Βασίλειος Καραβίας είχε, ανοήτως, επιτεθεί με 800 ιππείς εναντίον της μονής Σερμπανεστίου- κάποια χιλιόμετρα μακριά- όπου είχαν οχυρωθεί οθωμανικές δυνάμεις.

Ο σημαιοφόρος του Λόχου, 25 αξιωματικοί και 180 οπλίτες σκοτώθηκαν, ενώ 37 αιχμαλωτίστηκαν. Ο Γεωργάκης Ολύμπιος, καταφθάνοντας την ύστατη στιγμή, διέσωσε κάπου 136 Ιερολοχίτες, μεταξύ των οποίων και τον αρχηγό τους Νικόλαο Υψηλάντη και τον υπασπιστή του Ιερού Λόχου Αθανάσιο Τσακάλωφ, συνιδρυτή της Φιλικής Εταιρείας. Μετά την καταστροφή στο Δραγατσάνι, η επανάσταση στη Μολδοβλαχία απέτυχε πριν καν αρχίσει… Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης κατέφυγε στην Αυστρία και συνελήφθη από τις Αρχές, φυλακίστηκε και απελευθερώθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1827.

Η Μάχη του Δραγατσανίου αποτέλεσε και το ουσιαστικό τέλος της Φιλικής Εταιρίας. Ο Βασίλειος Καραβίας- από τους ιστορικούς χαρακτηρίζεται ως άριστος πολέμαρχος- κατέφυγε στην Αυστρία και αποσύρθηκε από τον Αγώνα. Ο Νικόλαος Υψηλάντης, αδελφός του αρχηγού της Φιλικής Εταιρείας Αλέξανδρου, αλλά και του Δημήτριου, πέθανε στην Οδησσό το 1833 χωρίς να αναφερθεί ξανά το όνομά του παρά μόνο στα απομνημονεύματα («σπουδαιότατα δια την πολιτικήν και πολεμικήν ιστορίαν των τότε χρόνων») που άφησε, γραμμένα στη γαλλική γλώσσα.

Επίσης σαν σήμερα...

1099: Αρχίζει η πολιορκία της Ιερουσαλήμ στο πλαίσιο της Α’ Σταυροφορίας.
1907: Απαγχονίζεται από τους κομιτατζήδες ο θρυλικός μακεδονομάχος Καπετάν Άγρας.
1917: Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος και Μάχη της Μεσσίν. Τα συμμαχικά στρατεύματα πυροδοτούν νάρκες κάτω από τα χαρακώματα του εχθρού, σκοτώνοντας 10.000 Γερμανούς στρατιώτες.
1929: Επικυρώνεται η Συνθήκη του Λατερανού, με την οποία ιδρύεται το Βατικανό.
1954: Πεθαίνει ο άγγλος μαθηματικός και επιστήμονας των υπολογιστών Άλαν Τιούρινγκ.
1993: Σκοτώνεται σε τροχαίο ο διάσημος κροάτης μπασκετμπολίστας Ντράζεν Πέτροβιτς